Περισσότεροι πολίτες και επιχειρήσεις μπορούν πλέον να αξιοποιήσουν τον εξωδικαστικό μηχανισμό για τη ρύθμιση των χρεών τους, καθώς το ελάχιστο όριο οφειλών μειώθηκε από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ.
Παράλληλα, διευρύνονται οι δυνατότητες ρύθμισης χρεών προς δήμους και περιφέρειες, προβλέπονται ευκολότερες διαδικασίες για οικονομικά ευάλωτους οφειλέτες και διευκρινίζονται οι προϋποθέσεις για την αντιμετώπιση κατασχέσεων.
Ωστόσο, υπάρχουν και σημαντικές παγίδες. Η υποβολή αίτησης δεν σημαίνει ότι όλα τα χρέη έχουν ρυθμιστεί, ενώ ακόμη και μια συμφωνία που εξυπηρετείται κανονικά μπορεί να χαθεί εάν ο οφειλέτης αφήσει απλήρωτες άλλες υποχρεώσεις του.
Όλα αυτά αποσαφηνίζονται με τη νέα εγκύκλιο Ε.2073/10-11-2026 της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, η οποία συγκεντρώνει τις νομοθετικές αλλαγές των τελευταίων ετών και δίνει οδηγίες στις φορολογικές υπηρεσίες.
1. Ρύθμιση χρεών από 5.000 ευρώ
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη μείωση του ελάχιστου ύψους οφειλών για την υπαγωγή στον εξωδικαστικό μηχανισμό.
Πλέον, το όριο έχει μειωθεί στις 5.000 ευρώ, αντί των 10.000 ευρώ που ίσχυαν προηγουμένως. Για την πολυμερή διαδικασία, το συνολικό χρέος πρέπει να υπερβαίνει τις 5.000 ευρώ. Στη διμερή διαδικασία με το Δημόσιο ισχύουν ειδικότερες προϋποθέσεις, μεταξύ των οποίων όριο άνω των 5.000 ευρώ ανά πιστωτή, κατά περίπτωση, καθώς η σύμβαση συνάπτεται χωριστά με τον αντίστοιχο δημόσιο φορέα.
Διαβάστε Επίσης
Έτσι, αποκτούν δυνατότητα υποβολής αίτησης και οφειλέτες με μικρότερα χρέη, εφόσον πληρούν τις υπόλοιπες προϋποθέσεις.
2. Στη ρύθμιση και χρέη προς δήμους και περιφέρειες
Στον εξωδικαστικό μηχανισμό μπορούν να ενταχθούν και οφειλές προς δήμους, περιφέρειες και νομικά πρόσωπά τους, ύψους τουλάχιστον 5.000 ευρώ ανά φορέα, μαζί με τις προσαυξήσεις.
Προϋπόθεση είναι η καταχώρισή τους στα βιβλία εισπρακτέων εσόδων της ΑΑΔΕ, σύμφωνα με τη σχετική διαδικασία.
Η δυνατότητα αυτή καλύπτει και περιπτώσεις στις οποίες ο δήμος έχει ήδη λάβει μέτρα αναγκαστικής είσπραξης.
3. Ευκολότερη διαδικασία για ευάλωτους οφειλέτες
Για τους πολίτες που διαθέτουν βεβαίωση ευάλωτου οφειλέτη προβλέπεται απλοποιημένη διαδικασία, καθώς θεωρείται ότι οι πιστωτές συναινούν στην πρόταση ρύθμισης που προκύπτει από τον προβλεπόμενο μηχανισμό.
Η διαδικασία έχει επεκταθεί και σε ορισμένους επιλέξιμους οφειλέτες με έως το διπλάσιο των εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων ευαλωτότητας, εφόσον έχουν οφειλές προς χρηματοδοτικούς φορείς έως 300.000 ευρώ, με καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών, σύμφωνα με τις νόμιμες προϋποθέσεις.
4. Δεύτερη ευκαιρία για πρώην διαχειριστές επιχειρήσεων
Μπορούν να ρυθμιστούν, υπό προϋποθέσεις, και χρέη εταιρειών που έχουν λυθεί, βρίσκονται σε εκκαθάριση ή έχουν πάψει να υφίστανται.
Η αίτηση δεν υποβάλλεται από την εταιρεία που βρίσκεται σε εκκαθάριση, αλλά από φυσικό πρόσωπο το οποίο ευθύνεται προσωπικά, βάσει νόμου, για τα συγκεκριμένα χρέη.
