Σύμφωνα με πληροφορίες του «Ε.Τ.», αναμένεται να παρουσιαστούν για πρώτη φορά στο κοινό σε ειδική έκθεση, η οποία προγραμματίζεται για τα τέλη του έτους σε μουσείο της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών. Η θετική γνωμοδότηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου επί των μελετών συντήρησης και στατικής μελέτης ανάταξης των δύο γλυπτικών συνόλων της ρωμαϊκής περιόδου φέρνει όλο και πιο κοντά την επαναφορά τους σε όρθια θέση, ώστε να καταστούν ασφαλή για έκθεση.

Τα γλυπτικά αυτά σύνολα αποτελούν πολύτιμες μαρτυρίες της ρωμαϊκής Αθήνας. Στην περιοχή αυτή, στα νότια της Ακρόπoλης, κατά τους αυτοκρατορικούς χρόνους (1ος-5ος αιώνας μ.Χ.) είχαν οικοδομηθεί μερικά από τα πλέον περίλαμπρα κτίρια, πλούσια διακοσμημένα με δάπεδα που έφεραν ψηφιδωτή διακόσμηση και γλυπτά, έργα των περίφημων νεοαττικών εργαστηρίων. «Η επαναφορά στο φως από την αχλύ αιώνων ολόγλυφων αγαλμάτων κατά τη διάρκεια εκσκαφικών εργασιών για την εγκατάσταση δικτύου φυσικού αερίου στη συμβολή των οδών Καλλισπέρη και Ερεχθείου, ήταν από εκείνες τις απρόσμενες τονωτικές στιγμές που η Αρχαιολογία αποκτά μια άλλη διάσταση και αναμετράται με την Ιστορία» είχε δηλώσει η δρ Ελενα Κουντούρη, προϊσταμένη της Διεύθυνσης Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών, κατά τη διάρκεια διάλεξής της, που πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο του 2025 και είχε παρουσιάσει τότε ο «Ε.Τ.» (φ. 14/4/2025).

Η σωστική ανασκαφή αποκάλυψε ότι τα δύο γλυπτικά σύνολα από πεντελικό μάρμαρο είχαν αποκρυφθεί σκόπιμα μέσα σε υπόγεια ορθογώνια κτιστή κατασκευή, πιθανότατα κρύπτη. Στο πλαίσιο της έρευνας, τα γλυπτά ερμηνεύονται ως απεικονίσεις των μορφών «Πύθιος Απόλλων» και «Ερμής Κερδώος». Τα σύνολα αυτά αποτελούνται από μαρμάρινα γλυπτά και επιμέρους αρχιτεκτονικά στοιχεία, τα οποία βρέθηκαν σε αποσπασματική κατάσταση, φέροντας θραύσεις, επιφανειακές αλλοιώσεις και ίχνη συνδέσεων.
Εντός της κατασκευής-κρύπτης βρέθηκε πληθώρα λυχναριών των ύστερων ρωμαϊκών χρόνων, χρονολογούμενων στο β΄ μισό του 5ου και στον 6ο αιώνα μ.Χ., τοποθετημένων περιμετρικά των γλυπτών, καθώς και μία ταφή σκύλου στη νοτιοδυτική γωνία του χώρου.
Τα είχαν κρύψει για να τα σώσουν

Η προσεγμένη διάταξη των ευρημάτων έχει τροφοδοτήσει τον επιστημονικό διάλογο για τις συνθήκες απόκρυψής τους. Όπως είχε επισημάνει τότε η κ. Κουντούρη, ο «συγκινητικά φροντισμένος τρόπος εναπόθεσης» των γλυπτών παραπέμπει σε μια συνειδητή προσπάθεια διάσωσης των γλυπτών. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, το εύρημα της Καλλησπέρη- όπως είχε τονίσει η κ. Κουντούρη «ρίχνει εκ νέου νερό στο μύλο της προβληματικής αναφορικά με το τέλος του παγανιστικού κόσμου και της νίκης του χριστιανισμού στην Αθήνα, καθώς και την εν γένει λειτουργία των φιλοσοφικών σχολών».
Πριν, όμως, τα αγάλματα συναντήσουν το κοινό, προηγείται μια εξαιρετικά απαιτητική διαδικασία εργασιών με νέες στηρίξεις και αντισεισμική θωράκιση. Συγκεκριμένα τα θραύσματα θα επανενωθούν, νέοι σύνδεσμοι θα εξασφαλίσουν τη στατική τους επάρκεια και τα γλυπτά, που παρέμειναν κρυμμένα για περίπου δεκαπέντε αιώνες, θα σταθούν και πάλι όρθια, έτοιμα να αφηγηθούν τη δική τους ιστορία, αλλά και να ταξιδέψουν σε περιοδικές εκθέσεις στο εξωτερικό.

