Υπάρχει άραγε τρόπος έτσι ώστε ο σημερινός άνθρωπος να είναι σε θέση να προλαμβάνει τις αγγειακές παθήσεις; Ποιος είναι αλήθεια ο ρόλος της σύγχρονης Αγγειοχειρουργικής στην επίτευξη αυτού του στόχου;

Για να μπορέσουμε να απαντήσουμε λεπτομερώς και με σαφήνεια στα παραπάνω ερωτήματα, πρέπει να θυμηθούμε ότι αγγειακές παθήσεις ονομάζονται οι παθήσεις των αρτηριών, των φλεβών και των λεμφαγγείων.

• Οι πρώτες αποτελούν κύρια απειλή όχι μόνο για την ποιότητα της ζωής του ανθρώπου, αλλά και γι’ αυτήν την ίδια τη ζωή,
• οι δεύτερες επηρεάζουν σε σημαντικό βαθμό την καθημερινότητα και αποδοτικότητα του ασθενούς, κρύβοντας πολλές φορές σοβαρές επιπλοκές που πιθανώς να τον ταλαιπωρήσουν, ενώ σε ακραίες περιπτώσεις μπορούν να αποβούν και ιδιαίτερα απειλητικές για τη ζωή,
• και οι τρίτες χαρακτηρίζονται από χρονιότητα.

Οι αγγειακές παθήσεις μπορεί να κάνουν την εμφάνισή τους ξαφνικά (οξείες) ή σταδιακά (χρόνιες).

• Οι οξείες αρτηριακές παθήσεις συχνά απαιτούν χειρουργική αντιμετώπιση, ενώ οι χρόνιες χρήζουν παρακολούθησης και θεραπείας ανάλογα με την περίπτωση.
• Οι οξείες φλεβικές παθήσεις χρήζουν αξιολόγησης και άμεσης υποστήριξης, ενώ οι χρόνιες αντιμετωπίζονται σε όσο το δυνατόν πιο πρώιμο στάδιο, ανάλογα πάντα με τη σοβαρότητα του προβλήματος που δημιουργούν και τον κίνδυνο που διατρέχει ο ασθενής.

Τα χαρακτηριστικά συμπτώματα

Τα πλέον χαρακτηριστικά συμπτώματα των αγγειακών παθήσεων που καλούμαστε να αξιολογήσουμε είναι:

• πόνος στα πόδια (γάμπα, μηρός) στο περπάτημα, που αναγκάζει τον ασθενή να διακόψει προσωρινά τη βάδιση,
• παροδικό θάμβος στην όραση διάρκειας λίγων δευτερολέπτων,
• παροδική αδυναμία των άκρων διάρκειας μερικών δευτερολέπτων έως και μερικές ώρες,
• μόρφωμα που ψηλαφάται στην περιοχή της κοιλιάς και σφύζει,
• σεξουαλική διαταραχή ή δυσλειτουργία σε σχετικά μικρή ηλικία (<60 ετών),
• αιφνίδιο οίδημα και πόνος στο ένα πάντα άκρο,
• πρησμένα και κουρασμένα -με έντονο αίσθημα βάρους- πόδια την ημέρα, που συνήθως υποχωρούν την νύχτα.

Νοσήματα που προδιαθέτουν σε αγγειακές παθήσεις

Πρέπει να σημειωθεί ότι μερικές παθολογικές καταστάσεις προδιαθέτουν σε ανάπτυξη σοβαρών αγγειακών παθήσεων. Τέτοιες παθολογικές καταστάσεις είναι:

• υπερχοληστεριναιμία,
• υπερλιπιδαιμία,
• αρτηριακή υπέρταση,
• ομοκυστεϊναιμία,
• αρρυθμίες,
• χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια,
• σακχαρώδης διαβήτης
• παχυσαρκία κ.ά.

Ο ρόλος της κληρονομικότητας, επίσης, είναι ιδιαίτερα σημαντικός.

Η πρόληψη

Πολύ σημαντικό ρόλο στη θεραπεία παίζει η πρόληψη μέσω της γνώσης των επιβλαβών καθημερινών συνηθειών του σύγχρονου ανθρώπου, όπως το κάπνισμα, η καθιστική ζωή, το καθημερινό άγχος, η έλλειψη κίνησης και γυμναστικής, η αδιαφορία για τη σωματική και ψυχική υγεία, η ανεξέλεγκτη διατροφή, η παρατεταμένη ορθοστασία κ.ά.

Η ύπαρξη συγκεκριμένων προδιαθεσικών παραγόντων και καταστάσεων πρέπει να δημιουργεί δύο υποχρεώσεις:

• αφενός τη σωστή ρύθμιση και έλεγχο αυτών σε συνεργασία πάντα με τον θεράποντα ιατρό και
• αφετέρου την αξιολόγηση και διερεύνηση από τον αγγειοχειρουργό άλλων πιθανών ασυμπτωματικών αγγειακών νόσων που μπορεί να προκληθούν, όπως η στένωση της καρωτίδας, το ανεύρυσμα της κοιλιακής αορτής, η χρόνια απόφραξη των περιφερικών αρτηριών, οι κιρσοί των κάτω άκρων και πολλών άλλων ακόμα.

Μεγάλη προσοχή απαιτείται στις επιβλαβείς καθημερινές συνήθειες όπως:

Το κάπνισμα: Σε μακροχρόνια βάση είναι κάτι περισσότερο από σίγουρο ότι θα προκαλέσει αγγειακά προβλήματα, όπως έμφραγμα μυοκαρδίου, εγκεφαλικό επεισόδιο, σοβαρή περιφερική αγγειοπάθεια κ.ά. Το γεγονός όμως ότι σε μικρή ηλικία δεν εμφανίζονται οι επιπλοκές από το τσιγάρο επαναπαύει τους καπνιστές, ενώ αργότερα θα βρεθούν σίγουρα αντιμέτωποι με αυτές. Η διακοπή του καπνίσματος δεν μειώνει μόνο δραστικά τις αγγειακές νόσους, αλλά δρα και θεραπευτικά.

Καθιστική ζωή: Η καθημερινή άσκηση δεν αποτελεί κάτι το δύσκολο ή σύνθετο στην πράξη, αλλά απλά το περπάτημα στις καθημερινές μετακινήσεις πρέπει να αντικαταστήσει το μηχανάκι, το λεωφορείο ή το αυτοκίνητο.

Υπερφαγία: Η διασκέδαση πολύ συχνά συνδέεται με το φαγητό και το ποτό. Αν δεν είναι εύκολο να αλλάξει αυτό, καλό είναι να υπάρχει αυτοπειθαρχία και αυτοπεριορισμός.

Αγχος: Στην καθημερινότητά του ο σύγχρονος άνθρωπος καλείται να βρεθεί αντιμέτωπος με σοβαρά και πολυσύνθετα προβλήματα στην οικογένεια, στη δουλειά και στον κοινωνικό περίγυρο, που συχνά του δημιουργούν υπερβολικό άγχος και stress, τα οποία σαφώς δρουν επιβαρυντικά, όχι μόνο στο αγγειακό σύστημα, αλλά στο σύνολο του οργανισμού του.