Το φαινόμενο , όπως τονίζεται, συνδέεται με βαρομετρικό χαμηλό που επηρεάζει τη χώρα, προκαλώντας θυελλώδεις νότιους ανέμους που έφτασαν ακόμη και τα 140 χιλιόμετρα την ώρα στην περιοχή Φινοκαλιά Λασιθίου. Οι άνεμοι μετέφεραν μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα μεγάλες ποσότητες σκόνης από τις ερημικές περιοχές της ανατολικής Λιβύης προς το νησί, ενώ οι μετρήσεις που καταγράφηκαν από το Δίκτυο «ΣΧΕΔΙΑ» στην Κρήτη, έφτασαν σε ωριαίες τιμές τα 3826 μg/m3 στο Ηράκλειο.

Ασύλληπτες οι τιμές ατμοσφαιρικής ρύπανσης

Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά από το Πανεπιστήμιο Κρήτης: «Η Περιφέρεια Κρήτης επηρεάστηκε έντονα από επεισόδιο μεταφοράς σκόνης από την έρημο της Σαχάρας την 01/04/26. Η παρουσία του βαρομετρικού χαμηλού που επηρεάζει όλη τη χώρα είχε ως αποτέλεσμα την επικράτηση ισχυρών ανέμων νοτίων διευθύνσεων εντάσεων μέχρι και 140χμω (Φινοκαλιάς Λασιθίου) και τη μεταφορά μεγάλων ποσοτήτων ερημικής σκόνης σε σύντομο χρονικό διάστημα από τις ερημικές περιοχές της ανατολικής Λιβύης προς την Κρήτη (Εικόνα 1).

Η εξέλιξη του φαινομένου καταγράφηκε σε πραγματικό χρόνο από τους τέσσερις εγκατεστημένους σταθμούς του Δικτύου ΣΧΕΔΙΑ Κρήτης (Σχέδιο δράσης αντιμετώπισης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης για την Περιφέρεια Κρήτης) στους οποίους πραγματοποιούνται μετρήσεις σωματιδιακού φορτίου ΑΣ10, στην πόλη των Χανίων, στο Ακρωτήρι Χανιών, στην πόλη του Ηρακλείου και στο Φινοκαλιά. Οι μέγιστες συγκεντρώσεις σκόνης που παρατηρηθήκαν (ωριαίες τιμές) ήταν 3211 μg/m3 στα Χανιά, 3402 μg/m3 στο Ακρωτήρι, 3826 μg/m3 στο Ηράκλειο και 1555 μg/m3 στο Φινοκαλιά. Η οριακή τιμή για την ανθρώπινη υγεία βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας είναι τα 50 μg/m3 (μέση ημερήσια τιμή), και παρατηρήθηκε υπέρβαση σε όλη την Κρήτη με υπερδεκαπλάσιες συγκεντρώσεις των ορίων. Το επεισόδιο σκόνης συνεχίζεται και σήμερα 02 Απριλίου με χαμηλότερες μέχρι στιγμής συγκεντρώσεις.

Το Πανεπιστήμιο Κρήτης, το Πολυτεχνείο Κρήτης σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης, καταγράφουν σε συνεχή βάση την κατάσταση του ατμοσφαιρικού περιβάλλοντος στο νησί και οι σταθμοί του Δικτύου ΣΧΕΔΙΑ παρέχουν αξιόπιστες παρατηρήσεις, με τις πρότυπες μεθόδους αναφοράς, σε πραγματικό χρόνο για την ενημέρωση και την προστασία των πολιτών. Το προσεχές διάστημα θα εγκατασταθούν τρεις νέοι σταθμοί σε Ρέθυμνο, Ιεράπετρα και Αρκαλοχώρι ενισχύοντας το δίκτυο παρατηρήσεων. Για την έγκυρη και άμεση πληροφόρηση των πολιτών τα δεδομένα του δικτύου ΣΧΕΔΙΑ είναι διαθέσιμα σε πραγματικό χρόνο στο σύνδεσμο https://airquality.crete.gov.gr/. Αξίζει να σημειωθεί ότι το επεισόδιο της 1ης Απριλίου δοκίμασε τα όρια του συστήματος, καθώς προσωρινά και λόγω των πολύ υψηλών συγκεντρώσεων το πληροφοριακό σύστημα αυτόματα απέρριπτε τις τιμές των συγκεντρώσεων ως μη ρεαλιστικές μέχρι που και επικαιροποιήθηκαν τα αποδεκτά όρια για τις συνθήκες που μπορεί εν δυνάμει να επικρατούν στην Κρήτη».

