Οι φωτογραφίες φέρονται να προέρχονται από το προσωπικό άλμπουμ του Γερμανού υπολοχαγού Χέρμαν Χόϊερ, ο οποίος υπηρετούσε στη Μαλακάσα και εικάζεται ότι αφορούν στη μαύρη μέρα της εκτέλεσης των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή. Τις φωτογραφίες έφερε στο φως της δημοσιότητας η ομάδα του Facebook «Greece Archives of WWII». Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει επίσημη επιβεβαίωση της γνησιότητας του φωτογραφικού υλικού, ενώ το πρωί της Δευτέρας (16/2) οι φωτογραφίες είχαν «κατέβει» από το ebay και η δημοπρασία φαίνεται να έχει σταματήσει. Τα τελευταία στοιχεία έδειχναν πως η τιμή εκκίνησης των φωτογραφιών ήταν διαφορετική καθώς η χαμηλότερη ξεκινούσε από 36,5 ευρώ, ωστόσο σε κάποιες περιπτώσεις και μετά από προσφορές ιδιωτών κάποιες είχαν ξεπεράσει τα 2.000 ευρώ.
O Βέλγος πωλητής -εκ μέρους της Crain’s Militaria- τόνισε ότι υπήρξαν αρκετοί που ενδιαφέρθηκαν να αποκτήσουν τις ιστορικές φωτογραφίες μετά τη δημοσοποίησή τους, ωστόσο, όπως λέει, δεν έχει ληφθεί κάποια απόφαση για το μέλλον τους, τονίζοντας ότι είναι «ανοιχτός σε έναν εποικοδομητικό διάλογο με τις αρμόδιες ελληνικές κρατικές αρχές».
Ποιοι φέρεται να έχουν ταυτοποιηθεί μέχρι στιγμής
Ταυτόχρονα, τις τελευταίες ώρες υπάρχουν αναφορές για μία πρώτη ταυτοποίηση ενός εκ των 200 που θυσιάστηκαν στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944. Πρόκειται για τον άνθρωπο με το λευκό πουκάμισο, όπου σύμφωνα με αναφορές στο Facebook ήταν ο Βασίλης Παπαδήμας, αδελφός του εκδότη και αντιστασιακού Δημήτρη Παπαδήμα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ο Βασίλης Παπαδήμας γεννήθηκε στην Πύλο το 1909. Εργαζόταν στο εργοστάσιο της Ανώνυμης Εταιρείας Οινοπνευματοποιίας στη Γιάλοβα Μεσσηνίας και είχε πολεμήσει στο αλβανικό μέτωπο. Στις 6 Αυγούστου 1941 συνελήφθη από Ιταλούς καραμπινιέρους και Έλληνες χωροφύλακες, βάσει καταλόγων που είχαν παραδοθεί στους κατακτητές. Αρχικά μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο του Ναυπλίου και κατόπιν στη Λάρισα, πριν οδηγηθεί τελικά στην εκτέλεση στην Καισαριανή.
Σύμφωνα με σημερινό δημοσίευμα της εφημερίδας «Τα Νέα», η τραγωδία δεν σταμάτησε εκεί για την οικογένειά του: Η μητέρα του υπέστη εγκεφαλικό και πέθανε σαράντα ημέρες μετά την εκτέλεση του γιου της. Ο αδελφός του, Δημήτρης Παπαδήμας, γνωστός εκδότης και αντιστασιακός που έφυγε από τη ζωή το 2016, είχε ενταχθεί στην Αντίσταση από νεαρή ηλικία. Όπως έχει καταγραφεί, βρέθηκε και ο ίδιος κοντά στο ενδεχόμενο εκτέλεσης στην Καισαριανή, ενώ αργότερα εξορίστηκε στη Μακρόνησο. Σε άλλη φωτογραφία διακρίνεται ένα νεαρό πρόσωπο που κάνει έναν μορφασμό σα να χαμογελά. Πρόκειται, κατά το ίδιο δημοσίευμα, για τον Ηλία Ρίζο του Δημητρίου, νέο παιδί, που δούλευε σε μικρή βιοτεχνία παραγωγής ζυμαρικών, κουλουριών και ψωμιού στη Λαμία, στην περιοχή του Αγίου Λουκά (Κλαραίικα). Όταν οι ιταλικές δυνάμεις εισέβαλαν στην πόλη, Έλληνες συνεργάτες τον συνέλαβαν και τον παρέδωσαν. Κρατήθηκε αρχικά στις φυλακές Λαμίας και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο του Χαϊδαρίου. Τα αδέλφια του, Αποστόλης και Βασιλική, είχαν επίσης αντιστασιακή δράση και προσέκειντο στο ΚΚΕ.
