Είναι ίσως από τα πιο αξιολάτρευτα ζώα παγκοσμίως. Ο λόγος για τα πάντα, τους ασπρόμαυρους χαριτωμένους «γίγαντες», που, όπως αποκαλύπτουν οι επιστήμονες, δεν ξέρουν πώς να κάνουν σεξ όταν βρίσκονται σε αιχμαλωσία, με αποτέλεσμα η αναπαραγωγή τους να προκαλεί «πονοκέφαλο».
Κι αυτό γιατί πίσω από το πιο γνωστό είδος αρκούδας παγκοσμίως, με τις χαρακτηριστικές μαύρες κηλίδες γύρω από τα μάτια και τα αφτιά, που σίγουρα έχει κλέψει το βλέμμα σου σε κάποιο βίντεο που το δείχνει να τρώει στικς από μπαμπού, να κάνει τούμπες, ή απλά να τεμπελιάζει, κρύβεται μια σκληρή βιολογική πραγματικότητα.
Τα πάντα που ζουν σε αιχμαλωσία δεν ξέρουν ή έχουν ξεχάσει να κάνουν σεξ… Μεταξύ ορμονικών εξάρσεων, αδιευκρίνιστων παραθύρων γονιμότητας και… αστείων προσπαθειών των φροντιστών να τα βοηθήσουν να βρουν τη σωστή στάση η επιβίωση του είδους απαιτεί επιστημονική στρατηγική ακριβείας και αμέτρητες ώρες παρατήρησης.
Τον «πονοκέφαλο» που προκαλεί η αναπαραγή τους, περιγράφει η διευθύντρια του Εθνικού Ζωολογικού Κήπου και του Ινστιτούτο Βιολογίας Διατήρησης του Σμιθσόνιαν, Μπράντι Σμιθ, στο βιβλίο της με τίτλο «In the Company of Pandas» (Στην παρέα των πάντα), λέγοντας χαρακτηριστικά πως η φυσική συνουσία των πάντα δεν είναι καθόλου δεδομένη.
Δεδομένου ότι τα πάντα είναι δύσκολο να εντοπιστούν και να μελετηθούν στο φυσικό τους περιβάλλον, σχεδόν όλες οι γνώσεις μας, τόσο για τη συμπεριφορά τους, όσο και για τη βιολογια τους, προέρχονται από την παρατήρησή τους στους ζωολογικούς κήπους.
Διαβάστε Επίσης
«Οι πληροφορίες που έχουμε από την παρατήρηση των πάντα στους ζωολογικούς κήπους μας έχουν επιτρέψει πραγματικά να κατανοήσουμε τη συμπεριφορά τους με έναν τρόπο που μας επιτρέπει να εξάγουμε συμπεράσματα για το πώς μπορούμε να βοηθήσουμε στη διάσωση των πάντα στη φύση», λέει η Σμιθ σε συνέντευξή της στο Smithsonian magazine.
Όπως έχει προκύψει από την παρατήρηση, τα πάντα είναι μοναχικά ζώα γι’ αυτό και στους ζωολογικούς κήπους βρίσκονται σε ξεχωριστούς χώρους. Αλλά παραμένει άγνωστο το αν υπάρχουν φάσεις της ζωής τους όπου μπορεί να είναι πιο κοινωνικά…
Δεδομένης της.. απομόνωσής τους, τα πάντα συχνά «παντρεύονται» με… προξενιό. Όπως εξηγεί η Σμιθ οι φροντιστές γνωρίζουν το γενεαλογικό δέντρο όλων των πάντα σε αιχμαλωσία στους ζωολογικούς κήπους και στα κέντρα αναπαραγωγής. «Ταιριάζουμε τα πάντα γενετικά για να διασφαλίσουμε ότι έχουμε όσο το δυνατόν μεγαλύτερη γενετική ποικιλομορφία από τη φύση και ότι δεν αναπαράγουμε συγγενικά άτομα», λέει χαρακτηριστικά, προσθέτοντας πως υπάρχει και το κοινωνικό στοιχείο γι΄ αυτό και υπάρχει πάντα η αγωνία αν τα πάντα εκτός από γενετικά, ταιριάξουν και σε άλλους τομείς.
Μεγάλο μέρος του βιβλίου της είναι αφιερωμένο στο… σεξ και στην προσπάθεια που γίνεται για να ζευγαρώσουν τα πάντα, ο πληθυσμός των οποίων είναι μικρός και στόχος των επιστημόνων είναι τουλάχιστον να καταφέρουν να τον κρατήσουν σταθερό.
Η Σμιθ περιγράφει κάποιες από τις δυσκολίες με τις οποίες αναμετρήθηκε, διηγούμενη την ιστορία της Λινγκ Λινγκ και του Σινγκ Σινγκ που δεν μπορούσαν να ζευγαρώσουν, αλλά μετά από κάποια χρόνια το «βρήκαν». Αλλά δεν έγινε το ίδιο με ένα άλλο ζευγάρι πάντα, αφού η Μέι Σιανγκ και ο Τιάν Τιάν, παρά το ότι… ψαχουλεύονταν για αρκετά χρόνια, δεν κατάφεραν ποτέ να… το βρουν.
«Η Μέι Σιανγκ έκανε την “τηγανίτα”, ξάπλωνε επίπεδα στο έδαφος. Και τότε ο Τιάν Τιάν την πατούσε. Και αναρωτιόμασταν πώς μπορούμε να κάνουμε τη Μέι Σιανγκ να πάρει τη σωστή στάση ώστε ο Τιάν Τιάν να κάνει αυτό που πρέπει να κάνει; Ή πώς μπορούμε να κάνουμε τον Τιάν Τιάν να τη βοηθήσει να πάρει τη σωστή στάση; Τα κάναμε όλα. Σκεφτήκαμε ασκήσεις ενδυνάμωσης για τον Τιάν Τιάν, ώστε να είναι σε φόρμα, να είναι έτοιμος για την περίοδο αναπαραγωγής. Υπήρχε μια φήμη ότι τη χρονιά που γεννήθηκε ο Τάι Σαν, η Μέι Σιανγκ έπεσε από ένα δέντρο, και κάπως βρέθηκε στη σωστή στάση για να έρθει ο Τιάν Τιάν από πίσω της και να την καβαλήσει φυσικά, και έτσι σκεφτήκαμε, ίσως μπορούμε να δημιουργήσουμε μια παρόμοια κατάσταση», λέει η Σμιθ και θυμάται πως άφηναν σκληρά πλαστικά παιχνίδια με την ελπίδα ότι η Μέι Σιανγκ θα σκοντάψει, θα πέσει στη… σωστή στάση, ο Τιάν Τιάν θα το δει, και τότε θα ζευγαρώσουν. Αλλά αυτό το κόλπο δεν πέτυχε ποτέ…
Η περίοδος αναπαραγωγής είναι μια πολυάσχολη εποχή για τους φροντιστές ζωολογικών κήπων, καθώς όλοι είναι σε εγρήγορση για να καταλάβουν πότε το θηλυκό πάντα είναι έτοιμο για αναπαραγωγή, ώστε να… αναλάβουν δράση.
Τις υπόλοιπες περιόδους, τα πράγματα είναι πιο χαλαρά, επειδή τα πάντα απλώς τρώνε και μετά ξεκουράζονται. Κάποια πάντα μάλιστα, μπορεί να αποκοιμηθεί ενώ απολαμβάνει το μπαμπού του…
