Αίσθηση έχει προκαλέσει η πληροφορία πως το υπόγειο του εργοστασίου ήταν αδήλωτο, ενώ είχαν γίνει και καταγγελίες στην επιθεώρηση εργασίας. Στο «Live News» μίλησε ο βοηθός υπευθύνου βάρδιας που κλήθηκε να δώσει και κατάθεση: «Έχω χτυπήσει. Είναι εσωτερικά τα χτυπήματα. Απλώς είναι το ψυχολογικό το όλο κομμάτι. Ήμασταν όλοι μέσα. Ήμασταν όλοι εν ώρα εργασίας. Κανένας δεν ήταν σε διάλειμμα, από αυτά που ακούγονται». Και πρόσθεσε: «Άρχισα να εργάζομαι στις 2 Δεκέμβρη. Περίπου μέσα Δεκεμβρίου θυμάμαι ότι είχαν έρθει σε εμένα αρκετοί εργαζόμενοι και μου ανέφεραν ότι υπάρχει μία περίεργη μυρωδιά. Αμέσως ενημέρωσα προφορικά τον Υπεύθυνο Ασφαλείας και του είπα συγκεκριμένα ‘υπάρχει μία μυρωδιά από αέριο’. Δεν μου έδωσε συγκεκριμένη απάντηση. Μου είπε ‘θα το κοιτάξουμε’. Εκείνο το βράδυ εργαζόμουν. Κατάφερα να βγω ζωντανός, γιατί εκείνη την στιγμή είχα φύγει από την παραγωγή που πέφτουν οι μαρμελάδες στα μπισκότα και κατευθυνόμουν προς το κυλικείο. Οι γυναίκες που έχασαν τη ζωή τους λίγο νωρίτερα, ήταν σε απόσταση λίγων μέτρων από εμένα. Εγώ δεν ήξερα καν ότι υπήρχε υπόγειο. Ήξερα ότι υπάρχουν οι δεξαμενές έξω από το κτίριο και τίποτα παραπάνω».

Από την πλευρά του, ο ιδιοκτήτης του εργοστασίου, σε email που έστειλε στους εργαζομένους, είχε αναφέρει: «Είμαι ράκος, συντετριμμένος, χάλια ψυχολογικά. Βιώνω ένα σοκ και το λέω μέσα από την καρδιά μου, δεν μπορώ να διαχειριστώ τον χαμό των συναδέλφων μας. Σας στηρίζω και θα σας στηρίξω με όλες μου τις δυνάμεις για όσο χρειαστείτε. Θέλω να ξεκαθαρίσω ότι οι μισθοί σας θα πληρωθούν κανονικά για όσο παραμείνει κλειστό το εργοστάσιο. Ξέρω ότι αγχώνεστε για τη δουλειά σας, αλλά δεν υπάρχει λόγος. Θέλω να είστε ψύχραιμοι, να βοηθάτε ο ένας τον άλλο, να υπάρχει ενότητα, με αγάπη και ταπεινότητα, όπως κάναμε πάντα όλοι μας».

«Να πούμε ότι ένα από τα σενάρια που εξετάζεται είναι ότι ίσως δεν υπήρξε διάβρωση του σωλήνα από νερό, από κάτι άλλο μέσα στο χώμα, αλλά έπαιξε ρόλο μία ασφαλτόστρωση που έγινε σε αυτό το σημείο. Ασφαλτοστρώθηκε ο δρόμος, πέρασαν μεγάλες ποσότητες χαλικιού και μεγάλη ποσότητα ασφάλτου και πέρασαν βαριά μηχανήματα για να γίνει αυτή η επίστρωση και επηρεάστηκε, πιθανόν έσπασε ο σωλήνας».

Αποκάλυψη – σοκ για «Βιολάντα»: Βόμβα αερίου στο αυθαίρετο υπόγειο του εργοστασίου

Ενα κρυφό αυθαίρετο υπόγειο δίχως σχέδια ασφαλείας, εργασίες ασφαλτόστρωσης με βαρέα οχήματα πάνω από σωληνώσεις αερίου και ένας σπινθήρας από μοτέρ ρύθμισης της πίεσης νερού φέρεται να προκάλεσαν την έκρηξη και τον θάνατο πέντε εργαζόμενων γυναικών στο εργοστάσιο της «Βιολάντα», σύμφωνα με το πόρισμα της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού.

