Η φετινή Ανάσταση βρίσκει περίπου 85-90 Ελληνες ναυτικούς στην πιο επικίνδυνη θαλάσσια περιοχή του πλανήτη.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Εξωτερικών και τις διευκρινίσεις του υφυπουργού Ναυτιλίας, Στέφανου Γκίκα, η ελληνική παρουσία στο «θερμό τόξο» είναι εκτεταμένη. Συνολικά, 168 πλοία ελληνικών συμφερόντων βρίσκονται στην περιοχή, εκ των οποίων:

* 10 πλοία υπό ελληνική σημαία στον Περσικό Κόλπο.

* 34 πλοία στην ευρύτερη περιοχή (Ερυθρά Θάλασσα, Κόλπος Ομάν).

* 2 κρουαζιερόπλοια εγκλωβισμένα σε Ντόχα και Ντουμπάι με 70 Ελληνες ναυτικούς.

Εγκλωβισμένοι

Σύμφωνα με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO) περίπου 3.200 πλοία και 20.000 ναυτικοί διαφόρων εθνικοτήτων παραμένουν εκεί. Σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg, μέχρι χθες δύο φορτηγά πλοία (bulk carriers) εκ των οποίων το ένα ελληνόκτητο, κατάφεραν να περάσουν τα Στενά. Η επιλογή αυτή δεν ήταν τυχαία: τα φορτηγά πλοία θεωρούνται δομικά πιο ασφαλή σε περίπτωση πλήγματος συγκριτικά με τα δεξαμενόπλοια, τα οποία αποτελούν «κόκκινο πανί» λόγω του εύφλεκτου φορτίου τους.

Παρά το πρώτο άνοιγμα της διέλευσης, οι πλοιοκτήτες αντιδρούν με προσοχή. Μεγάλοι φορείς, όπως η Ιαπωνική Ενωση Πλοιοκτητών, εξετάζουν εξονυχιστικά τις λεπτομέρειες της συμφωνίας πριν δώσουν το «πράσινο φως» στα μέλη τους. Το πρόβλημα πλέον δεν εντοπίζεται μόνο στον κίνδυνο, αλλά και στο οικονομικό αδιέξοδο, καθώς πολλές ασφαλιστικές εταιρίες αρνούνται πλήρως να καλύψουν πλοία που διέρχονται από το Ορμούζ.

Οι τολμηροί

Στο προηγούμενο διάστημα αρκετά πλοία ελληνικών συμφερόντων συνέχιζαν να διασχίζουν τη θαλάσσια περιοχή με στρατηγική ψυχραιμία. Σε μια συγκυρία όπου τα ναύλα εκτοξεύονται σε επίπεδα-ρεκόρ, η ελληνική ναυτιλία επιβεβαιώνει τον ρόλο της ως ο ρυθμιστής του παγκόσμιου ενεργειακού εφοδιασμού, μετατρέποντας συνθήκες υψηλού κινδύνου σε πεδίο οικονομικής υπεροχής.

Στην πρώτη γραμμή αυτής της ιδιότυπης «μάχης» βρίσκονται ονόματα με βαριά ιστορία και ικανότητα να «διαβάζουν» τις τάσεις της αγοράς υπό ακραία πίεση. Ο Γιώργος Προκοπίου αποτελεί το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα εφοπλιστή που επιλέγει την «επίθεση» όταν η αγορά οπισθοχωρεί. Ηδη από τις αρχές Μαρτίου, ο ιδρυτής των Dynacom, Dynagas και Sea Traders υπήρξε ο πρώτος που έσπασε το άτυπο μπλόκο. Σύμφωνα με τη «Wall Street Journal», τουλάχιστον πέντε δεξαμενόπλοια του Προκοπίου διέπλευσαν τα Στενά, την ώρα που η στρατιωτική ένταση κλιμακωνόταν. Τα πλοία του διήλθαν από τη ζώνη με ένοπλους φρουρούς στα καταστρώματα και απενεργοποιημένα συστήματα εντοπισμού (AIS) για τη μείωση της στοχοποίησης, διεκδικώντας ημερήσια ναύλα που άγγιξαν τα 440.000 δολάρια – ποσό τετραπλάσιο από τα προπολεμικά επίπεδα.

Η πραγματικότητα του κινδύνου δεν είναι θεωρητική. Ο Πέτρος Παππάς της Star Bulk Carriers, αν και εστιάζει κυρίως στο ξηρό φορτίο, διατηρεί έντονη παρουσία στην περιοχή, η οποία δοκιμάστηκε έμπρακτα πρόσφατα. Το πλοίο Star Gwyneth, χωρητικότητας 83.000 dwt, δέχθηκε πλήγμα από βλήμα στο κύτος του, ενώ κατευθυνόταν προς το λιμάνι Mina Rashid. Παρά το περιστατικό, κατά το οποίο το πλήρωμα παρέμεινε απολύτως ασφαλές, η εταιρία συνεχίζει τη δραστηριότητά της. Μόλις μία ημέρα νωρίτερα, το πλοίο Star Maria του ίδιου ομίλου είχε καταφέρει να εξέλθει επιτυχώς από τον Περσικό Κόλπο.

Στην ίδια «καυτή» ζώνη κινούνται ο Ανδρέας Μαρτίνος της Minerva Marine, ο οποίος φημίζεται για την ικανότητά του να διαχειρίζεται κομβικές στιγμές, και ο Επαμεινώνδας Εμπειρίκος, εκπρόσωπος μιας εκ των ιστορικότερων ναυτιλιακών οικογενειών. Η φιλοσοφία του Εμπειρίκου εστιάζει στην προσεκτική τοποθέτηση και την κατανόηση των υπεραποδόσεων που προσφέρει μια αγορά σε αυτές τις συνθήκες.

Συνολικά, το 1/5 της παγκόσμιας προμήθειας πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου διέρχεται από το θαλάσσιο πέρασμα μεταξύ Ιράν και Ομάν, καθιστώντας τη συνεχιζόμενη παρουσία των ελληνόκτητων πλοίων καθοριστική για τη σταθερότητα της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς.

Αυστηρά επιχειρησιακά πρωτόκολλα

Για τον πλου εντός της εμπόλεμης ζώνης υπάρχουν ειδικά επιχειρησιακά πρωτόκολλα για τη μείωση των πιθανοτήτων στοχοποίησης:

* Απενεργοποίηση AIS: Τα πλοία κλείνουν τα συστήματα αυτόματου εντοπισμού (Automatic Identification System) κατά τη διέλευση από τα Στενά για να μην είναι ορατά σε πραγματικό χρόνο.

* Ενοπλη Προστασία: Καταγράφεται η παρουσία ένοπλων φρουρών στα καταστρώματα των εμπορικών πλοίων για την αποτροπή ρεσάλτο ή εγγύς απειλών.

* Προστασία από Δυνάμεις: Αν και το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ έχει δηλώσει την πρόθεση προστασίας της ναυσιπλοΐας, οι κίνδυνοι από πυραύλους, drones και μαγνητικές νάρκες παραμένουν ενεργοί, με ελάχιστα περιθώρια άμυνας για τα εμπορικά σκάφη.