Από τη Mercedes-Benz και τη Volkswagen μέχρι τη θυγατρική της Audi και την BMW, οι άλλοτε πανίσχυροι πυλώνες της γερμανικής βιομηχανίας βρίσκονται αντιμέτωποι με μια πρωτοφανή κρίση.
Παγώνουν επενδύσεις, προωθούν περικοπές χιλιάδων θέσεων εργασίας και λουκέτα σε εργοστάσια εντός Γερμανίας. Η κινεζική επέλαση στα ηλεκτρικά και υβριδικά αυτοκίνητα, το υψηλό ενεργειακό και εργατικό κόστος και οι δασμοί Τραμπ συνθέτουν ένα εκρηκτικό μίγμα, που απειλεί το μοντέλο της γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας.
«Δύει το άστρο της γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας» έγραφε προχθές η εφημερίδα «Bild», καθώς το νέο ηχηρό καμπανάκι ήρθε από τη Mercedes-Benz. Η εμβληματική αυτοκινητοβιομηχανία της Στουτγάρδης ανακοίνωσε ότι αναστέλλει όλες τις νέες επενδύσεις στις μονάδες της στη Γερμανία, ενώ πλέον εξετάζει το ενδεχόμενο κλεισίματος δύο εργοστασίων σε σύνολο 12 μονάδων.
Η διοίκηση βρίσκεται σε μετωπική αντιπαράθεση με τα συνδικάτα. Στο τραπέζι έχει θέσει την αύξηση της εβδομαδιαίας εργασίας από τις 35 στις 40 ώρες, χωρίς πρόσθετη αμοιβή, αλλά και περικοπές σε πρόσθετες παροχές, όπως τα επιδόματα διακοπών και Χριστουγέννων, προκειμένου να μειωθεί το εργατικό κόστος και να γίνει «πιο ανταγωνιστική».
Ο επικεφαλής παραγωγής, Μίχαελ Σίμπε, προειδοποίησε ότι με τα σημερινά δεδομένα το μοντέλο δεν είναι βιώσιμο χωρίς αναπροσαρμογή. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η εταιρία, το κόστος μιας ώρας εργασίας σε ορισμένες γερμανικές εγκαταστάσεις μπορεί να είναι έως και πέντε φορές υψηλότερο από ό,τι στην Ανατολική Ευρώπη.
Η Volkswagen
Την ίδια ώρα, η Volkswagen, η μεγαλύτερη αυτοκινητοβιομηχανία της Ευρώπης, ανακοίνωσε λίγες ώρες νωρίτερα την ακύρωση σημαντικού μέρους του σχεδίου εκσυγχρονισμού Gamechanger «λόγω οικονομικών περιορισμών». Ανάμεσα στα σχέδια που εγκαταλείπονται βρίσκεται η δημιουργία μονάδας στο κεντρικό εργοστάσιο του Βόλφσμπουργκ. Η απόφαση προκαλεί έντονες αντιδράσεις από τους εκπροσώπους των εργαζομένων, οι οποίοι κατηγορούν τη διοίκηση ότι θυσιάζει τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα για χάρη των βραχυπρόθεσμων οικονομικών αποτελεσμάτων.
Η επικεφαλής του συμβουλίου εργαζομένων, Ντανιέλα Καβάλο, καταγγέλλει κατάφωρη παραβίαση της συμφωνίας που είχε επιτευχθεί με τη διοίκηση το 2024, ζητώντας εγγυήσεις για το μέλλον των γερμανικών εγκαταστάσεων.
Το πρόγραμμα αναδιάρθρωσης του ομίλου που προκάλεσε θυελλώδεις αντιδράσεις εργαζομένων επί μήνες φέτος, προβλέπει περικοπές ως και 100.000 θέσεων εργασίας (15% του εργατικού δυναμικού παγκοσμίως) τα επόμενα χρόνια και ενδεχόμενα λουκέτα σε τέσσερα εργοστάσια για πρώτη φορά στα 87 χρόνια από την ίδρυσή του.
Audi και BMW
Η εικόνα της Audi επίσης δεν είναι ενθαρρυντική. Τα καθαρά κέρδη της στο τρίτο τρίμηνο του 2026 κατέρρευσαν κατά 87%, στα 95 εκατομμύρια ευρώ, έναντι 718 εκατομμυρίων την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους. Η εταιρία προειδοποιεί για εντεινόμενο ανταγωνισμό, πτώση στην κινεζική αγορά και αυξημένες πιέσεις από τους δασμούς και το ενεργειακό κόστος. Εξετάζεται το ενδεχόμενο κλεισίματος τουλάχιστον μιας μονάδας στη Γερμανία.
Ούτε η BMW μένει ανεπηρέαστη. Στις αρχές Νοεμβρίου ανακοίνωσε ότι τα προ φόρων κέρδη της στο τρίτο τρίμηνο υποχώρησαν κατά 11%, στα καθαρά κέρδη σημειώθηκε πτώση περίπου 15%, ενώ τα έσοδα μειώθηκαν κατά σχεδόν 6%, στα 30,45 δισ. ευρώ. Η εταιρεία σχεδιάζει 8.000 περικοπές θέσεων εργασίας στη Γερμανία. Στην Κίνα οι παραδόσεις αυτοκινήτων της μειώθηκαν κατά 24,8% στο τρίμηνο.
Η κινεζική επέλαση και οι δασμοί Τραμπ
Πίσω από τις επιμέρους εταιρικές κρίσεις βρίσκεται μια κοινή αιτία: η απώλεια ανταγωνιστικότητας της γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας απέναντι στους Κινέζους κατασκευαστές, σύμφωνα με αναλυτές.
Οι κινεζικές εταιρίες έχουν αποκτήσει τα τελευταία χρόνια σημαντικό πλεονέκτημα στην παραγωγή ηλεκτρικών αυτοκινήτων, προσφέροντας μοντέλα με χαμηλότερες τιμές και προηγμένη τεχνολογία. Οι γερμανικές επιχειρήσεις βλέπουν τα μερίδιά τους στην Κίνα να συρρικνώνονται, ενώ ταυτόχρονα οι Κινέζοι ανταγωνιστές ενισχύουν την παρουσία τους στην ευρωπαϊκή αγορά.
Στην εξίσωση προστίθεται η πολιτική προστατευτισμού του Αμερικανού προέδρου από πέρυσι. Οι αμερικανικοί δασμοί επιβαρύνουν τις γερμανικές εξαγωγές και περιορίζουν τα περιθώρια κέρδους. Ενδεικτικά, η Mercedes έχει υπολογίσει ότι οι δασμοί της κόστισαν περίπου 1 δισ. ευρώ σε κέρδη την προηγούμενη χρονιά. Παράλληλα, το αυξημένο ενεργειακό κόστος, οι υψηλές αμοιβές, η γραφειοκρατία και οι δυσκολίες της μετάβασης στην ηλεκτροκίνηση επιβαρύνουν περαιτέρω το γερμανικό μοντέλο.
Η αυτοκινητοβιομηχανία αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της γερμανικής οικονομίας που ασθενεί τα τελευταία χρόνια. Η αυτοκινητοβιομηχανία στηρίζει ένα τεράστιο δίκτυο προμηθευτών.
Η αναστολή επενδύσεων, οι περικοπές προσωπικού και η μεταφορά παραγωγικών δραστηριοτήτων στο εξωτερικό απειλούν να προκαλέσουν αλυσιδωτές επιπτώσεις σε ολόκληρη τη βιομηχανική αλυσίδα, επισημαίνεται.
