Οι συνομιλίες μεταξύ του Ρούμπιο και του Ραούλ Γκιγιέρμο Ροντρίγκεζ Κάστρο, που έφερε στο φως το Axios είναι σημαντικές, καθώς παρακάμπτουν τα επίσημα κανάλια της κουβανικής κυβέρνησης, δείχνοντας ότι η κυβέρνηση Τραμπ θεωρεί τον 94χρονο επαναστάτη ως τον πραγματικό υπεύθυνο λήψης αποφάσεων του νησιού. «Δεν θα τις αποκαλούσα «διαπραγματεύσεις», αλλά «συζητήσεις» για το μέλλον», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ.

Ο Ρούμπιο και η ομάδα του θεωρούν τον 41χρονο εγγονό και τον κύκλο του ως εκπροσώπους των νεότερων, επιχειρηματικά προσανατολισμένων Κουβανών, για τους οποίους ο επαναστατικός κομμουνισμός έχει αποτύχει — και οι οποίοι βλέπουν αξία στην προσέγγιση με τις ΗΠΑ. «Η θέση μας – η θέση της κυβέρνησης των ΗΠΑ – είναι ότι το καθεστώς πρέπει να φύγει», δήλωσε ο ανώτερος αξιωματούχος. «Αλλά το πώς ακριβώς θα γίνει αυτό εξαρτάται από τον [Πρόεδρο Τραμπ] και αυτός δεν έχει αποφασίσει ακόμα. Ο Ρούμπιο βρίσκεται ακόμα σε συνομιλίες με τον εγγονό». Ο νεότερος Κάστρο, γνωστός ως «Ραουλίτο», είναι γνωστός στους πολιτικούς κύκλους με το παρατσούκλι «El Cangrejo» («Το Καβούρι») επειδή έχει ένα παραμορφωμένο δάχτυλο.

Μετά από 67 χρόνια αμερικανικών κυρώσεων και κακοδιαχείρισης από την πλευρά της Κούβας, η κυβέρνηση φαίνεται πιο κοντά από ποτέ στην κατάρρευση, καθώς το νησί βρίσκεται στο χείλος μιας ανθρωπιστικής κρίσης. Το ηλεκτρικό δίκτυο παρουσιάζει βλάβες. Τα νοσοκομεία περιορίζουν τις χειρουργικές επεμβάσεις. Τα τρόφιμα και τα καύσιμα γίνονται όλο και πιο σπάνια. Ο τουρισμός στερεύει. Τα σκουπίδια που δεν συλλέγονται συσσωρεύονται σε ορισμένες γωνίες των δρόμων. Τα προβλήματα επιταχύνθηκαν μετά την εντολή του Τραμπ για την απαγωγή και την έκδοση, στις 3 Ιανουαρίου, του κατηγορούμενου σοσιαλιστή ηγέτη της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο, ο οποίος ουσιαστικά προμήθευε δωρεάν πετρέλαιο στην Κούβα. Στις 29 Ιανουαρίου, ο Τραμπ απείλησε με κυρώσεις τον άλλο μεγάλο προμηθευτή πετρελαίου του νησιού, το Μεξικό.

Η επιτυχία και η τεχνική υπεροχή του αμερικανικού στρατού στην επιχείρηση Μαδούρο συγκλόνισε την ηγεσία της Κούβας, αφού οι αμερικανικές δυνάμεις δεν υπέστησαν απώλειες και σκότωσαν τουλάχιστον 32 αξιωματούχους των κουβανικών μυστικών υπηρεσιών και του στρατού που υποτίθεται ότι φρουρούσαν τον Μαδούρο, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους. Ωστόσο, η απόφαση των ΗΠΑ να διατηρήσουν στην εξουσία τους κυβερνητικούς εταίρους του Μαδούρο – ιδίως την αντιπρόεδρο Ντέλσι Ροντρίγκεζ, που τώρα ασκεί τα καθήκοντα προέδρου- έδειξε στους Κουβανούς ότι Τραμπ και Ρούμπιο είναι διατεθειμένοι να συνάψουν συμφωνίες με τους αντιπάλους τους.

Πριν από τη σύλληψη του Μαδούρο, ο Ρούμπιο και άλλοι αξιωματούχοι και σύμβουλοι της κυβέρνησης Τραμπ ήταν σε επαφή με την ελίτ της Βενεζουέλας, όπως κάνουν τώρα με την Κούβα, σύμφωνα με πηγές του Axios. «Ψάχνουν για την επόμενη Ντέλσι στην Κούβα», δήλωσε πηγή που είναι εξοικειωμένη με τις συνομιλίες. Οι σύμβουλοι του Τραμπ έχουν μιλήσει με άλλους επιφανείς Κουβανούς εκτός από τον νεότερο Κάστρο, αλλά αυτός θεωρείται η πιο σημαντική προσωπικότητα του νησιού που πρέπει να «καλλιεργηθεί».

«Είναι το μάτι του παππού του», υπηρέτησε ως σωματοφύλακάς του και έχει επίσης συμμάχους που διευθύνουν τον γιγαντιαίο στρατιωτικό-επιχειρηματικό όμιλο γνωστό ως GAESA, ανέφερε μια πηγή που περιέγραψε τις συνομιλίες Ρούμπιο-Κάστρο ως «εκπληκτικά» φιλικές. «Δεν υπάρχουν πολιτικές διαμάχες για το παρελθόν. Πρόκειται για το μέλλον», ανέφερε η πηγή, επισημαίνοντας την κοινή κουβανική κληρονομιά και προφορά τους, που είναι η κοινή γλώσσα του Μαϊάμι και των γύρω πόλεων. «Ο Ραουλίτο θα μπορούσε να είναι κατευθείαν από το Χιάλια», είπε η πηγή. «Αυτή θα μπορούσε να είναι μια συζήτηση μεταξύ κανονικών ανθρώπων στους δρόμους του Μαϊάμι».

