Στην έγκριση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό προχώρησαν τα συναρμόδια υπουργεία Περιβάλλοντος και Τουρισμού, καθορίζοντας για πρώτη φορά με σαφήνεια πού, πώς και με ποιους όρους μπορεί να αναπτύσσεται η τουριστική δραστηριότητα στη χώρα.
Οι σημαντικότερες αλλαγές που ενσωματώθηκαν στην ΚΥΑ, που υπέγραψαν χθες οι συναρμόδιοι υπουργοί Σταύρος Παπασταύρου και Ολγα Κεφαλογιάννη, αφορούν τις Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης (Περιοχές Α), δηλαδή τους προορισμούς με τη μεγαλύτερη τουριστική συγκέντρωση της χώρας. Παράλληλα, ενισχύθηκαν οι προβλέψεις για τις Περιοχές Ειδικής Ανάπτυξης (Περιοχές Ε), στις οποίες περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι παραμεθόριες περιοχές, με στόχο τη δημιουργία ισχυρότερων αναπτυξιακών κινήτρων.
Το τελικό κείμενο διατηρεί επίσης τη δυνατότητα «ήπιας ανάπτυξης» μέσω ειδικών πολεοδομικών σχεδίων, με ανώτατο συντελεστή δόμησης ίσο με το ήμισυ του ισχύοντος στην εκάστοτε περιοχή. Η πρόβλεψη αυτή θα ενεργοποιείται μόνο μετά την εκπόνηση εξειδικευμένων μελετών, τη διενέργεια Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, τη δημόσια διαβούλευση και την έκδοση Π.Δ, κατόπιν επεξεργασίας από το ΣτΕ.
Τι προβλέπει η ΚΥΑ
Αναλυτικότερα, η κατάταξη γίνεται με βάση τρία κριτήρια: την ένταση του τουριστικού φαινομένου, με βασικό δείκτη τις κλίνες των τουριστικών καταλυμάτων ανά στρέμμα σε συνδυασμό με τον μόνιμο πληθυσμό, τα ειδικά γεωγραφικά χαρακτηριστικά κάθε περιοχής και τα καθεστώτα προστασίας.
Ο εθνικός χώρος κατηγοριοποιείται σε πέντε κατηγορίες στο επίπεδο των Δημοτικών Ενοτήτων, με βάση την ένταση της τουριστικής δραστηριότητας.
(Α) Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης: Περιοχές με πολύ υψηλή συγκέντρωση. Δίνεται έμφαση στον εκσυγχρονισμό και την αναβάθμιση καταλυμάτων σε 4-5 αστέρων, στη θέσπιση Σχεδίων Διαχείρισης Προορισμών (ΣΔΤΠ) και Σχεδίων Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ). Για νέα ξενοδοχεία στις εκτός σχεδίου περιοχές, η ελάχιστη αρτιότητα αυξάνεται στα 16στρέμματα.
(Β) Αναπτυγμένες Περιοχές: Περιοχές υψηλής δραστηριότητας. Προωθείται ο εκσυγχρονισμός, η ανάπτυξη ειδικών μορφών τουρισμού και ο περιορισμός οχλουσών χρήσεων. Η ελάχιστη αρτιότητα εκτός σχεδίου ορίζεται στα 12 στρέμματα.
(Γ) Αναπτυσσόμενες Περιοχές: Περιοχές με αυξανόμενη δυναμική. Ενθαρρύνονται νέες επενδύσεις υψηλής κατηγορίας (3-5 αστέρων), η επανάχρηση διατηρητέων/παραδοσιακών κτισμάτων και η δικτύωση προορισμών. Ελάχιστη αρτιότητα εκτός σχεδίου: 8 στρέμματα.
(Δ) Περιοχές Πρώιμης Ανάπτυξης: Περιοχές στα αρχικά στάδια τουριστικής ανάπτυξης. Παρέχονται κίνητρα για δημιουργία καταλυμάτων (2-5 αστέρων) και ήπιες υποδομές Ελάχιστη αρτιότητα εκτός σχεδίου: 8 στρέμματα.
(Ε) Περιοχές Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης: Περιοχές με περιορισμένη τουριστική δραστηριότητα, αλλά δυνατότητες εναλλακτικού τουρισμού. Παρέχονται ειδικά πολεοδομικά κίνητρα.
Εκτός από τις πέντε κατηγορίες, η ΚΥΑ δημιουργεί ξεχωριστή κατηγορία χώρου για τη νησιωτική Ελλάδα, από την οποία εξαιρούνται η Κρήτη και η Εύβοια.
