Ο Μοχάμαντ Μπακέρ Ζολκάντρ διορίστηκε ως διάδοχος του Λαριτζανί στη θέση του γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, όπως ανακοίνωσε την Τρίτη (24/03) ο αναπληρωτής του Ιρανού προέδρου για θέματα επικοινωνίας στο X.

با نظر و موافقت رهبر عالیقدر انقلاب اسلامی و با حکم رئیس جمهور محمد باقر ذوالقدر به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی منصوب شد.

— سيد مهدي طباطبايي (@tabaei1356) March 24, 2026

Ο Αλί Λαριτζανί, εμβληματικός πολιτικός και πυλώνας της Ισλαμικής Δημοκρατίας, διηύθυνε την ανώτατη αρχή ασφαλείας στο Ιράν μέχρι τον θάνατό του την περασμένη εβδομάδα στη διάρκεια ισραηλινών πληγμάτων στην Τεχεράνη.

Το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας, του οποίου προεδρεύει επίσημα ο εκλεγμένος πρόεδρος, Μασούντ Πεζεσκιάν, συντονίζει την ασφάλεια και την εξωτερική πολιτική και περιλαμβάνει ανώτατους στρατιωτικούς, αξιωματούχους των μυστικών υπηρεσιών και κυβερνητικούς αξιωματούχους, εκτός από εκπροσώπους του ανώτατου ηγέτη, ο οποίος έχει τον τελικό λόγο σε όλα τα θέματα του κράτους.

Iran has appointed Mohammad-Bagher Zolghadr, a senior former Revolutionary Guards commander, as secretary of its Supreme National Security Council, a deputy to the president said.

Mehdi Tabatabaei, a deputy to President Masoud Pezeshkian, said in a post on X that the appointment… pic.twitter.com/KO06HjGfaD

— Iran International English (@IranIntl_En) March 24, 2026

Ο Ζολκάντρ είναι πρώην διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης, ο οποίος στο παρελθόν κατείχε υψηλόβαθμες θέσεις στον τομέα της ασφάλειας, όπως αναπληρωτής για θέματα ασφάλειας στο υπουργείο Εσωτερικών, αναπληρωτής στο Γενικό Επιτελείο των Ενόπλων Δυνάμεων και σύμβουλος του προέδρου του δικαστικού σώματος για την πρόληψη του εγκλήματος.

Διηύθυνε την εκλογική έδρα της σκληροπυρηνικής πολιτικής παράταξης, του Λαϊκού Μετώπου των Ισλαμικών Επαναστατικών Δυνάμεων, σύμφωνα με το Reuters.

Από το 2022 υπηρετεί ως γραμματέας του Συμβουλίου Διακρίσεως της Σκοπιμότητας, μιας συνέλευσης που επιλύει τις διαφορές μεταξύ του κοινοβουλίου και του Συμβουλίου Φυλάκων, το οποίο αποτελείται από σιίτες κληρικούς και νομικούς που μπορούν να ασκήσουν βέτο σε νομοθετήματα και να εποπτεύουν τις εκλογές.

Με τους κορυφαίους αξιωματούχους νεκρούς, ποιος κάνει κουμάντο πλέον στο Ιράν;

Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και πλήθος άλλων κορυφαίων προσωπικοτήτων και διοικητών των Φρουρών της Επανάστασης έχουν σκοτωθεί σε αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις, αλλά το κυβερνών καθεστώς έχει διατηρήσει την ικανότητά του να χαράσσει στρατηγική και να λειτουργεί στον πόλεμο που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου.

Γεννημένη από την επανάσταση του 1979, η Ισλαμική Δημοκρατία δημιούργησε μια πολύπλοκη δομή εξουσίας με πολυεπίπεδες θεσμικές δομές, που στηρίζονται σε μια κοινή δέσμευση για την επιβίωση του θεοκρατικού συστήματος, αντί να βασίζονται σε έναν μικρό αριθμό ατόμων.

Ακολουθεί ένας οδηγός για το ποιος ασκεί πλέον εξουσία και επιρροή σε μια αποδεκατισμένη αλλά ανθεκτική ιεραρχία.

Είναι πραγματικά ο ανώτατος ηγέτης αυτός που έχει τον έλεγχο;

Ο βετεράνος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, σκοτώθηκε σε μία από τις πρώτες επιθέσεις του πολέμου. Στην εξουσία από το 1989, απολάμβανε αδιαμφισβήτητη υπακοή σε όλο το σύστημα και είχε τον τελευταίο λόγο σε όλα τα σημαντικά ζητήματα.

Σύμφωνα με την επίσημη ιδεολογία του Ιράν, τη velayat-e faqih, ή «κυριαρχία του ισλαμικού νομομαθούς», ο ανώτατος ηγέτης είναι ένας μορφωμένος κληρικός που ασκεί κοσμική εξουσία εκ μέρους του 12ου ιμάμη του σιιτικού Ισλάμ, ο οποίος εξαφανίστηκε τον 9ο αιώνα.

