Πάνω από 1.000 ξενικά είδη έχουν ήδη καταγραφεί στη Μεσόγειο, ενώ οι υψηλές θερμοκρασίες αλλάζουν οικοσυστήματα και αλιεία σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Οι θαλάσσιοι καύσωνες του φετινού καλοκαιριού έφεραν θερμοκρασίες-ρεκόρ στις ευρωπαϊκές θάλασσες, αλλάζοντας με μεγάλη ταχύτητα οικοσυστήματα που για δεκαετίες θεωρούνταν σταθερά. Σύμφωνα με ανάλυση του Reuters, οι ευρωπαϊκές θάλασσες κατέγραψαν από τον Ιούνιο έως τον Αύγουστο τη μεγαλύτερη μέση θερμοκρασία από το 1982, όταν άρχισαν να υπάρχουν αξιόπιστες δορυφορικές μετρήσεις. Η μέση θερμοκρασία των ευρωπαϊκών θαλασσών έφτασε τους 21,6 βαθμούς Κελσίου, ενώ ρεκόρ καταγράφηκαν από τη Μάγχη έως τη Μεσόγειο. Κοντά στη Μαγιόρκα, σημαδούρα του ισπανικού δικτύου μέτρησης κατέγραψε στις 5 Αυγούστου θερμοκρασία 33,02 βαθμών Κελσίου, την υψηλότερη που έχει καταγραφεί ποτέ στο συγκεκριμένο δίκτυο. Τα στοιχεία του Copernicus επιβεβαιώνουν ότι τόσο τον Ιούλιο όσο και τον Αύγουστο καταγράφηκαν θερμοκρασίες-ρεκόρ στις ευρωπαϊκές θάλασσες, ιδιαίτερα κατά μήκος των ακτών του Ατλαντικού και στη δυτική Μεσόγειο, όπου σημειώθηκαν ισχυροί έως πολύ ισχυροί θαλάσσιοι καύσωνες.
Πάνω από 1.000 ξενικά είδη στη Μεσόγειο
Οι υψηλότερες θερμοκρασίες δημιουργούν πλέον συνθήκες στις οποίες μπορούν να επιβιώσουν είδη που μέχρι πριν από λίγα χρόνια δεν υπήρχαν στη Μεσόγειο. Περισσότερα από 1.000 μη γηγενή είδη έχουν καταγραφεί ήδη στη Μεσόγειο, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters από έκθεση της Κυπριακής Ακαδημίας Επιστημών, Γραμμάτων και Τεχνών. Πολλά από αυτά εισέρχονται μέσω της Διώρυγας του Σουέζ από την Ερυθρά Θάλασσα και βρίσκουν πλέον ευνοϊκότερες συνθήκες εξαιτίας της αύξησης της θερμοκρασίας. Ανάμεσά τους βρίσκονται λεοντόψαρα, λαγοκέφαλοι και άλλα τροπικά είδη, τα οποία ανταγωνίζονται τα ντόπια είδη και αλλάζουν τις υπάρχουσες τροφικές αλυσίδες.
Εξαφανίζονται τα υποθαλάσσια «δάση»
Η αλλαγή δεν περιορίζεται στη Μεσόγειο. Στον Βισκαϊκό Κόλπο, μεταξύ Ισπανίας και Γαλλίας, οι θερμοκρασίες ήταν το φετινό καλοκαίρι κατά περισσότερο από 2,4 βαθμούς Κελσίου υψηλότερες από τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020. Έως τα τέλη Αυγούστου είχαν καταγραφεί 186 ημέρες θαλάσσιου καύσωνα μέσα στη χρονιά. Στις ακτές της Αστούριας, στη βόρεια Ισπανία, περίπου το 95% των μεγάλων δασών kelp έχει ήδη εξαφανιστεί, σύμφωνα με τον καθηγητή θαλάσσιας οικολογίας του Πανεπιστημίου του Οβιέδο Χοσέ Μανουέλ Ρίκο Ορδάς. Τα συγκεκριμένα υποθαλάσσια δάση αποτελούν καταφύγιο και τόπο αναπαραγωγής για δεκάδες θαλάσσια είδη. Όπως εξηγεί ο ίδιος στο Reuters, μαζί με την υποχώρηση των kelp έχουν μειωθεί ή εξαφανιστεί από ορισμένες περιοχές αστακοί, καραβίδες, αχινοί και άλλα είδη που εξαρτώνται από αυτά τα οικοσυστήματα. Επιστήμονες και αλιείς επιχειρούν ήδη να αποκαταστήσουν τα υποθαλάσσια δάση φυτεύοντας νεαρά φύκη που έχουν καλλιεργηθεί σε εργαστήρια.
Τα χταπόδια κατακλύζουν τη Μάγχη
Στη νότια Αγγλία συμβαίνει κάτι σχεδόν αντίστροφο. Οι υψηλότερες θερμοκρασίες έχουν δημιουργήσει ευνοϊκές συνθήκες για τα κοινά χταπόδια, τα οποία πλέον αναπαράγονται μαζικά στα βρετανικά νερά. Πριν από το 2025, οι ετήσιες ποσότητες χταποδιών που αλιεύονταν στην περιοχή δεν ξεπερνούσαν συνήθως τους 30 τόνους. Το 2025 έφτασαν περίπου τους 2.600 τόνους, ενώ μέσα στο 2026 είχαν ήδη ξεπεράσει τους 3.000 τόνους. Η αύξηση ευνοεί μέρος του αλιευτικού κλάδου, όμως δημιουργεί σοβαρά προβλήματα σε άλλους αλιείς, καθώς τα χταπόδια τρέφονται με αστακούς, καβούρια και χτένια. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι μόνο η άνοδος της θερμοκρασίας, αλλά και η ταχύτητα με την οποία αλλάζουν τα οικοσυστήματα, αφήνοντας ελάχιστο χρόνο τόσο στα θαλάσσια είδη όσο και στις παράκτιες κοινότητες να προσαρμοστούν.
