Από την πανδημία και την ενεργειακή κρίση λόγω του πολέμου στην Ουκρανία έως σήμερα, με τον πόλεμο στο Ιράν, έχουν ληφθεί πολλά έκτακτα μέτρα στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων, αλλά και ρυθμιστικές παρεμβάσεις στην αγορά. Αλλοτε με επιτυχία, άλλοτε όχι.
ΣΤΗΝ περίοδο των λοκντάουν ο στόχος της κυβέρνησης ήταν να δοθούν χρήματα για να μην καταρρεύσει η πραγματική οικονομία. Παρά τις δυσοίωνες προβλέψεις και τη συνηθισμένη γκρίνια της αντιπολίτευσης, τελικά αποδείχθηκε πως μέτρα όπως η επιστρεπτέα προκαταβολή στις επιχειρήσεις και η πληρωμή μισθών και εισφορών από το κράτος σε εκατομμύρια εργαζομένους που βρέθηκαν σε αναστολή εργασίας στέφθηκαν με απόλυτη επιτυχία. Οχι μόνο συγκράτησαν τα λουκέτα και τις απολύσεις, αλλά αντιθέτως, στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, λειτούργησαν ως «κεφάλαιο κίνησης» για επιχειρήσεις και τελικά στήριξαν την ανάπτυξη των επόμενων ετών και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
ΤΟ παγκόσμιο πληθωριστικό τσουνάμι που προκλήθηκε από την εκτόξευση των τιμών σε καύσιμα και ενέργεια, αμέσως μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, αντιμετωπίστηκε με διαφορετικό τρόπο. Το Fuel Pass και το Market Pass -για αγορά καυσίμων και προϊόντων σούπερ μάρκετ- στήριξαν τη μεσαία τάξη και τα ευάλωτα νοικοκυριά. Από εκεί και πέρα, όμως, υπήρξαν συνεχείς ανατιμήσεις σε τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης που πωλούνται σε σούπερ μάρκετ, αλλά και σε υπηρεσίες. Ο πληθωρισμός έσπασε τα κοντέρ τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Ελλάδα. Και το πρόβλημα είναι πως συνεχίζει στην ίδια ρότα, ενώ υπάρχει φόβος για νέο γύρο ανατιμήσεων με αφορμή τον πόλεμο στο Ιράν.
ΑΠΟΔΕΙΧΘΗΚΕ πως, αν και σε θεωρητικό επίπεδο ήταν σωστές οι παρεμβάσεις όπως το καλάθι του νοικοκυριού, περιοριστικά μέτρα για τα κόλπα των προσφορών, συμφωνίες για μειώσεις τιμών, ακόμα και βαριά πρόστιμα για αισχροκέρδεια, δεν απέδωσαν -δυστυχώς- τα αναμενόμενα. Προφανώς και είναι πολύ δύσκολη, έως αδύνατη, η ρύθμιση μιας ελεύθερης αγοράς, κάτι που δεν ισχύει, βέβαια, μόνο για την Ελλάδα, αλλά για όλες τις χώρες στον δυτικό κόσμο.
Η κυβέρνηση, τώρα, ενεργοποίησε την πρώτη δέσμη μέτρων για την αντιμετώπιση των συνεπειών της κρίσης στη Μέση Ανατολή, που έχει εκτοξεύσει τις τιμές του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι. Επέβαλε πλαφόν στο περιθώριο κέρδους για τα προϊόντα σούπερ μάρκετ, το οποίο δεν θα πρέπει να ξεπερνά τον αντίστοιχο μέσο όρο του 2025. Μένει να δούμε την αποτελεσματικότητα του μέτρου.
ΕΠΙΣΗΣ, επιβλήθηκε πλαφόν στις τιμές καυσίμων, 0,05€ για τις εταιρίες εμπορίας και 0,12€ για τα βενζινάδικα. Αυτό φαίνεται να είναι πιο αποτελεσματικό. Κατ’ αρχάς γιατί πρόκειται για ένα συγκεκριμένο ποσό. Κυρίως, όμως, για κάτι ακόμα. Γιατί έχει ξεσηκώσει σφοδρές αντιδράσεις από τους βενζινοπώλες. Κάτι που δείχνει πως έβγαζαν κέρδος υψηλότερο από τα 0,12€ το λίτρο. Και, τώρα, λέει ετοιμάζονται για διαμαρτυρίες, ίσως κάνουν και απεργία. Αυτό, από μόνο του, δείχνει πως το μέτρο θα φέρει αποτελέσματα και θα περιορίσει τις ανατιμήσεις, με τις οποίες -δυστυχώς- αναμένεται να ανεβάσουν την τιμή της αμόλυβδης και του πετρελαίου κίνησης πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο.
Διαβάστε Επίσης
ΜΕΝΕΙ, πλέον, να δούμε τη διάρκεια των πολεμικών συγκρούσεων στο Ιράν. Και, τότε, θα ενεργοποιηθεί η δεύτερη δέσμη μέτρων, που πιθανότατα θα περιλαμβάνει ένα νέο Fuel Pass και κάποια ακόμα επιδοματικά μέτρα στήριξης για τα νοικοκυριά.
