Σύμφωνα με νεότερες εκτιμήσεις επιστημόνων, είναι πλέον πολύ πιθανό να εκραγεί μέσα στο 2026, ενώ προηγούμενες προειδοποιήσεις είχαν μιλήσει για ενδεχόμενη έκρηξη στα τέλη του 2025 που τελικά δεν υλοποιήθηκε. Ερευνητές καταγράφουν αυξημένη σεισμικότητα και σταθερή ανύψωση του θαλάσσιου πυθμένα, φαινόμενο που αποδίδεται στην άνοδο μάγματος κάτω από τον πυθμένα και θεωρείται ένδειξη ότι μια νέα έκρηξη πλησιάζει. Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Όρεγκον και ομάδες παρακολούθησης της περιοχής σχολιάζουν ότι τα δεδομένα μεταθέτουν χρονικά την πιθανή εκδήλωση του φαινομένου για τα μέσα ή τα τέλη του 2026, χωρίς αυτό να σημαίνει αναγκαστικά άμεσο κίνδυνο για τις παράκτιες κοινότητες.

Σε περίπτωση έκρηξης, η λάβα εκρέει στον πυθμένα του ωκεανού και ψύχεται σχεδόν ακαριαία λόγω της χαμηλής θερμοκρασίας του νερού, σχηματίζοντας χαρακτηριστικές «μαξιλαροειδείς» δομές και επίπεδες ροές. Το άμεσο αποτέλεσμα στο τοπικό βιολογικό περιβάλλον είναι καταστροφικό για πολλά είδη: η υψηλή θερμοκρασία και τα αέρια από τη λάβα προκαλούν θνησιμότητα οργανισμών που ζουν κοντά στις ροές, ενώ ταυτόχρονα ενισχύεται η δραστηριότητα των υδροθερμικών πηγών. Οι υδροθερμικές πηγές απελευθερώνουν καυτό, μεταλλοφόρο νερό και δημιουργούν τους λεγόμενους «μαύρους καπνιστές», αλλαγές που τροποποιούν χημικά και μικροβιακά τοπία του πυθμένα. Ο μαγματικός θάλαμος κάτω από τον πυθμένα γεμίζει και προκαλεί διόγκωση του ηφαιστείου· όταν η λάβα εκτονωθεί και διαχυθεί, ο θάλαμος αδειάζει, χάνει στήριξη και η καλδέρα μπορεί να καταρρεύσει, μεταβάλλοντας τη μορφολογία του πυθμένα και την υδροδυναμική στις γύρω περιοχές.

Το Axial Seamount έχει καταγράψει τουλάχιστον τρεις εμφανείς εκρήξεις τα τελευταία δεκαετία: το 1998, το 2011 και το 2015, γεγονότα που συνοδεύτηκαν από σημαντικές μεταβολές στη μορφολογία της καλδέρας. Μετρήσεις έδειξαν ότι μετά την έκρηξη του 1998 η καλδέρα υποχώρησε περίπου κατά τρία μέτρα, μετά το 2011 η καθίζηση έφτασε τα 2,4 μέτρα και μετά το 2015 τα 2,1 μέτρα, αριθμοί που αποτελούν απτές ενδείξεις της δυναμικής πλήρωσης και κενώματος του μαγματικού θαλάμου. Το θεωρητικά πιο επικίνδυνο σενάριο, μια γενικευμένη κατάρρευση των πλευρών του ηφαιστείου —γνωστή στη διεθνή βιβλιογραφία ως flank collapse— θα μπορούσε να προκαλέσει μεγάλη μετακίνηση όγκων και σε ακραίες περιπτώσεις τσουνάμι, αλλά ερευνητές και οργανωμένες ομάδες παρακολούθησης χαρακτηρίζουν αυτό το ενδεχόμενο εξαιρετικά απίθανο για το Axial Seamount.