Γεγονότα  που φαίνονται προβλέψιμα εκ των υστέρων, αλλά εντελώς απροσδόκητα τη στιγμή που συμβαίνουν. Η Ιστορία έχει πολλά τέτοια απρόβλεπτα. Από τη βύθιση του αβύθιστου «Τιτανικού» μέχρι την κατάρρευση της Lehman Brothers και την πανδημία του covid. Είμαστε σήμερα εκεί; Οχι, αλλά η θεωρία του «μαύρου κύκνου» προστάζει να προετοιμάζεσαι για το αδιανόητο.

Οι πολυεθνικοί ιδιωτικοί κολοσσοί και οι παγκόσμιοι οργανισμοί ενσωματώνουν ολοένα και περισσότερο ακραία αλλά πιθανά γεγονότα «μαύρων κύκνων» στον στρατηγικό τους σχεδιασμό. Οι περισσότεροι επαγγελματίες διαχείρισης κινδύνου θεωρούν ότι μια παγκόσμια παράλυση της εφοδιαστικής αλυσίδας που προκαλείται από γεωπολιτικές συγκρούσεις, όπως στην Ουκρανία ή τη Μέση Ανατολή, είναι το πιο πιθανό σενάριο του «μαύρου κύκνου» που θα επηρεάσει την επιχείρησή τους μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια. Ως δεύτερο πιθανότερο κίνδυνο αναφέρουν μια παγκόσμια διακοπή του Διαδικτύου από μια μεγάλη κυβερνοεπίθεση ή κάποια τεχνολογική αστοχία.

Τέτοιου είδους και έκτασης συμβάντα δεν προκαλούν απλά τεράστια οικονομική ζημία, αλλά αναδιαμορφώνουν τις γεωπολιτικές σχέσεις και τις κοινωνικές δομές για χρόνια μετά. Και εδώ ερχόμαστε στο δια ταύτα: Οφείλουν τα κράτη, δηλαδή οι κυβερνήσεις να προετοιμάζονται, να σχεδιάζουν και να λειτουργούν ως μεγάλες εταιρείες; Να υπολογίζουν ρίσκα και κινδύνους, να διασφαλίζουν αποθεματικά και εναλλακτικές, να κάνουν προσομοιώσεις ακραίων σεναρίων και να έχουν plan B, C και D αν χρειαστεί; Σε έναν τόσο διασυνδεδεμένο κόσμο σαν τον σημερινό, ασφαλώς.

Η ανθεκτικότητα μιας εθνικής οικονομίας κτίζεται σε περιόδους ομαλότητας και δοκιμάζεται σε περιόδους κρίσεων. Όταν οι επαγγελματίες λαϊκιστές υπόσχονται λαγούς με πετραχήλια και βλέπουν τη ΔΕΘ σαν βήμα επιδομάτων και υποσχετικών, οι νοικοκύρηδες κάνουν συνετή διαχείριση. Δίνουν, παίρνουν και ανταποδίδουν. Και ταυτόχρονα κεφαλαιοποιούν, επενδύουν, δημιουργούν προστιθέμενη αξία. Από το 2019 η Ελλάδα έχει μπει σε έναν τέτοιο ενάρετο κύκλο. Η οικονομία αναπτύσσεται και ταυτόχρονα προετοιμάζεται με ένα μείγμα που εμπεριέχει κοινωνική πρόνοια, πολιτική κατεύθυνση και τεχνοκρατική αντίληψη. Και κάτι τελευταίο: Η πολιτική σταθερότητα δεν είναι κομματικό βίτσιο. Είναι το ισχυρότερο νόμισμα που μπορεί να έχει ένα κράτος σε έναν ασταθή κόσμο.