Τι αποκαλύπτει μετεωρολόγος στο EleftherosTypos.gr για τις υψηλές  συγκεντρώσεις

Σοβαρά προβλήματα καταγράφονται στην Κρήτη, όπου η κακοκαιρία Erminio «χτυπά» με διπλό πρόσωπο, φέρνοντας τόσο έντονα φαινόμενα όσο και αποπνικτική αφρικανική σκόνη.

Οι εικόνες από το νησί είναι αποκαλυπτικές, με το τοπίο να έχει καλυφθεί από ένα πυκνό πορτοκαλί «πέπλο», ενώ δεν έλειψαν και τα φαινόμενα χαλαζόπτωσης και καταιγίδων.

Όπως εξηγεί στο EleftherosTypos.gr ο Γεωλόγος-Μετεωρολόγος και επιστημονικός υπεύθυνος μετεωρολογικού τμήματος της WeatherXM, Δρ. Σταύρος Κέππας, πρόκειται για ένα φαινόμενο που σχετίζεται άμεσα με τη γεωγραφική θέση της Ελλάδας:

«Γειτνιάζουμε με την Αφρική, οπότε είναι πολύ λογικό να ζούμε τέτοια φαινόμενα. Το συγκεκριμένο σύστημα έχει ένα πολύ βαθύ χαμηλό κέντρο και μεταφέρει μεγαλύτερες συγκεντρώσεις σκόνης από ό,τι συνήθως».

Ο ίδιος επισημαίνει ότι η ένταση του φαινομένου ξεχωρίζει, καθώς οι συγκεντρώσεις σωματιδίων φτάνουν σε επίπεδα πολλαπλάσια των ορίων, κάνοντας λόγο για ένα «ενισχυμένο σύστημα» που δεν είναι συνηθισμένο για την εποχή.

Εικόνες αποκάλυψης στην Κρήτη

Η αφρικανική σκόνη έχει καλύψει περιοχές όπως το Ηράκλειο, τα Χανιά και το Ρέθυμνο, δημιουργώντας ένα απόκοσμο σκηνικό. Στο Ηράκλειο, νωρίς το πρωί της Τετάρτης σημειώθηκαν έντονες καταιγίδες και χαλαζοπτώσεις, ενώ αμέσως μετά η σκόνη «σκέπασε» την πόλη, περιορίζοντας ακόμη και την ορατότητα στο λιμάνι.

Η ατμόσφαιρα χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα επιβαρυμένη, με το φαινόμενο να αναμένεται να υποχωρήσει σταδιακά από το απόγευμα.

Οδηγίες προστασίας για τους πολίτες

Οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, καθώς η αυξημένη σωματιδιακή ρύπανση μπορεί να προκαλέσει ερεθισμούς, βήχα και δυσκολία στην αναπνοή, ενώ επιβαρύνει ιδιαίτερα άτομα με αναπνευστικά και καρδιολογικά προβλήματα.

Σύμφωνα με τις οδηγίες του Υπουργείο Υγείας, συνιστάται:

• Αποφυγή άσκησης σε εξωτερικούς χώρους
• Περιορισμός μετακινήσεων
• Παραμονή σε κλειστούς χώρους με κλειστά παράθυρα
• Χρήση κλιματισμού σε λειτουργία ανακύκλωσης

Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δείξουν παιδιά, ηλικιωμένοι και ευπαθείς ομάδες.

Δείτε εικόνες από την αφρικανική σκόνη στην Κρήτη