Η σύσκεψη έγινε με τη συμμετοχή του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκηκαι της υπουργού Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη. Ο κ. Μητσοτάκης είχε αναφερθεί στην καθιέρωση του Εθνικού Απολυτηρίου τον περασμένο Σεπτέμβριο στη ΔΕΘ, χαρακτηρίζοντάς τη μία από τις μεταρρυθμίσεις – προκλήσεις που έχει να φέρει εις πέρας η κυβέρνηση.

Όπως είχε προαναγγείλει ο πρωθυπουργός στόχος είναι η ενίσχυση του ρόλου του Λυκείου, ώστε να αποκτήσει ουσιαστικό εκπαιδευτικό βάρος και να μην λειτουργεί αποκλειστικά ως προθάλαμος των πανελλαδικών εξετάσεων. Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, το νέο σύστημα εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή από το σχολικό έτος 2027-2028, αρχίζοντας με τους μαθητές που θα φοιτήσουν στην Α’ Λυκείου. Όπως έχει επισημάνει η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, η μετάβαση θα είναι σταδιακή, ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή προσαρμογή μαθητών και εκπαιδευτικών.

Το νέο πλαίσιο αξιολόγησης

Σύμφωνα με τις μέχρι σήμερα ανακοινώσεις, οι μαθητές θα εξετάζονται σε όλα τα μαθήματα του Λυκείου μέσω προαγωγικών και απολυτήριων εξετάσεων. Τα θέματα θα αντλούνται από την Τράπεζα Θεμάτων, ενώ η βαθμολόγηση θα πραγματοποιείται από ανεξάρτητους αξιολογητές και όχι από τους καθηγητές του ίδιου σχολείου. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται η διασφάλιση αντικειμενικότητας και η αποφυγή φαινομένων άνισης μεταχείρισης μεταξύ σχολικών μονάδων. Η καινοτομία δεν περιορίζεται στον τρόπο διεξαγωγής των εξετάσεων. Εισάγεται επίσης ο ψηφιακός φάκελος μαθητή, όπου θα καταγράφονται όλες οι επιδόσεις καθ’ όλη τη διάρκεια της φοίτησης. Ο φάκελος αυτός θα αποτελέσει βασικό εργαλείο αξιολόγησης και τεκμηρίωσης της μαθησιακής πορείας.

Σύμφωνα με πηγές από το υπουργείο Παιδείας, δεν καταργούνται οι Πανελλαδικές Εξετάσεις, ενώ η προσπάθεια γίνεται να ενδυναμωθεί το Λύκειο. Τα θέματα θα τίθενται από τράπεζα θεμάτων και θα νομοθετηθεί από σώμα βαθμολογητών και την Εθνική Αρχή Εξετάσεων ως συνέχεια του Εθνικού Οργανισμού Εξετάσεων.

Σχέση με την τριτοβάθμια εκπαίδευση: Εθνικό Απολυτήριο και ΕΒΕ

Μια από τις πλέον καθοριστικές αλλαγές είναι η καθιέρωση της βάσης του 10 ως προϋπόθεση για την απόκτηση του Εθνικού Απολυτηρίου με ισχύ για εισαγωγή στα ΑΕΙ. Με αυτόν τον τρόπο καταργείται η υφιστάμενη Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ). Τα Πανεπιστήμια, παράλληλα, αποκτούν ενισχυμένο ρόλο στον καθορισμό των μαθημάτων-κλειδιών για την εισαγωγή σε κάθε τμήμα, γεγονός που αναμένεται να συνδέσει περισσότερο την επιλογή σπουδών με τις πραγματικές απαιτήσεις του αντικειμένου.

Μεγαλύτερη βαρύτητα στις ενδοσχολικές εξετάσεις

Η μεταρρύθμιση αναμένεται να αναβαθμίσει τον ρόλο του Λυκείου, το οποίο μέχρι σήμερα λειτουργούσε κυρίως ως προπαρασκευαστικός χώρος για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις. Η μεγαλύτερη βαρύτητα στις ενδοσχολικές εξετάσεις και η θέσπιση ενός ενιαίου πλαισίου αξιολόγησης δίνουν στο Λύκειο αυξημένη παιδαγωγική αξία και ουσιαστικότερο μορφωτικό ρόλο. Παράλληλα, το νέο πλαίσιο μπορεί να οδηγήσει σε μείωση του φαινομένου της απαξίωσης του σχολείου και της υπερβολικής εξάρτησης από τα φροντιστήρια. Ωστόσο, δεν λείπουν οι προβληματισμοί. Η πολλαπλή αξιολόγηση ενδέχεται να αυξήσει την πίεση στους μαθητές και να επιβαρύνει τον φόρτο εργασίας των εκπαιδευτικών. Επιπλέον, η πιθανή ενσωμάτωση πρόσθετων κριτηρίων, όπως ξενόγλωσσες πιστοποιήσεις ή συμπληρωματικά προσόντα, θα μπορούσε να εντείνει τις κοινωνικές ανισότητες, δίνοντας προβάδισμα σε όσους έχουν περισσότερους οικονομικούς πόρους.

Ριζική αλλαγή στην ελληνική δευτεροβάθμια εκπαίδευση

Το Εθνικό Απολυτήριο συνιστά μια ριζική αλλαγή στην ελληνική δευτεροβάθμια εκπαίδευση, επιδιώκοντας να καταστήσει το Λύκειο ένα σχολείο με αυξημένη παιδαγωγική αξία και ουσιαστικό ρόλο στη διαμόρφωση της πορείας των μαθητών. Η επιτυχία του εγχειρήματος θα εξαρτηθεί από την έγκαιρη προετοιμασία των υποδομών, την εκπαίδευση των εκπαιδευτικών, καθώς και από τη διαμόρφωση μηχανισμών που θα εξασφαλίσουν ισότιμη συμμετοχή για όλους τους μαθητές. Το στοίχημα είναι διττό: αφενός να αποκατασταθεί η αξία του απολυτηρίου και αφετέρου να διασφαλιστεί ότι η εισαγωγή στα Πανεπιστήμια θα γίνεται με διαφάνεια, αξιοκρατία και κοινωνική δικαιοσύνη.

Οι πέντε πυλώνες είναι οι εξής:

-Το εκπαιδευτικό περιεχόμενο, «ώστε όλα τα παιδιά να έχουν πρόσβαση σε έναν ισχυρό, κοινό κορμό γνώσεων και δεξιοτήτων».

-Η σχολική ζωή, «γιατί το σχολείο δεν είναι μόνο ύλη και εξετάσεις, αλλά μια κοινότητα όπου το κάθε παιδί δικαιούται να συμμετέχει ισότιμα, να μαθαίνει και να ολοκληρώνεται ως προσωπικότητα».

-Η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, «με ενιαία, συνεχή και ουσιαστική στήριξη στο έργο τους».

-Οι υποδομές (σχολικές και ψηφιακές), «που διασφαλίζουν ίσες ευκαιρίες όπου και αν ζει ένα παιδί».

-Η διακυβέρνηση του συστήματος, «με καθαρούς ρόλους, λογοδοσία και θεσμική συνέχεια».