Το αποτέλεσμα συγκαταλέγεται στα σημαντικότερα επιτεύγματα του ευρωπαϊκού προγράμματος LIFE PanPuffinus!, το οποίο αφορούσε την προστασία δύο ενδημικών θαλασσοπουλιών της Μεσογείου, του Μύχου της Μεσογείου και του Μύχου των Βαλεαρίδων. Ολοκληρώθηκε έπειτα από πέντε χρόνια συστηματικής δράσης σε 28 περιοχές του δικτύου Natura 2000, στη Μεσόγειο, επιβεβαιώνοντας ότι στοχευμένες παρεμβάσεις στη στεριά μπορούν να ανατρέψουν δραματικά την τύχη ενός απειλούμενου θαλασσοπουλιού.

Στην Ελλάδα απαντά αποκλειστικά ο Μύχος της Μεσογείου, με 6.800 έως 13.000 ζευγάρια να αναπαράγονται σε δώδεκα Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), αριθμός που αντιστοιχεί στο 35% του παγκόσμιου πληθυσμού του είδους! Οι δράσεις του προγράμματος στη χώρα εφαρμόστηκαν σε εννέα ΖΕΠ που φιλοξενούν το 85% του εθνικού πληθυσμού, στις Κυκλάδες, στα Βόρεια Δωδεκάνησα, στη Σκύρο και τον Κόλπο Καβάλας, αναδεικνύοντας τον καθοριστικό ρόλο της Ελλάδας στη διατήρηση του είδους σε παγκόσμιο επίπεδο. Η ευθύνη καθιστά τις παρεμβάσεις όχι μόνο εθνικής, αλλά διεθνούς σημασίας, καθώς η πορεία του είδους εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εξελίξεις στις ελληνικές αποικίες.

Η εξάλειψη των αρουραίων στην Αγρελούσσα, την τρίτη σημαντικότερη αποικία αναπαραγωγής Μύχων στην Ελλάδα, αποτέλεσε κομβική παρέμβαση. Τα χωροκατακτητικά τρωκτικά καταστρέφουν αβγά και νεοσσούς, οδηγώντας σε χαμηλή αναπαραγωγική επιτυχία και σταδιακή συρρίκνωση των αποικιών. Μετά την απομάκρυνσή τους και την ενίσχυση των μέτρων βιοασφάλειας, η αύξηση κατά 79% κατέδειξε ότι η αποκατάσταση των νησιωτικών οικοσυστημάτων μπορεί να αποδώσει άμεσα και μετρήσιμα αποτελέσματα, δημιουργώντας συνθήκες σταθερότητας για τις επόμενες γενιές.

Παράλληλα, το πρόγραμμα ανέπτυξε δράσεις και στη θάλασσα, αντιμετωπίζοντας μία από τις μεγαλύτερες απειλές για τα θαλασσοπούλια: την τυχαία παγίδευση σε αλιευτικά εργαλεία. Σε συνεργασία με αλιευτικές κοινότητες στην Ελλάδα και άλλες μεσογειακές χώρες, εφαρμόστηκαν πιλοτικά μέτρα μετριασμού από 48 καΐκια, όπως η χρήση ασπρόμαυρων σημαιών σε μανωμένα δίχτυα (αποτελούνται από ένα κεντρικό απλό δίχτυ που περιβάλλεται από δύο δίχτυα με μεγαλύτερη διάμετρο που ονομάζονται μανός) και ειδικών απωθητικών σε παραγάδια. Η ανταπόκριση των ψαράδων θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η οικοδόμηση σχέσεων εμπιστοσύνης αποτελεί βασικό πυλώνα για τη βιωσιμότητα των μέτρων. Ταυτόχρονα, τοποθετήθηκαν 80 συσκευές GPS σε Μύχους, επιτρέποντας τη χαρτογράφηση κρίσιμων περιοχών τροφοληψίας και την κατανόηση της αλληλεπίδρασης με την αλιευτική δραστηριότητα, ώστε να προτείνονται στοχευμένες λύσεις.

Η τελική συνάντηση του προγράμματος πραγματοποιήθηκε στη Σκάλα Καλλονής Λέσβου, με τη συμμετοχή εταίρων από πέντε χώρες και της ομάδας παρακολούθησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Τους εταίρους υποδέχθηκαν τα στελέχη της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας και ο ΟΦΥΠΕΚΑ. Ο Κόλπος Καλλονής αποτελεί μία από τις σημαντικότερες περιοχές τροφοληψίας παγκοσμίως για το είδος και παράδειγμα συνεργασίας με τους παράκτιους ψαράδες, οι οποίοι συμμετείχαν ενεργά στις δράσεις, επιδεικνύοντας στην πράξη τα μέτρα μετριασμού.

Οι επιστήμονες θεωρούν ότι το LIFE PanPuffinus!, το οποίο υλοποιήθηκε με τη συνεισφορά του χρηματοδοτικού μέσου LIFE της Ε.Ε. και τη συγχρηματοδότηση του Ιδρύματος Α.Γ. Λεβέντη και του Πράσινου Ταμείου, αφήνει ως παρακαταθήκη ένα ολοκληρωμένο μοντέλο προστασίας που συνδυάζει επιστημονική γνώση, διακρατική συνεργασία και ενεργή συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών. Η θεαματική ανάκαμψη στην Αγρελούσσα αποδεικνύει ότι, όταν οι παρεμβάσεις είναι στοχευμένες, διαρκείς και επιστημονικά τεκμηριωμένες, η μεσογειακή βιοποικιλότητα μπορεί όχι μόνο να διασωθεί αλλά και να ανακάμψει δυναμικά, προσφέροντας ένα αισιόδοξο παράδειγμα για το μέλλον των προστατευόμενων ειδών.