Γιατί η χειρουργική παραμένει η πιο ισχυρή θεραπεία της παχυσαρκίας

1. Μεγαλύτερη και πιο σταθερή απώλεια βάρους. Η μεταβολική χειρουργική (π.χ. γαστρική παράκαμψη, γαστρεκτομή sleeve, χολοπαγκρεατική εκτροπή) οδηγεί συνήθως σε:

• απώλεια 35-45% του αρχικού σωματικού βάρους
• διατήρηση του μεγαλύτερου μέρους αυτής της απώλειας σε βάθος πολλών ετών

Τα φάρμακα, ακόμη και τα πιο σύγχρονα, τυπικά οδηγούν σε:

• απώλεια 10-18% του βάρους κατά μέσο όρο
• συνδέονται με σημαντικό κίνδυνο ανάκτησης βάρους όταν μειώνεται η δόση ή διακόπτεται η αγωγή

2. Ισχυρότερη μεταβολική δράση και ύφεση συνοδών νοσημάτων. Η μεταβολική χειρουργική δεν είναι απλώς «χειρουργική μείωση του στομάχου», αλλά παρέμβαση στη μεταβολική ρύθμιση:

• Πολλές μελέτες δείχνουν ύφεση ή σημαντική βελτίωση του διαβήτη σε μεγάλο ποσοστό ασθενών (έως και >60-80%).
• Συχνά παρατηρείται γρήγορη ρύθμιση του σακχάρου, ακόμη και πριν από την ουσιαστική απώλεια βάρους, λόγω ορμονικών και μεταβολικών αλλαγών.
• Η βαριατρική χειρουργική οδηγεί σε σημαντική μείωση ή και διακοπή των αντιυπερτασικών/υπολιπιδαιμικών φαρμάκων.
• Βελτιώνει την υπνική άπνοια.
• Μειώνει το ηπατικό λίπος και τον κίνδυνο εξέλιξης σε κίρρωση.

3. Μακροπρόθεσμη μείωση θνητότητας και καρδιαγγειακού κινδύνου. Μεγάλες μακροχρόνιες μελέτες έχουν δείξει ότι οι ασθενείς που υποβάλλονται σε μεταβολική χειρουργική:

• ζουν περισσότερο σε σχέση με αντίστοιχους ασθενείς που αντιμετωπίζονται συντηρητικά

Οι ασθενείς αυτοί έχουν μικρότερο κίνδυνο για:

• έμφραγμα του μυοκαρδίου
• αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο
• ορισμένες μορφές καρκίνου
• επιπλοκές διαβήτη (νεφροπάθεια, αμφιβληστροειδοπάθεια, νευροπάθεια)

4. Εφάπαξ παρέμβαση έναντι διά βίου φαρμακευτικής εξάρτησης. Η μεταβολική χειρουργική είναι μία παρέμβαση (one shot therapy) με μόνιμο αποτέλεσμα στο στομάχι και το λεπτό έντερο. Αν και συνήθως απαιτεί ισόβια παρακολούθηση και λήψη συμπληρωμάτων βιταμινών/ιχνοστοιχείων, σαφώς δεν έχει σχέση με τη συνεχόμενη λήψη ισχυρών και πολύ ακριβών φαρμάκων κατά της παχυσαρκίας.

Η φαρμακευτική αγωγή πρέπει να συνεχιστεί μακροχρόνια για να διατηρηθεί η απώλεια βάρους και όταν διακοπεί συνοδεύεται από επαναπρόσληψη βάρους, σε μεγαλύτερο μάλιστα βαθμό σε σχέση με την έναρξη της θεραπείας.

5. Ορμονικές και νευροενδοκρινικές αλλαγές που καταπολεμούν την πείνα. Η χειρουργική προκαλεί αλλαγές στην έκκριση ορμονών του εντέρου, με αποτέλεσμα τη μείωση της πείνας και αύξηση του αισθήματος κορεσμού και τη βελτιωμένη ευαισθησία στην ινσουλίνη. Ετσι ο ασθενής δεν «παλεύει» διαρκώς με την πείνα, όπως συμβαίνει σε απλές υποθερμιδικές δίαιτες.

Τα νεότερα φάρμακα μιμούνται ορισμένες από αυτές τις δράσεις, αλλά η συνολική ορμονική αναδιαμόρφωση που επιτυγχάνεται χειρουργικά παραμένει ευρύτερη και ισχυρότερη.

6. Οικονομική διάσταση σε βάθος χρόνου. Αν και η μεταβολική χειρουργική έχει υψηλότερο αρχικό κόστος, οικονομοτεχνικές μελέτες έχουν δείξει πως σε βάθος 5-10 ετών αποδεικνύεται οικονομικά συμφέρουσα λόγω:

• σημαντικής μείωσης κόστους φαρμάκων για διαβήτη, υπέρταση, υπερλιπιδαιμία
• ελάττωσης νοσηλειών και επεμβάσεων που σχετίζονται με επιπλοκές της παχυσαρκίας

Τα φάρμακα απαιτούν συνεχή δαπάνη (μηνιαία ή εβδομαδιαία), η οποία συσσωρεύεται, ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιούνται για πολλά χρόνια.

7. Βελτίωση ποιότητας ζωής και λειτουργικότητας. Οι ασθενείς, αφού υποβληθούν σε μεταβολική χειρουργική παρέμβαση, έχουν σημαντικά μεγαλύτερη κινητικότητα και αντοχή και αναφέρουν βελτίωση στη διάθεση, στην αυτοεκτίμηση και στην κοινωνική ζωή. Η απώλεια βάρους οδηγεί σε μείωση του πόνου των αρθρώσεων, τη δύσπνοιας και της εύκολης κόπωσης, ενώ παρατηρείται σημαντική βελτίωση της γονιμότητας και των διαταραχών του κύκλου στις γυναίκες

Τα φάρμακα μπορούν να βοηθήσουν, αλλά η έκταση της μεταβολής που συνοδεύει απώλειες >25-30% του βάρους είναι συνήθως μεγαλύτερη στη χειρουργική ομάδα.

8. Φάρμακα και χειρουργική θεραπεία: Συμπαίκτες και όχι αντίπαλοι. Τα φάρμακα και η χειρουργική θεραπεία λειτουργούν συμπληρωματικά και είναι πολύ ισχυρά όπλα στην αντιμετώπιση ενός ισχυρού κοινού αντιπάλου. Η φαρμακευτική αγωγή προσφέρει:

• προεγχειρητικά, καθώς οδηγεί σε μείωση του περιεγχειρητικού κινδύνου της αναισθησίας αλλά και της ίδιας της επέμβασης
• μετεγχειρητικά, σε άτομα με μερική ανάκτηση βάρους ή σε εκείνους που χρειάζονται επιπλέον βοήθεια
• σε ασθενείς που δεν πληρούν ή δεν επιθυμούν χειρουργική θεραπεία, αλλά έχουν ανάγκη παρέμβασης για την παχυσαρκία.