Ομάδα Ι – νησιά άνω των 250 τ.χλμ. Ο κατάλογος περιλαμβάνει 16 νησιά: Ανδρο, Ζάκυνθο, Θάσο, Ικαρία, Κάρπαθο, Κέρκυρα, Κεφαλλονιά, Κύθηρα, Κω, Λέσβο, Λευκάδα, Λήμνο, Νάξο, Ρόδο, Σάμο και Χίο. Η μοναδική δεσμευτική ρύθμιση για την ομάδα αυτή είναι ότι οι Οργανωμένοι Υποδοχείς Τουριστικών Δραστηριοτήτων επιτρέπονται μόνο στην εκδοχή τους «ήπιας ανάπτυξης» – με εξαίρεση τη Ρόδο και την Κέρκυρα, όπου δεν ισχύει αυτός ο περιορισμός.
Ομάδα ΙΙ – νησιά μεταξύ 20 και 250 τ. χλμ. Περιλαμβάνονται τα νησιά Μύκονος, Σαντορίνη, Πάρος, Τήνος, Σύρος, Σίφνος, Σέριφος, Μήλος, Ιος, Αμοργός, Πάτμος, Κάλυμνος, Λέρος, Σκιάθος, Σκόπελος, Σκύρος, Σαμοθράκη, Υδρα, Σπέτσες, Αίγινα, Πόρος, Παξοί και άλλα ίδιας έκτασης. Οπως επισημαίνεται, νέα καταλύματα μόνο 3, 4 και 5 αστέρων και μέγιστης δυναμικότητας 100 κλινών.
Ομάδα ΙΙΙ – τα υπόλοιπα νησιά, κάτω των 20 τ. χλμ. Ισχύει το ίδιο όριο των 100 κλινών και ο ίδιος περιορισμός αστέρων. Δεν περιλαμβάνονται χερσαία τμήματα που συνδέονται ή είναι προσβάσιμα οδικώς με τον ηπειρωτικό χώρο.
Βραχυχρόνια μίσθωση
Όπως επισημαίνεται, η δραστηριότητα υπόκειται σε χωρικά διαφοροποιημένους όρους και περιορισμούς ανά ανάλογη κατηγορία περιοχής (Α, Β, Γ, Δ, Ε) ή/και γεωγραφικών χαρακτηριστικών.
Προβλέπεται η θεσμοθέτηση μέτρων όπως ο καθορισμός όρων διάθεσης ακινήτων σε συνάρτηση με τη χρήση τους ως κύρια κατοικία, οι περιορισμοί στη χρονική διάρκεια της δραστηριότητας ανά έτος, η θέσπιση γεωγραφικών ζωνών απαγόρευσης ή περιορισμού της δραστηριότητας, καθώς και η επιβολή περιορισμών στην ανάπτυξη νέας προσφοράς βραχυχρόνιας μίσθωσης σε περιοχές με αυξημένη πίεση, συμπεριλαμβανομένων των νεόδμητων κατοικιών.
Ποιοτική δραστηριότητα
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, χαρακτήρισε το νέο πλαίσιο «στρατηγικό εργαλείο εθνικού σχεδιασμού», υποστηρίζοντας ότι θέτει για πρώτη φορά σαφείς κανόνες για την οργανωμένη και βιώσιμη ανάπτυξη του τουρισμού.
Οπως ανέφερε, το νέο θεσμικό πλαίσιο συνδυάζει την ενίσχυση της τουριστικής δραστηριότητας με την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, παρέχει ασφάλεια δικαίου στις επενδύσεις και δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε η ανάπτυξη να συμβαδίζει με τη διαφύλαξη του φυσικού πλούτου και της ταυτότητας των τοπικών κοινωνιών.
Από την πλευρά της, η υπουργός Τουρισμού, Ολγα Κεφαλογιάννη, επεσήμανε ότι το νέο «πλαίσιο προστατεύει τους ώριμους και επιβαρυμένους προορισμούς, ενώ ταυτόχρονα δημιουργεί νέες δυνατότητες ανάπτυξης για λιγότερο τουριστικά ανεπτυγμένες περιοχές, με στόχο την καλύτερη γεωγραφική και χρονική κατανομή της τουριστικής δραστηριότητας και τη διάχυση των οφελών σε περισσότερες τοπικές κοινωνίες».


