Τι κάνει ο ήλιος στην πίεση: Γιατί οι καρδιολόγοι λένε ότι το καλοκαίρι είναι η πιο επικίνδυνη εποχή για υπερτασικούς

Η επιστημονική επιθεώρηση του Journal of Investigative Dermatology, υποστηρίζει ότι το ηλιακό φως μεταβάλλει τα επίπεδα μονοξειδίου του άνθρακα στο δέρμα, ευνοώντας τη διαστολή των αγγείων και μειώνοντας την αρτηριακή πίεση, σύμφωνα με τους Βρετανούς ερευνητές. Μικρές ποσότητες μονοξειδίου του αζώτου περνούν επίσης από το δέρμα στην κυκλοφορία του αίματος και μειώνουν έτσι την αρτηριακή πίεση, εξήγησε ο Μάρτιν Φίλις, καθηγητής πειραματικής ιατρικής στο πανεπιστήμιο του Σαουθάμπτον. Οι ερευνητές υπέβαλαν 24 εθελοντές σε μια δόση υπεριώδους ακτινοβολίας Α (UVA) από λάμπες μαυρίσματος που αντιστοιχεί σε 30 λεπτά έκθεσης στο φυσικό φως του ήλιου. Στο δεύτερο πείραμά τους οι εθελοντές εκτέθηκαν μόνο στη θερμότητα της λάμπας, που αποδείχτηκε ότι δεν είχε καμία επίπτωση στην αρτηριακή πίεσή τους.

Ο Δρ. Ρίτσαρντ Γουέλερ, δερματολόγος στο πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, σχολίασε ότι θα πρέπει να επανεκτιμηθεί η σχέση ωφέλειας/κινδύνου της έκθεσης στον ήλιο για να καθοριστεί τι είναι καλύτερο για την υγεία. Όπως υπογράμμισε, οι θάνατοι από καρδιαγγειακά νοσήματα είναι κατά πολύ περισσότεροι από τους θανάτους από καρκίνο του δέρματος. Ωστόσο ο καλοκαίρι, η αυξημένη θερμοκρασία δεν επηρεάζει μόνο την καθημερινότητά μας, αλλά και βασικές λειτουργίες του οργανισμού, όπως η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης. Είναι γνωστό ότι η πίεση τείνει να μειώνεται τους θερμούς μήνες, ωστόσο η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη.

Γιατί συνήθως πέφτει η πίεση;

Η ζέστη προκαλεί αγγειοδιαστολή, δηλαδή τα αγγεία «χαλαρώνουν» για να αποβληθεί θερμότητα από το σώμα. Αυτό οδηγεί σε μείωση των αγγειακών αντιστάσεων και, κατά συνέπεια, σε χαμηλότερες τιμές αρτηριακής πίεσης. Παράλληλα, η αυξημένη εφίδρωση μειώνει τον όγκο των υγρών στον οργανισμό. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι ζάλη ή αίσθημα αδυναμίας, πτώση της πίεσης κατά την έγερση (ορθοστατική υπόταση) και σε ορισμένες περιπτώσεις, λιποθυμικά επεισόδια. Για τον λόγο αυτό, πολλοί ασθενείς -ιδιαίτερα ηλικιωμένοι ή όσοι λαμβάνουν διουρητικά -μπορεί να χρειαστούν επανεκτίμηση της αγωγής τους.

Όμως δεν μειώνεται σε όλους

Ένα λιγότερο γνωστό αλλά σημαντικό στοιχείο είναι ότι περίπου 1 στους 10 ασθενείς παρουσιάζει το αντίθετο φαινόμενο, αύξηση της αρτηριακής πίεσης το καλοκαίρι. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε αφυδάτωση, που ενεργοποιεί ορμονικούς μηχανισμούς όπως το σύστημα ρενίνης–αγγειοτενσίνης, αυξημένο στρες για τον οργανισμό λόγω θερμότητας, αλλαγές στη ρουτίνα (διακοπές, παράλειψη φαρμάκων), αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ ή αλατιού και κακό ύπνο ή διαταραχή του βιολογικού ρυθμού. Με άλλα λόγια, η θερμοκρασία δεν επηρεάζει όλους τους ανθρώπους με τον ίδιο τρόπο.

Τι σημαίνει αυτό στην πράξη;

Το βασικό μήνυμα είναι ότι η αρτηριακή πίεση το καλοκαίρι δεν είναι «αυτονόητα καλύτερη». Χρειάζεται παρακολούθηση, γιατί σε κάποιους ασθενείς πέφτει υπερβολικά και σε άλλους μπορεί να αυξηθεί χωρίς να γίνει άμεσα αντιληπτό. Η τακτική μέτρηση στο σπίτι, ιδιαίτερα σε περιόδους καύσωνα ή αλλαγής περιβάλλοντος (π.χ. διακοπές), είναι πολύτιμη.

Χρήσιμες πρακτικές οδηγίες

Πίνετε επαρκή ποσότητα υγρών μέσα στη μέρα

Αποφύγετε την έκθεση στον ήλιο τις θερμές ώρες

Μην παραλείπετε τη φαρμακευτική σας αγωγή

Μετράτε τακτικά την πίεσή σας

Περιορίστε το αλκοόλ και την υπερβολική κατανάλωση άλατος

Σηκώνεστε σταδιακά από καθιστή ή ύπτια θέση