Η ιστορία πίσω από τις φωτογραφίες
Φωτογραφίες που φέρονται να απεικονίζουν την εκτέλεση των 200 Ελλήνων αντιστασιακών στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την 1η Μαΐου 1944 ήρθαν για πρώτη φορά στη δημοσιότητα 82 χρόνια μετά τα γεγονότα. Αν επιβεβαιωθεί η γνησιότητα του υλικού, θα πρόκειται για σημαντικό οπτικό τεκμήριο που μπορεί να προσφέρει νέες πληροφορίες για τις συνθήκες της επιχείρησης και για το ζήτημα της τεκμηρίωσης των εγκλημάτων της περιόδου.
Η εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή καταγράφεται στα αρχεία ως μία από τις μεγαλύτερες ομαδικές εκτελέσεις των ναζιστικών κατοχικών δυνάμεων στην Ελλάδα. Οι περισσότεροι από τους εκτελεσθέντες ήταν πολιτικοί κρατούμενοι, πολλοί εξ αυτών μεταφερμένοι από το στρατόπεδο Χαϊδαρίου, και τα ονόματα τους έχουν περιληφθεί σε επίσημες καταγραφές και μνημεία.
Στη Βουλή το θέμα με τις φωτογραφίες από την εκτέλεση των 200 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής που πωλούνται στο eBay
Μετά την επιστολή του πρώην πρωθυπουργού, Αλέξη Τσίπρα, προς τον πρόεδρο της Βουλής, Νικήτα Κακλαμάνη, η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ απηύθυνε ερώτηση προς την υπουργό Παιδείας- Θρησκευμάτων και την υπουργό Πολιτισμού για το ζήτημα της θεσμικής προστασίας του φωτογραφικού αρχειακού υλικού που αποτυπώνει την εκτέλεση των 200 αγωνιστών της Αντίστασης στο Σκοπευτήριο Καισαριανής την 1η Μαΐου 1944.
Όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ, «πρόκειται για πρωτογενές ιστορικό τεκμήριο εξαιρετικής εθνικής σημασίας και κεντρικό στοιχείο της συλλογικής μνήμης της χώρας. Η ενδεχόμενη εμπορική διακίνηση ή ιδιωτική εκμετάλλευσή του χωρίς θεσμική παρέμβαση του ελληνικού κράτους εγείρει σοβαρά ζητήματα δημοσίου συμφέροντος και προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς, αναφέρουν οι βουλευτές».
Τα μέλη της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ θέτουν συγκεκριμένα ερωτήματα προς τα αρμόδια υπουργεία:
- Αν το υπουργείο Πολιτισμού προτίθεται να κινήσει άμεσα τη διαδικασία χαρακτηρισμού του φωτογραφικού υλικού ως ιστορικού τεκμηρίου ιδιαίτερης εθνικής σημασίας, σύμφωνα με τον Ν. 3028/2002.
- Αν το υπουργείο Παιδείας προτίθεται να εξετάσει την άσκηση δικαιώματος προτίμησης από το Ελληνικό Δημόσιο, σε περίπτωση μεταβίβασης ή δημοπράτησης, ώστε το υλικό να περιέλθει στην κυριότητα του κράτους και να ενταχθεί στα Γενικά Αρχεία του Κράτους ή σε άλλο δημόσιο φορέα.
