Λύση στο πρόβλημα της κοστολόγησης των οικονομικών μέτρων που εξαγγέλλονται από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, τα οποία δεν θέλουν να αποταθούν στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, προσφέρει το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο.
Στην πρόσκληση της κυβέρνησης για κοστολόγηση όλων των προεκλογικών μέτρων από το ΓΛΚ κάποιες πλευρές εξέφρασαν αμφιβολίες λόγω του ότι το Γενικό Λογιστήριο έχει πολιτικό προϊστάμενο. Έτσι την αποστολή αυτή προτίθεται να αναλάβει το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο. Από τις αρχές Νοεμβρίου, όποιο κόμμα της μείζονος ή ελάσσονος αντιπολίτευσης το επιθυμεί, ανεξάρτητα αν εκπροσωπείται στη Βουλή, θα μπορεί να υποβάλλει στο Συμβούλιο (το οποίο, ως γνωστόν, ιδρύθηκε ως Ανεξάρτητη Αρχή) έως και 10 οικονομικές προτάσεις οι οποίες θα κοστολογούνται και το αποτέλεσμά τους θα ανακοινώνεται 30 ημέρες πριν από τις εθνικές εκλογές.
Στη διαδικασία της κοστολόγησης το ΕΔΣ θα συνεργαστεί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία θα γνωμοδοτεί εκτός των άλλων και για τη συμβατότητα των προτεινόμενων μέτρων με τους κοινοτικούς κανονισμούς και την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Καταληκτική ημερομηνία υποβολής των προτάσεων είναι το αργότερο 120 ημέρες πριν από την προγραμματισμένη ημερομηνία διεξαγωγής των εκλογών, εκτός εάν ειδικές συνθήκες επιβάλλουν διαφορετικό σχεδιασμό. Ακόμα και στην περίπτωση πρόωρων βουλευτικών εκλογών ισχύουν οι ίδιοι χρονικοί περιορισμοί.
Δεδομένου ότι η συγκεκριμένη διαδικασία εφαρμόζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, το χρονοδιάγραμμα που θέτει το ΕΔΣ για την υποβολή των προτάσεων από τα πολιτικά κόμματα είναι από την 1η Νοεμβρίου 2026 και μέχρι 4 μήνες πριν από τις εκλογές. Κι αυτό καθώς το ΕΔΣ χρειάζεται περίπου 3 μήνες για την ολοκλήρωση της κοστολόγησης των προτάσεων.
Κατά την πρώτη φάση εφαρμογής ο αριθμός των προτάσεων που εξετάζονται είναι έως 10 προτάσεις/πολιτικό κόμμα, με προτεραιότητα σε τομείς όπου αξιόπιστα διοικητικά ή στατιστικά δεδομένα είναι διαθέσιμα και υπάρχουν επαρκείς τεχνικές πληροφορίες και καθιερωμένες μεθοδολογίες κοστολόγησης από τις αρμόδιες δημόσιες αρχές. «Η επιλογή αυτή αποσκοπεί στη διασφάλιση μεθοδολογικής συνέπειας και αποτελεσματικής διαχείρισης των υπαρχόντων πόρων του θεσμού», διευκρινίζει το ΕΔΣ.
Ενδεικτικά μέτρα προς κοστολόγηση περιλαμβάνουν ζητήματα:
- Φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων
- Εμμεσης φορολογίας
- Ειδικών Φόρων Κατανάλωσης
- Κοινωνικών μεταβιβάσεων και παρεμβάσεων όπως χορήγηση κοινωνικών επιδομάτων
- Μισθολογικά θέματα του δημόσιου τομέα
- Αναπροσαρμογή συντάξεων
Αντίθετα, μέτρα που αφορούν πολιτικές αμυντικών προμηθειών, μεγάλα έργα υποδομών, ιδιαίτερα σύνθετες πολιτικές παρεμβάσεις με υψηλό βαθμό αβεβαιότητας ή προτάσεις με κυρίως έμμεσες μακροοικονομικές επιδράσεις δύνανται να εξαιρεθούν ή να εξεταστούν μόνο κατ’ εξαίρεση, λαμβάνοντας υπόψη τη διαθεσιμότητα των απαιτούμενων δεδομένων και τη δυνατότητα εφαρμογής αξιόπιστης μεθοδολογίας κοστολόγησης.
Αμερόληπτος και αξιόπιστος υπολογισμός
Όπως τονίζεται μάλιστα, εν όψει των εκλογών του 2027 και λαμβάνοντας υπόψη τον εισαγωγικό χαρακτήρα της διαδικασίας, το ΕΔΣ διατηρεί το δικαίωμα να επιβάλει πρόσθετους επιχειρησιακούς περιορισμούς ή κριτήρια ιεράρχησης, όπου κριθεί αναγκαίο, προκειμένου να διασφαλίσει την ομαλή, αμερόληπτη και αξιόπιστη ολοκλήρωση της κοστολόγησης.
Αναφερόμενη στο θέμα, η πρόεδρος του ΕΔΣ, ομότιμη καθηγήτρια του ΟΠΑ, Αναστασία Μιαούλη, επεσήμανε ότι μεθοδολογικά συνεπείς και ανεξάρτητες ποσοτικοποιήσεις επιτρέπουν καλύτερη αξιολόγηση των πολιτικών προγραμμάτων. «Βοηθούν τους πολίτες να κατανοήσουν τις πιθανές δημοσιονομικές συνέπειες των προεκλογικών προτάσεων και αναβαθμίζουν την ποιότητα του δημοκρατικού διαλόγου…. Η ορθή εφαρμογή του απαιτεί στενή συνεργασία με φορείς όπως η ΑΑΔΕ, το ΓΛΚ, ο e-ΕΦΚΑ, που διαθέτουν τα απαραίτητα δεδομένα και τεχνογνωσία. Προϋποθέτει, πάνω απ’ όλα, την ίδια τη στήριξη των πολιτικών κομμάτων, καθώς η συμμετοχή στη διαδικασία είναι απολύτως εθελοντική».