Το γραφείο του ηγέτη, γνωστό ως bayt, διαθέτει μεγάλο προσωπικό που παρακολουθεί στενά άλλα τμήματα της ιρανικής κυβέρνησης, επιτρέποντας στον ηγέτη να παρεμβαίνει άμεσα σε ολόκληρη τη γραφειοκρατία, σύμφωνα με το Reuters.

Ο νέος ηγέτης, ο γιος του Χαμενεΐ, Μοτζτάμπα, έχει αναλάβει το αξίωμα και τις εκτεταμένες επίσημες εξουσίες που αυτό συνεπάγεται, αλλά δεν διαθέτει την αυτόματη εξουσία που απολάμβανε ο πατέρας του. Ως επιλογή της Επαναστατικής Φρουράς, ενδέχεται επίσης να είναι υπόχρεος προς το σκληροπυρηνικό στρατιωτικό σώμα.

Τραυματίστηκε κατά τη διάρκεια των επιθέσεων και έχει αναφερθεί στην κρατική τηλεόραση ως «τζανμπάζ», ή «τραυματισμένος βετεράνος» της τρέχουσας σύγκρουσης. Πάνω από τρεις εβδομάδες μετά τον διορισμό του, δεν έχει εμφανιστεί σε καμία φωτογραφία ή βίντεο στους Ιρανούς και έχει εκδώσει μόνο δύο γραπτές δηλώσεις, γεγονός που εγείρει ερωτήματα σχετικά με την κατάστασή του.

Πόσο κεντρικός είναι ο ρόλος των Φρουρών της Επανάστασης

Η επιρροή των Φρουρών αυξάνεται εδώ και δεκαετίες, αλλά εν μέσω πολέμου και μετά τη δολοφονία του Αλί Χαμενεΐ και την ανάληψη της εξουσίας από τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, έχουν αναλάβει έναν ακόμη πιο κεντρικό ρόλο στη λήψη στρατηγικών αποφάσεων.

Έχοντας προετοιμαστεί από καιρό να αντέξουν την εξουδετέρωση της ηγεσίας τους, οι Φρουροί διαθέτουν μια οργανωτική δομή «μωσαϊκό», με μια σειρά αντικαταστατών που έχουν ήδη οριστεί για κάθε διοικητή, ενώ κάθε μονάδα είναι σε θέση να λειτουργεί ανεξάρτητα σύμφωνα με καθορισμένα σχέδια.

Πολλοί ανώτεροι διοικητές των Φρουρών σκοτώθηκαν νωρίς – μετά από μια μακρά λίστα ανώτερων διοικητών που σκοτώθηκαν σε επιθέσεις πέρυσι – αλλά έχουν αντικατασταθεί από άλλους έμπειρους άνδρες που μέχρι στιγμής έχουν αποδείξει ότι είναι σε θέση να διαχειριστούν μια πολύπλοκη πολεμική προσπάθεια.

Αυτή η ανθεκτικότητα αντανακλά το βάθος της διοίκησης ενός σώματος που ηγήθηκε στον καταστροφικό πόλεμο του 1980-88 με το Ιράκ και έχει πρωτοστατήσει στη στενή εμπλοκή του Ιράν με ομάδες που μάχονται σε μια σειρά άλλων συγκρούσεων σε όλη τη Μέση Ανατολή εδώ και δεκαετίες.

Ο ρόλος της πολιτικής ηγεσίας

Το πολιτικό σύστημα του Ιράν συνδυάζει την κληρική διακυβέρνηση με έναν εκλεγμένο πρόεδρο και κοινοβούλιο, και όλοι τους διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διοίκηση της Ισλαμικής Δημοκρατίας μαζί με την Εθνοφρουρά.

Η δολοφονία του κύριου συμβούλου του αείμνηστου Χαμενεΐ, Αλί Λαριτζανί, αποτέλεσε πραγματικό πλήγμα για τις κυβερνώντες αρχές, δεδομένης της εκτεταμένης εμπειρίας του, της ικανότητάς του να κινείται μεταξύ των διαφόρων κέντρων εξουσίας του Ιράν και των δεξιοτήτων του στις διαπραγματεύσεις με τον έξω κόσμο.

Υπάρχουν ακόμη ικανές και έμπειρες πολιτικές προσωπικότητες, αλλά οι πιο εξέχουσες που ενδέχεται να αναλάβουν τον ρόλο του Λαριτζανί και άλλων δολοφονηθέντων ενδέχεται να είναι πιο σκληροπυρηνικές από όσους έχουν σκοτωθεί.