- Αν, σε περίπτωση που το πρωτότυπο υλικό παραμείνει σε ιδιωτική κατοχή, θα διασφαλιστεί η ψηφιακή του αναπαραγωγή και η ελεύθερη δημόσια πρόσβαση, ώστε να ενταχθεί σε επίσημες δομές μνήμης και εκπαιδευτικά προγράμματα.
«Η προστασία της ιστορικής μνήμης αποτελεί υποχρέωση της Πολιτείας. Οι Βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ αναμένουν σαφή και συγκεκριμένη τοποθέτηση της κυβέρνησης για τις άμεσες ενέργειές της», καταλήγουν στον ΣΥΡΙΖΑ.
Ακολουθεί το κείμενο της ερώτησης:
«Προς την Υπουργό Παιδείας- Θρησκευμάτων και την Υπουργό Πολιτισμού
Θέμα: Προστασία και θεσμική κατοχύρωση του αρχειακού υλικού από την εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή (1η Μαΐου 1944)
Τις τελευταίες ημέρες δημοσιοποιήθηκαν φωτογραφίες που αποτυπώνουν την εκτέλεση των 200 αγωνιστών της Αντίστασης στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944. Πρόκειται για υλικό εξαιρετικής ιστορικής βαρύτητας, το οποίο δεν συνιστά απλώς φωτογραφικό τεκμήριο, αλλά πρωτογενές ντοκουμέντο εγκλήματος πολέμου και κεντρικό στοιχείο της συλλογικής μνήμης της χώρας.
Η εκτέλεση των 200 κομμουνιστών κρατουμένων από το στρατόπεδο Χαϊδαρίου αποτελεί κορυφαίο γεγονός της αντιστασιακής ιστορίας και της ναζιστικής θηριωδίας στην Ελλάδα.
Το Σκοπευτήριο της Καισαριανής έχει αναγνωριστεί ως ιστορικός τόπος θυσίας και σύμβολο δημοκρατικού αγώνα. Ως εκ τούτου, κάθε νέο αρχειακό υλικό που αφορά το συγκεκριμένο γεγονός εγείρει ζητήματα δημοσίου συμφέροντος και πολιτιστικής προστασίας.
Σύμφωνα με τον Ν. 3028/2002 περί προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς, τα νεότερα πολιτιστικά αγαθά, συμπεριλαμβανομένων αρχειακών τεκμηρίων ιδιαίτερης ιστορικής σημασίας, μπορούν να χαρακτηριστούν ως μνημεία ή ιστορικά τεκμήρια εθνικής σημασίας. Παράλληλα, ο Ν. 1946/1991 για τα Γενικά Αρχεία του Κράτους προβλέπει τη διασφάλιση και συγκέντρωση αρχειακού υλικού που αφορά κρίσιμες περιόδους της εθνικής ιστορίας.
Τα Γενικά Αρχεία του Κράτους επιτελούν κορυφαίο ρόλο στη διαφύλαξη της εθνικής μνήμης και στην αξιοποίηση όλων των ιστορικών τεκμηρίων του ελληνικού κράτους.
Η ενδεχόμενη εμπορική διακίνηση ή ιδιωτική εκμετάλλευση ενός τέτοιου υλικού χωρίς θεσμική παρέμβαση του ελληνικού κράτους δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα. Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, φωτογραφικά τεκμήρια ναζιστικών εγκλημάτων αντιμετωπίζονται ως δημόσια μνήμη και προστατεύονται θεσμικά, είτε μέσω χαρακτηρισμού ως εθνικού αρχείου είτε μέσω απόκτησης από το Δημόσιο.