Το υπόγειο 400 τ.μ., όπου συσσωρεύτηκε το αέριο και σημειώθηκε η έκρηξη, και οι δύο εξωτερικές δεξαμενές προπανίου των εγκαταστάσεων δεν υπήρχαν στη μελέτη πυρασφάλειας, αλλά ούτε και στα πολεοδομικά σχέδια του εργοστασίου. Στον χώρο του υπογείου υπήρχαν αποθηκευμένα χαρτόκουτα, σίδερα, αλλά και ένα μοτέρ ρύθμισης πίεσης νερού των εγκαταστάσεων, το οποίο πυροδότησε τον σπινθήρα που προκάλεσε την έκρηξη.

Η διαρροή που οδήγησε στο μοιραίο συμβάν ξεκίνησε, σύμφωνα με την ΔΑΕΕ, περίπου 4-5 μήνες πριν, έπειτα από εργασίες σε δρόμο κάτω από τον οποίο περνούσαν οι σωλήνες με το προπάνιο. Κατά τη διάρκεια εργασιών ασφαλτόστρωσης το καλοκαίρι, βαρέα οχήματα προκάλεσαν διάτρηση κάτω από το οδόστρωμα, με το αέριο να διαρρέει στο υπέδαφος και να φτάνει 25 μέτρα μακριά, στο υπόγειο του εργοστασίου. Την ίδια ώρα, στο σχέδιο μελέτης φαίνεται ότι το εργοστάσιο είχε συνολικά έξι ανιχνευτές-αισθητήρες, όσοι είναι και οι φούρνοι στη μονάδα παραγωγής, στο ισόγειο των εγκαταστάσεων, έκτασης 3.000 τ.μ. Το αόρατο υπόγειο και οι δύο δεξαμενές δεν συμπεριλαμβάνονταν στη μελέτη και εύλογα δεν είχαν αισθητήρες ανίχνευσης.

Επτά με οκτώ εργαζόμενοι της εταιρίας, σε καταθέσεις τους στη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, κάνουν λόγο για οσμή στους χώρους του εργοστασίου από το περασμένο καλοκαίρι. Και ο ιδιοκτήτης της «Βιολάντα», ενώπιον των εισαγγελικών αρχών, φέρεται να παραδέχτηκε ότι από το καλοκαίρι είχε αναφορές από εργαζομένους για οσμή, οι οποίες του είχαν μεταφερθεί. Παράλληλα, ο ιδιοκτήτης επιβεβαίωσε τις εργασίες και την παρουσία των βαρέων οχημάτων στον δρόμο πάνω από το σημείο της διαρροής, στις οποίες και ο ίδιος απέδωσε την πρόκληση της διάτρησης.

Στην απολογία του στη ΔΑΕΕ, ο τεχνικός ασφαλείας υποστηρίζει ότι ήταν εξωτερικός συνεργάτης και είχε συμβουλευτικό ρόλο, σημειώνοντας ότι δεν είχε εντοπίσει τη διάτρηση. «Δεν μου είπε κανείς για μυρωδιά», φέρεται να ανέφερε χαρακτηριστικά. Ο υπεύθυνος βάρδιας, που επίσης συνελήφθη μετά το πόρισμα του Πυροσβεστικού Σώματος, φέρεται να επιβεβαίωσε τους εργαζομένους για την οσμή (μετά την απολογία τους χθες αφέθηκαν ελεύθεροι).

