Τ.τ.Ε.: Ζητά περισσότερα και ισχυρότερα φορολογικά κίνητρα για ηλεκτρονικές πληρωμές

Στην έκθεση Νομισματικής Πολιτικής για το 2026, η οποία κατατέθηκε χθες στη Βουλή, γίνεται σαφής αναφορά για την ανάγκη ενίσχυσης των ηλεκτρονικών συναλλαγών ως όπλο για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής.

Η έκθεση αναγνωρίζει μεν ότι υπάρχει πρόοδος τα τελευταία χρόνια στη φορολογική συμμόρφωση και στο κενό ΦΠΑ, λόγω της αύξησης των πληρωμών με κάρτες, της επέκτασης των POS και της σταδιακής υποχώρησης της χρήσης μετρητών, επισημαίνει ωστόσο ότι οι προσπάθειες πρέπει να συνεχιστούν με την παροχή κινήτρων (κυρίως φορολογικών) στους καταναλωτές, θεωρώντας ότι τα κίνητρα αυτά θα συμβάλουν στην αποκάλυψη συναλλαγών που διαφορετικά θα παρέμεναν αδήλωτες.

«Παρά τη σημαντική πρόοδο, οι προσπάθειες για τον περαιτέρω περιορισμό του κενού ΦΠΑ καθώς και της διαφοράς μεταξύ πραγματικής κατανάλωσης και δηλούμενων εισοδημάτων πρέπει να συνεχιστούν. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω της ακόμη ευρύτερης προώθησης των ηλεκτρονικών συναλλαγών σε συνδυασμό με την εντατικοποίηση των ελέγχων, ιδίως στις δραστηριότητες με αυξημένη συμμετοχή ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολουμένων, όπου οι συναλλαγές γίνονται σε μεγάλο βαθμό με μετρητά» αναφέρει χαρακτηριστικά η έκθεση.

Με δεδομένο ότι οι πληρωμές μέσω τραπεζικού συστήματος είναι ανιχνεύσιμες περιορίζοντας τα περιθώρια απόκρυψης εισοδημάτων και μη έκδοσης αποδείξεων, η Κεντρική Τράπεζα τάσσεται υπέρ της διεύρυνσης φορολογικών κινήτρων προς τους καταναλωτές, ώστε να πραγματοποιούν περισσότερες πληρωμές με ηλεκτρονικά μέσα. Εξηγεί δε ότι η περαιτέρω διεύρυνση των ηλεκτρονικών συναλλαγών και των POS μπορεί να βελτιώσει την απόδοση των εσόδων ΦΠΑ, ακριβώς επειδή θα περιορίσει τη δυνατότητα αδήλωτων συναλλαγών.

Επενδύσεις

Η Τ.τ.Ε. προτείνει, εξάλλου, ένα σταθερό και φιλικό προς τις επενδύσεις φορολογικό πλαίσιο. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται οι εκπτώσεις φόρου για δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης, αλλά και η καθιέρωση επιταχυνόμενων αποσβέσεων για επενδύσεις πάγιου κεφαλαίου στη βιομηχανία. Στόχος είναι να ενισχυθεί η παραγωγική βάση της οικονομίας μέσω κινήτρων για επενδύσεις, καινοτομία και ανάπτυξη των δημόσιων οικονομικών.

Έκτακτες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της νέας ενεργειακής κρίσης

Για τη νέα ενεργειακή κρίση και τα έκτακτα μέτρα αντιμετώπισή της που λαμβάνονται, η ΤτΕ, υπογραμμίζει ότι η ενίσχυση του πληθωρισμού λόγω του υψηλού κόστους της ενέργειας και των ειδών διατροφής δημιουργεί πιέσεις για τη λήψη πρόσθετων δημοσιονομικών μέτρων.

Σημειώνει χαρακτηριστικά:
*Δεδομένου ότι ο πληθωρισμός έχει σημαντικές αναδιανεμητικές επιδράσεις, πλήττοντας περισσότερο τα χαμηλά εισοδήματα που έχουν υψηλότερη ροπή προς κατανάλωση, τα μέτρα θα πρέπει να είναι στοχευμένα στις πλέον ευάλωτες εισοδηματικές ομάδες. Αντίστοιχα στοχευμένες πρέπει να είναι οι ενισχύσεις προς τις επιχειρήσεις, ανάλογα με την έκθεσή τους στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και στις διαταράξεις του ενεργειακού εφοδιασμού.
*Τυχόν μειώσεις φορολογικών συντελεστών, με δεδομένη την υψηλή εξάρτηση των φορολογικών εσόδων από τους έμμεσους φόρους, θα πρέπει να συνδυαστούν με διαρθρωτικές παρεμβάσεις για διεύρυνση της φορολογικής βάσης και ενίσχυση της εισπραξιμότητας των φόρων, ώστε να διασφαλίζεται η δημοσιονομική ισορροπία.
*Οι οριζόντιες παρεμβάσεις θα πρέπει να αποφεύγονται, καθώς, παρότι συγκρατούν τις πληθωριστικές πιέσεις, έχουν υψηλό δημοσιονομικό κόστος και συνεπώς περιορισμένη αποτελεσματικότητα σε σχέση με τις στοχευμένες εισοδηματικές παρεμβάσεις. Επιπλέον, είναι κρίσιμο τα μέτρα να σχεδιάζονται με σαφή χρονικό ορίζοντα και ρήτρες απεμπλοκής, ώστε να μην παγιώνουν διαρθρωτικές πιέσεις στα δημόσια οικονομικά και να περιορίζεται ο κίνδυνος τροφοδότησης του πληθωρισμού από την πλευρά της ζήτησης.
*Σε κάθε περίπτωση, η απόφαση για τη λήψη έκτακτων μέτρων θα πρέπει να συνεκτιμά την ύπαρξη επαρκούς δημοσιονομικού
χώρου. Η στόχευση, η αναλογικότητα ως προς το μέγεθος της διαταραχής και η ευελιξία στην εφαρμογή αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την αποτελεσματική άμβλυνση των επιπτώσεων της κρίσης, χωρίς να υπονομεύεται η μεσοπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών.
*Τα σχετικά μέτρα που έχει λάβει η κυβέρνηση μέχρι στιγμής πληρούν σε γενικές γραμμές τις παραπάνω προϋποθέσεις.