Με αφορμή και τα πρόσφατα κρούσματα που είδαν το φως της δημοσιότητας, η πολιτεία καλείται να λύσει έναν γρίφο που ταλανίζει κάθε χρόνο χιλιάδες οικογένειες: πώς θα επιβραβευτεί ο πραγματικός πρωταθλητισμός, χωρίς να νοθεύεται ο θεσμός των Πανελλαδικών Εξετάσεων. Η σύνδεση του αθλητισμού με την τριτοβάθμια εκπαίδευση, όπως θεσμοθετήθηκε με τον νόμο 2725/1999, ξεκίνησε με μια δίκαιη φιλοσοφία.
Ένας έφηβος που κάνει διπλές προπονήσεις, ταξιδεύει για αγώνες και εκπροσωπεί τα εθνικά χρώματα, αντικειμενικά στερείται πολύτιμες ώρες διαβάσματος. Ωστόσο, στην πράξη, οι γενναιόδωρες προσαυξήσεις μορίων —που ξεκινούν από 4% για μια 3η νίκη σε Πανελλήνιους Σχολικούς Αγώνες και εκτοξεύονται έως το 40% για πανευρωπαϊκές διακρίσεις, οδηγώντας σε επιπλέον θέσεις 3% στα ΑΕΙ και 20% στα ΤΕΦΑΑ— μετέτρεψαν το κίνητρο σε πεδίο εκμετάλλευσης.
Δεν είναι κοινό μυστικό στους αθλητικούς και εκπαιδευτικούς κύκλους ότι το ισχύον σύστημα επέτρεψε «ευκαιριακές» διακρίσεις. Ομαδικά αθλήματα με ελάχιστη συμμετοχή, αναπληρωματικοί αθλητές που βρέθηκαν στο φύλλο αγώνα κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή στη Γ’ Λυκείου ή σωματεία-σφραγίδες δημιούργησαν μια παράλληλη, στρεβλή οδό πρόσβασης σε περιζήτητες σχολές. Πρόσφατα στο ΕΤ Magazine ο πρόεδρος της ΟΙΕΛΕ Γιώργος Χριστόπουλος έκανε συγκεκριμένες καταγγελίες για τα κακώς κείμενα και μπορείτε να τις
διαβάσετε εδώ.Το αποτέλεσμα είναι διπλά άδικο. Από τη μία, μαθητές που λιώνουν πάνω από τα βιβλία χάνουν τη σχολή της επιλογής τους για λίγα μόρια από συνυποψηφίους με προσχηματική αθλητική δράση. Από την άλλη, απαξιώνεται ο πολυετής μόχθος των πραγματικών πρωταθλητών που θυσιάζουν την εφηβεία τους στα γήπεδα και τις πισίνες.
Η κατεύθυνση που δίνει πλέον το Υπουργείο Παιδείας, εστιάζοντας σε δύο αδιαπραγμάτευτους πυλώνες —την ουσιαστική συμμετοχή στους αγώνες και τη διάρκεια ενασχόλησης με το άθλημα σε βάθος χρόνου— χτυπά τη ρίζα του προβλήματος. Ο αθλητισμός υψηλού επιπέδου δεν χτίζεται μέσα σε ένα εξάμηνο πριν από τις εξετάσεις. Όταν η μοριοδότηση συνδεθεί με την πολυετή παρουσία στα μητρώα και με μετρήσιμο χρόνο συμμετοχής σε επίσημες διοργανώσεις, τα περιθώρια για «φωτογραφικές» εγγραφές θα περιοριστούν δραστικά.
Βεβαίως, το στοίχημα δεν θα κριθεί στις εξαγγελίες, αλλά στην αυστηρότητα των ελέγχων. Για να μη μείνει η μεταρρύθμιση στα χαρτιά, απαιτείται πλήρης ψηφιακή διασύνδεση ανάμεσα στο Υπουργείο Παιδείας, τη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού και τις ομοσπονδίες. Οι έλεγχοι στα φύλλα αγώνα και στα αθλητικά δελτία πρέπει να γίνονται αυτόματα και αδιάβλητα, ενώ εξίσου κρίσιμη είναι η πρόβλεψη δίκαιων μεταβατικών διατάξεων για τους μαθητές που ήδη προετοιμάζονται για τις φετινές εξετάσεις, ώστε να μην αιφνιδιαστούν.
Οι Πανελλαδικές Εξετάσεις παραμένουν ο μοναδικός θεσμός στη χώρα που απολαμβάνει καθολικής εμπιστοσύνης ακριβώς επειδή θεωρείται αδιάβλητος. Η στήριξη των νέων αθλητών οφείλει να παραμείνει ισχυρή, αλλά μόνο με όρους απόλυτης διαφάνειας. Μόνο έτσι η αθλητική διάκριση θα ξαναγίνει σύμβολο ήθους και προσπάθειας, και όχι ένα αμφιλεγόμενο «εισιτήριο» για το πανεπιστήμιο.