Σε ορισμένες τέτοιες περιπτώσεις επιτρέπεται ακόμη και νέα εξωδικαστική ρύθμιση, εάν προηγούμενη συμφωνία έχει χαθεί.
5. Τι γίνεται με τις κατασχέσεις
Η ένταξη στον εξωδικαστικό μηχανισμό μπορεί να οδηγήσει σε αδρανοποίηση κατασχέσεων στα χέρια τρίτων, όπως κατασχέσεων τραπεζικών απαιτήσεων, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Μεταξύ άλλων, πρέπει να τηρείται η ρύθμιση, να έχουν τακτοποιηθεί οι υπόλοιπες οφειλές και να έχουν υποβληθεί οι προβλεπόμενες δηλώσεις εισοδήματος και ΦΠΑ των τελευταίων πέντε φορολογικών ετών.
Η αδρανοποίηση δεν γίνεται αυτόματα ούτε σημαίνει ότι η κατάσχεση διαγράφεται οριστικά. Απαιτείται η προβλεπόμενη διαδικασία και απόφαση της αρμόδιας υπηρεσίας.
6. Προσοχή στις προθεσμίες των 60 και 90 ημερών
Αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα σημεία της εγκυκλίου.
Όποιος εντάσσεται στον εξωδικαστικό μηχανισμό πρέπει να εξοφλήσει ή να ρυθμίσει νόμιμα και τις οφειλές που δεν περιλαμβάνονται στη συμφωνία.
Για χρέη που υπήρχαν κατά τη σύναψη της σύμβασης προβλέπεται προθεσμία 90 ημερών. Για νέα χρέη που καθίστανται ληξιπρόθεσμα αργότερα, η προθεσμία είναι 60 ημέρες από τη λήξη της νόμιμης προθεσμίας πληρωμής.
Εάν χαθεί η ξεχωριστή ρύθμιση αυτών των οφειλών, μπορεί να χαθεί άμεσα και η εξωδικαστική συμφωνία.
7. Τι κερδίζει όποιος εξοφλήσει νωρίτερα
Όποιος προεξοφλήσει ολόκληρη την εξωδικαστική ρύθμιση δικαιούται έκπτωση στους ανεξόφλητους τόκους της ρύθμισης που αντιστοιχούν στις δόσεις τις οποίες προπληρώνει.
Επιπλέον, όταν ολοκληρωθεί η εξόφληση, διαγράφεται το υπόλοιπο χρέος που προβλέπει η σύμβαση.
Προσοχή: η διαγραφή δεν πραγματοποιείται απλώς επειδή εγκρίθηκε η ρύθμιση. Προϋποθέτει την ολοκλήρωση της αποπληρωμής.
8. Τι συμβαίνει αν πεθάνει ο οφειλέτης
Ο θάνατος του οφειλέτη δεν ακυρώνει αυτομάτως την εξωδικαστική ρύθμιση.
Στη θέση του υπεισέρχονται οι κληρονόμοι, ανάλογα με την κληρονομική τους μερίδα, με την επιφύλαξη των κανόνων της κληρονομικής διαδοχής.
Η συμφωνία μπορεί να συνεχιστεί, αρκεί να μην προκύψει άλλος νόμιμος λόγος απώλειάς της.
9. Ποια χρέη μένουν εκτός
Η εγκύκλιος διευκρινίζει ότι οι οφειλές από επιστρεπτέα προκαταβολή δεν εντάσσονται στον εξωδικαστικό μηχανισμό, καθώς εξοφλούνται με το ειδικό καθεστώς που τις διέπει.
Επίσης, υπάρχουν περιορισμοί για ποσά που προκύπτουν από εξώδικο συμβιβασμό φορολογικών διαφορών.
Γενικά, ο εξωδικαστικός μηχανισμός προσφέρει πλέον περισσότερες δυνατότητες σε οφειλέτες με μικρότερα χρέη, αλλά απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή. Πριν από την αποδοχή μιας συμφωνίας, ο ενδιαφερόμενος πρέπει να ελέγξει ποιες οφειλές εντάσσονται, ποιες παραμένουν εκτός και ποιες υποχρεώσεις αναλαμβάνει ώστε να μη χάσει τη ρύθμιση.