Όπως και στη Βενεζουέλα, οι αναλυτές λένε ότι αναμένουν ο Τραμπ να αφήσει ορισμένους αξιωματούχους στην εξουσία στην Κούβα και να μην επιδιώξει μια συνολική αλλαγή καθεστώτος, λόγω των αναμνήσεων από την καταστροφική απομάκρυνση του κόμματος Μπάαθ μετά την εισβολή στο Ιράκ το 2003. Ορισμένα μέλη της οικογένειας Κάστρο, συμπεριλαμβανομένου του Ραούλ, ενδέχεται να μην αναγκαστούν να εξοριστούν στο πλαίσιο μιας συμφωνίας με τον Τραμπ, κάτι που θα εξόργιζε τους Κουβανούς εξόριστους στο Μαϊάμι.

Ο Ρούμπιο δεν έχει μιλήσει με τον επίσημο ηγέτη της Κούβας, τον πρόεδρο Μιγκέλ Ντίαζ-Κανέλ Μπερμούδεζ, ή άλλους υψηλόβαθμους αξιωματούχους. Οι ΗΠΑ τους θεωρούν «απαρατσίκους» (αφοσιωμένους κομματικούς υπαλλήλους) του κομμουνιστικού κόμματος, ανίκανους να οραματιστούν και να διαπραγματευτούν αλλαγές στην Κούβα, σύμφωνα με άλλη πηγή που είναι εξοικειωμένη με τη σκέψη της ομάδας του Τραμπ.

Όταν ρωτήθηκε για τις συζητήσεις μεταξύ του νεότερου Κάστρο και του Ρούμπιο, η κυβέρνηση της Κούβας έστειλε στο Axios μια δήλωση, αμφισβητώντας τις φήμες για συνομιλίες μεταξύ των ΗΠΑ και ενός άλλου μέλους της οικογένειας Κάστρο, του Αλεχάντρο Κάστρο Εσπίν, ανώτερου αξιωματούχου των μυστικών υπηρεσιών.

«Δεν υπάρχει διάλογος υψηλού επιπέδου μεταξύ της κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κούβας. Δεν υπάρχει καν διάλογος σε ενδιάμεσο επίπεδο. Έχουν γίνει ανταλλαγές μηνυμάτων», ανέφερε η δήλωση. «Αυτό που υπάρχει είναι οι συνήθεις συνομιλίες που έχουν πραγματοποιηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα — ή ακόμα και λιγότερο. Μέχρι πριν από ένα χρόνο, είχαμε τακτικούς διαλόγους σε ανώτερο επίπεδο με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Σήμερα, αυτό δεν υπάρχει πλέον». Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν αμφισβήτησε ότι ο Ρούμπιο έχει μιλήσει με τον Ραούλιτο Κάστρο, αλλά ένας εκπρόσωπος αρνήθηκε να συζητήσει το θέμα ή να σχολιάσει.

Η μετατροπή της Κούβας σε σύμμαχο των ΗΠΑ θα είναι πολύ πιο δύσκολη αποστολή από ό,τι η Βενεζουέλα, η οποία έχει μια άθικτη πολιτική αντιπολίτευση και μια πιο ακμάζουσα οικονομία σε σύγκριση με τον φτωχό κρατικό μηχανισμό της Κούβας. Η αμοιβαία εχθρότητα μεταξύ των σκληροπυρηνικών στην Αβάνα και το Μαϊάμι είναι βαθιά ριζωμένη και στις δύο πλευρές του Στενού της Φλόριντα.

Την περασμένη εβδομάδα, Κουβανοαμερικανοί Ρεπουμπλικάνοι στο Κογκρέσο ζήτησαν από τον Τραμπ να απαγγείλει κατηγορίες στον Ραούλ Κάστρο για την κατάρριψη το 1996 ενός αεροπλάνου που μετέφερε μέλη μιας αμερικανικής ομάδας βοήθειας που βοηθούσε Κουβανούς πρόσφυγες. Η κυβέρνηση Τραμπ δεν έχει απαντήσει. Ο Ρούμπιο δεν έχει μιλήσει δημόσια για τις συζητήσεις του, αλλά σε ακρόαση της Γερουσίας τον περασμένο μήνα επεσήμανε ότι ο αμερικανικός νόμος στοχεύει στην αλλαγή του καθεστώτος αν η Κούβα δεν απελευθερώσει τους πολιτικούς κρατούμενους, δεν επιτρέψει την ελευθερία του Τύπου και δεν διεξάγει εκλογές.

Ο Τραμπ δεν έχει αποφασίσει ακόμα για την πορεία δράσης του έναντι της Κούβας. Στο πλαίσιο της διαδικασίας λήψης αποφάσεων, όπως φάνηκε στη Βενεζουέλα, ο Τραμπ αναθέτει σε έμπιστους συμβούλους, όπως ο Ρούμπιο, να του παρουσιάσουν τις επιλογές. Ο Τραμπ δίνει μεγαλύτερη προσοχή στην επίλυση των πολέμων στο Ιράν και την Ουκρανία παρά στη διαχείριση της Κούβας, όπου ο Ρούμπιο εξακολουθεί να συγκεντρώνει επιλογές, σύμφωνα με πηγή.

«Η Κούβα είναι αυτή τη στιγμή μια αποτυχημένη χώρα και δεν έχει καν καύσιμα για να απογειωθούν τα αεροπλάνα της», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους τη Δευτέρα (16/02) το βράδυ στο Air Force One.
«Αυτή τη στιγμή συζητάμε με την Κούβα… και πρέπει οπωσδήποτε να καταλήξουν σε συμφωνία».