Δεδομένης της βαρύτητας του ζητήματος και της ανάγκης να διασφαλιστεί ότι τέτοια τεκμήρια θα παραμείνουν προσβάσιμα στην κοινωνία, την έρευνα και την εκπαίδευση,
Ερωτώνται οι κ. Υπουργοί:
- Προτίθεται το Υπουργείο Πολιτισμού να κινήσει άμεσα τη διαδικασία χαρακτηρισμού του συγκεκριμένου φωτογραφικού υλικού ως ιστορικού τεκμηρίου ιδιαίτερης εθνικής σημασίας, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 3028/2002;
- Προτίθεται το Υπουργείο Παιδείας να εξετάσει την άσκηση δικαιώματος προτίμησης από το Ελληνικό Δημόσιο, σε περίπτωση μεταβίβασης ή δημοπράτησης του υλικού, ώστε αυτό να περιέλθει στην κυριότητα του κράτους και να ενταχθεί στα Γενικά Αρχεία του Κράτους ή σε άλλο δημόσιο φορέα;
- Σε περίπτωση που το πρωτότυπο υλικό παραμείνει σε ιδιωτική κατοχή, προτίθενται τα Υπουργεία να εξασφαλίσουν την ψηφιακή του αναπαραγωγή και την ελεύθερη δημόσια πρόσβαση, ώστε να ενταχθεί σε επίσημες δομές μνήμης και εκπαιδευτικά προγράμματα;
- Η προστασία της ιστορικής μνήμης δεν αποτελεί τυπική διοικητική διαδικασία. Αποτελεί υποχρέωση της Πολιτείας απέναντι στους αγωνιστές που θυσιάστηκαν, απέναντι στη δημοκρατία και απέναντι στις επόμενες γενιές. Τα τεκμήρια των ναζιστικών εγκλημάτων στην Ελλάδα δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως ιδιωτικά συλλεκτικά αντικείμενα, αλλά ως αναπόσπαστο μέρος της δημόσιας ιστορικής κληρονομιάς.
Αναμένουμε σαφή και συγκεκριμένη τοποθέτηση της κυβέρνησης για τις άμεσες ενέργειές της».
Οι ανακοινώσεις των κομμάτων
Να αναλάβει το κράτος να αποκτηθούν και να αποδοθούν εκεί που ανήκουν τα φωτογραφικά ντοκουμέντα από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών της Καισαριανής, ζητά με ανακοίνωσή του ΚΚΕ. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, «οι φωτογραφίες, που είδαν το φως της δημοσιότητας και αφορούν τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών, μελών και στελεχών του ΚΚΕ, πριν την εκτέλεση τους από τους ναζί κατακτητές στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944, αποτελούν ιστορικά τεκμήρια και ντοκουμέντα ανεκτίμητης αξίας».
Ολόκληρη η ανακοίνωση του ΚΚΕ:
«Οι φωτογραφίες, που είδαν το φως της δημοσιότητας και αφορούν τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών, μελών και στελεχών του ΚΚΕ, πριν την εκτέλεση τους από τους ναζί κατακτητές στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944, αποτελούν ιστορικά τεκμήρια και ντοκουμέντα ανεκτίμητης αξίας.
Ως τέτοια η αξία τους δεν μετριέται με το χρήμα και η θέση τους δεν βρίσκεται στο εμπόριο, σε ιδιωτικές συλλογές και σε ηλεκτρονικές δημοπρασίες με αβέβαιη την κατάληξη τους. Εγείρεται συνεπώς σοβαρό ιστορικό και ηθικό ζήτημα και θα πρέπει με ευθύνη του κράτους τα ντοκουμέντα αυτά να αποκτηθούν και να αποδοθούν εκεί που ανήκουν, στο μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής, στον Δήμο Χαϊδαρίου και στο ΚΚΕ, για να είναι προσιτά στον λαό και τη νεολαία ως πηγή ιστορικής γνώσης και έμπνευσης για το σήμερα και το αύριο. Με βάση τα παραπάνω το ΚΚΕ θα καταθέσει άμεσα συγκεκριμένη πρόταση για την αξιοποίηση αυτών των ντοκουμέντων».