Κάποιοι από τους σημαντικούς που απομένουν

• Ο επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης Αχμάντ Βαχίντι: Ο τελευταίος διοικητής του σώματος διορίστηκε μετά τη δολοφονία των δύο αμέσως προηγούμενων διοικητών του. Επιδραστικός στους Φρουρούς της επανάστασης για χρόνια, πολέμησε στον πόλεμο Ιράν-Ιράκ, διηύθυνε τη Δύναμη Κουντς, υπηρέτησε ως υπουργός Άμυνας και συνέβαλε στην καταστολή της εσωτερικής διαφωνίας.
• Ο αρχηγός της Δύναμης κουντς των Φρουρών της Επανάστασης, Εσμέιλ Καάνι: Μια μυστική προσωπικότητα, έχει διαχειριστεί τις σχέσεις του Ιράν με τους εκπροσώπους και τους συμμάχους του σε ολόκληρη την περιοχή από τότε που ανέλαβε τη μονάδα το 2020, όταν ο βετεράνος ηγέτης της, Κασέμ Σολεϊμανί, σκοτώθηκε από ένα αμερικανικό drone.
• Ο επικεφαλής του ναυτικού των Φρουρών της Επανάστασης, Αλιρέζα Τανγκσίρι: Έμπειρος διοικητής που βρίσκεται στη θέση του από το 2018, ο Τανγκσίρι έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν.
• Ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπακέρ Γκαλιμπάφ: πρώην διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης δήμαρχος της Τεχεράνης και αποτυχημένος υποψήφιος για την προεδρία, ο Καλιμπάφ είναι ίσως ο σημαντικότερος εν ζωή πολιτικός βαρύς. Τις τελευταίες εβδομάδες έχει γίνει όλο και πιο φανερά εκφραστικός, παρουσιάζοντας τη θέση του Ιράν καθώς εξελισσόταν ο πόλεμος, ενώ, σύμφωνα με έναν ισραηλινό αξιωματούχο και μια πηγή που είναι εξοικειωμένη με το θέμα, φέρεται να διαπραγματευόταν με τις ΗΠΑ τις τελευταίες ημέρες.
• Ο επικεφαλής του δικαστικού σώματος, Αγιατολάχ Γκολαμχοσεΐν Μοχσένι-Ετζέι: πρώην επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών, ο οποίος έχει υποστεί κυρώσεις λόγω του ρόλου του στη αιματηρή καταστολή των μαζικών διαδηλώσεων το 2009, ο Μοχσένι-Ετζέι θεωρείται ευρέως ως σκληροπυρηνικός.
• Ο Πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν: Αν και η προεδρία του Ιράν είναι πολύ λιγότερο σημαντική από ό,τι ήταν κάποτε, ο Πεζεσκιάν είναι η ανώτατη άμεσα εκλεγμένη προσωπικότητα στο Ιράν, γεγονός που του δίνει σημαντική φωνή. Τα όρια της επιρροής του έγιναν εμφανή νωρίτερα αυτό το μήνα, όταν προκάλεσε την οργή των Φρουρών ζητώντας συγγνώμη από τα κράτη του Κόλπου για τις ιρανικές επιθέσεις στο έδαφός τους και αναγκάστηκε να ανακαλέσει εν μέρει τα σχόλιά του.
• Ο πρώην επικεφαλής της Ανώτατης Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας Σαΐντ Τζαλίλι: Τραυματισμένος βετεράνος του πολέμου Ιράν-Ιράκ και μία από τις πιο σκληροπυρηνικές προσωπικότητες της ιρανικής πολιτικής σκηνής, ήταν ο ηττημένος υποψήφιος στις προεδρικές εκλογές του 2024 και ένας αδιάλλακτος πρώην διαπραγματευτής για το πυρηνικό πρόγραμμα.
• Το μέλος του Συμβουλίου των Φρουρών, Αγιατολάχ Αλιρέζα Αραφί: Ο ανώτερος κληρικός είναι ηγετικό μέλος του Συμβουλίου των Φρουρών, του οργάνου που επιλέγει τους υποψηφίους που θα αποκλειστούν από τις εκλογές, και ήταν τόσο αξιόπιστος που επιλέχθηκε να συμμετάσχει στο τριμελές προσωρινό συμβούλιο που διοικεί το Ιράν μετά το θάνατο του Χαμενεΐ.
• Ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί: Ο βετεράνος διπλωμάτης έχει διεξάγει επί χρόνια διαπραγματεύσεις υψηλού κινδύνου με τους δυτικούς εχθρούς του Ιράν, καθώς και με τις παγκόσμιες δυνάμεις της Ρωσίας και της Κίνας, οι οποίες έχουν καλύτερες σχέσεις με την Τεχεράνη, και με τους αραβικούς γείτονες και αντιπάλους του Ιράν.