Εισαγγελέας: Επέκταση της έρευνας

Μετά τα όσα διαπιστώθηκαν για την απουσία μελέτης και πολεοδομικών σχεδίων σε μεγάλα τμήματα του εργοστασίου, ο εισαγγελέας παρήγγειλε την επέκταση της προκαταρκτικής έρευνας, με συνδρομή από πραγματογνώμονες, ζητώντας λήψη νέων καταθέσεων και από στελέχη του υπουργείου Ανάπτυξης για την ύπαρξη αδειών.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διατάξεις του Πυροσβεστικού Σώματος, η εκάστοτε μελέτη που χαρακτηρίζει υψηλής επικινδυνότητα την εγκατάσταση, προβλέποντας τα μέτρα ασφαλείας, εγκρίνεται από την αρμόδια υπηρεσία με την υποσημείωση της εφαρμογής των μέτρων. Η εφαρμογή γίνεται με υπογραφή μηχανολόγου μηχανικού, τεχνικού εγκατάστασης και ιδιοκτήτη του χώρου και η Πυροσβεστική έχει δικαίωμα ελέγχου για τα επόμενα τρία έτη. Ουσιαστικά με τις πρόσφατες διατάξεις, το Πυροσβεστικό Σώμα δεν βεβαιώνει τα μέτρα ασφαλείας αλλά ελέγχει την εφαρμογή τους. Σε περίπτωση ατυχήματος, υπεύθυνοι είναι ο ιδιοκτήτης, μηχανολόγος μηχανικός-συντάκτης μελέτης, ο εγκαταστάτης και ο τεχνικός ασφαλείας. Το σχέδιο πυρασφάλειας του εργοστασίου της «Βιολάντα» είχε κατατεθεί το Σεπτέμβριο του 2025.

ΤΟ ΠΟΡΙΣΜΑ

Πολύμηνη εκτεταμένη διαρροή

«Διαπιστώθηκε διαρροή στο έδαφος, γεγονός που οδήγησε στη διενέργεια τομής και εκσκαφής σε βάθος περίπου 60 εκατοστών, όπου εντοπίστηκε εκτεταμένη διαρροή εντός του εδάφους. Η διαρροή εκτιμάται ότι ήταν πολύμηνη, με τα ανιχνευτικά μέσα να καταγράφουν εξαιρετικά υψηλές συγκεντρώσεις προπανίου. Η σημαντική αυτή διαφυγή προπανίου, μέσω του εδάφους, μετακινήθηκε σε απόσταση περίπου 25 μέτρων και συγκρατήθηκε σε υπόγειο χώρο όπου, με την παρουσία σπινθηρισμού που προκλήθηκε από ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό της εγκατάστασης, οδήγησε σε έκρηξη», αναφέρει ο διοικητής του Κέντρου Επιχειρήσεων της Πυροσβεστικής, υποστράτηγος Αναστάσιος Μιχαλόπουλος, περιγράφοντας το πόρισμα.

Οπως σημειώνουν αξιωματικοί, ο σπινθήρας που προκάλεσε την έκρηξη θα μπορούσε να προκληθεί από έναν διακόπτη φωτός, κάποιο ψυγείο ή φούρνο, ακόμα και από κάποια ασφάλεια. «Οταν σχέση μίγματος αεριών με ατμοσφαιρικό αέρα φτάνει σε ποσοστά από 1,6 έως 3,6, τότε το μίγμα γίνεται εκρηκτικό», περιγράφουν χαρακτηριστικά. Αυτό συνέβη στο υπόγειο του εργοστασίου της «Βιολάντα», οδηγώντας στο θάνατο πέντε εργαζόμενες γυναίκες.

Στο πλαίσιο της τεχνικής διερεύνησης, διαπιστώθηκε η ύπαρξη δύο υπέργειων δεξαμενών προπανίου, χωρητικότητας 5.000 και 9.000 λίτρων αντίστοιχα, οι οποίες βρίσκονταν σε απόσταση περίπου 30 μέτρων από την περιοχή της έκρηξης. Από τα ευρήματα προέκυψε ύπαρξη πάγου στις σωληνώσεις της δεξαμενής των 5.000 λίτρων, στοιχείο που υποδηλώνει πρόσφατη λειτουργία αυτής. Η διασύνδεση των δεξαμενών πραγματοποιείτο μέσω υπόγειων σωληνώσεων, οι οποίες διέρχονταν κάτω από ασφαλτοστρωμένο χώρο και εισέρχονταν στο ισόγειο τμήμα του κτιρίου, τροφοδοτώντας τους φούρνους.