Με ανάρτησή του στο facebook ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Σωκράτης Φάμελλος ζήτησε οι φωτογραφίες να αγοραστούν και να αναδειχθούν από την ελληνική πολιτεία. «Αυτά τα ντοκουμέντα δεν είναι εμπόρευμα. Είναι η ιστορία μας. Η ελληνική Πολιτεία οφείλει να τα αποκτήσει και να τα αναδείξει ως αναπόσπαστο στοιχείο της ιστορίας και της Παιδείας», ανέφερε ο Σωκράτης Φάμελλος.
Αναλυτικά η ανάρτηση του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ:
«Οι συγκλονιστικές φωτογραφίες από την εκτέλεση των 200 αγωνιστών της 1ης Μαΐου 1944 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής αποτελούν ιστορική κληρονομιά όλου του ελληνικού λαού. Και μια σπουδαία υπενθύμιση ότι η ιστορία της χώρας μας γράφτηκε με αγώνες, αντίσταση και ιδανικά. Και με προσφορά και κόστος ζωής.
Οι αγωνιστές και οι αγωνίστριες του ΕΑΜ, στάθηκαν όρθιοι απέναντι στον ναζισμό, υπερασπιζόμενοι την ελευθερία, τη δημοκρατία, την αξιοπρέπεια και το δίκιο του Λαού. Αυτά τα ντοκουμέντα δεν είναι εμπόρευμα. Είναι η ιστορία μας. Η ελληνική Πολιτεία οφείλει να τα αποκτήσει και να τα αναδείξει ως αναπόσπαστο στοιχείο της ιστορίας και της Παιδείας. Για εμάς η μνήμη είναι ευθύνη και δύναμη στον αγώνα για κοινωνική δικαιοσύνη που παραμένει πάντα επίκαιρος και αναγκαίος».
Επικοινωνία Χαρίτση με Μενδώνη για το φωτογραφικό υλικό από την Καισαριανή
O Aλέξης Χαρίτσης πήρε την πρωτοβουλία να επικοινωνήσει με την Υπουργό Πολιτισμού για το ζήτημα των φωτογραφιών από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή το 1944.
Αναλυτικά γνωστοποίησε τα εξής:
Επικοινώνησα πριν από λίγο με την Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη σχετικά με τις οκτώ φωτογραφίες από την Πρωτομαγιά του 1944 και την εκτέλεση των 200 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής.
Έθεσα συγκεκριμένα αιτήματα:
• Να διεκδικηθούν θεσμικά ως κομμάτι της εθνικής μας Ιστορίας και να περιέλθουν στην κυριότητα του Ελληνικού Κράτους αφού ελεγχθεί η αυθεντικότητά τους
• Να υπάρξει σοβαρή μουσειακή πλαισίωση, ώστε να ενταχθούν σε δημόσιο χώρο μνήμης και γνώσης
Όπως ενημέρωσα την κ. Υπουργό, αύριο η Νέα Αριστερά θα καταθέσει σχετική κοινοβουλευτική ερώτηση. Χθες, 82 χρόνια μετά, κοιτάξαμε τους μελλοθάνατους στα μάτια.
Ειδήσεις Σήμερα
- Πειραιάς: Ένοπλη ληστεία σε σούπερ μάρκετ – Κουκουλοφόρος απείλησε με όπλο υπάλληλο και άρπαξε τις εισπράξεις
- Δύο χρόνια από τον θάνατο Ναβάλνι: Διαδηλώσεις μνήμης σε πολλες χώρες – Το Κρεμλίνο «απορρίπτει κατηγορηματικά» το πόρισμα της έρευνας
- Θεσσαλονίκη: Ολόκληρη πλαγιά έτοιμη να πέσει πάνω σε πολυκατοικία στις Συκιές [Βίντεο]
Ροή Ειδήσεων 
