Οι επιστήμονες ανάλυσαν δεδομένα από περισσότερους από 150.000 ασθενείς που διαγνώστηκαν με καρκίνο την περίοδο 2007–2020 και μοντελοποίησαν τη διασπορά 31 χημικών ουσιών που χρησιμοποιούνται στη γεωργία κατά την περίοδο 2014–2019. Κανένα από τα 31 αυτά μόρια δεν έχει ταξινομηθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ως γνωστή καρκινογόνος ουσία για τον άνθρωπο, σύμφωνα με τη δημοσίευση στο περιοδικό Nature Health.

Με τη χρήση γεωχωρικών δεδομένων και ενός χάρτη υψηλής ανάλυσης για περιοχές υψηλού κινδύνου έκθεσης οι ερευνητές διασταύρωσαν τη χωρική κατανομή των φυτοφαρμάκων με τα αρχεία νόσησης και κατέγραψαν ότι σε συγκεκριμένες ζώνες ο κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου ήταν κατά μέσο όρο 150% υψηλότερος σε σύγκριση με περιοχές χαμηλότερης έκθεσης. Η επιλογή του Περού ως πεδίου της μελέτης οφείλεται στην εντατική γεωργία σε ορισμένες περιοχές, στη μεγάλη ποικιλία κλιματικών συνθηκών και οικοσυστημάτων και στις σημαντικές κοινωνικές και εδαφικές ανισότητες που επηρεάζουν την έκθεση των κοινοτήτων.

Η μελέτη επισημαίνει ότι σε περιοχές του Περού με εντατική γεωργία παρατηρείται ταυτόχρονη έκθεση πληθυσμιακών ομάδων, ιδιαίτερα αυτόχθονων και αγροτικών κοινοτήτων, σε πολλαπλά φυτοφάρμακα. Κατά μέσο όρο οι ομάδες αυτές εκτίθενται ταυτόχρονα σε δώδεκα διαφορετικές ουσίες που ανιχνεύονται σε υψηλές συγκεντρώσεις στο περιβάλλον.

Τα δεδομένα καταδεικνύουν αυξημένη έκθεση ορισμένων ομάδων πληθυσμού, ιδίως των αυτόχθονων κοινοτήτων και των αγροτών, ενώ οι συγκεντρώσεις πολλών ουσιών εντοπίζονται συχνά σε επίπεδα που θεωρούνται υψηλά για την τοπική περιβαλλοντική ποιότητα. Συγχρόνως, οι ερευνητές εντόπισαν χωρικές συσχετίσεις μεταξύ ζωνών υψηλής έκθεσης και συγκεκριμένων τύπων νόσων, υπογραμμίζοντας ότι ορισμένοι όγκοι, αν και αναπτύσσονται σε διαφορετικά όργανα, φαίνεται να μοιράζονται κοινές βιολογικές ευπάθειες συνδεδεμένες με την κυτταρική τους προέλευση. Το ήπαρ περιγράφεται στη μελέτη ως βασικό όργανο μεταβολισμού και «σημείο–φρουρός» για την περιβαλλοντική έκθεση, λόγω του ρόλου του στη μετατροπή και απομάκρυνση χημικών ουσιών.

Μοριακές αναλύσεις που πραγματοποιήθηκαν στο Ινστιτούτο Παστέρ καταγράφουν ότι τα φυτοφάρμακα διαταράσσουν διαδικασίες που διατηρούν την κυτταρική λειτουργία και την κυτταρική ταυτότητα. Οι συγγραφείς αναφέρουν ότι αυτές οι βιολογικές αλλαγές εμφανίζονται πριν από την ανάπτυξη του καρκίνου, στοιχείο που υποδηλώνει πρώιμες, σωρευτικές και σιωπηλές επιπτώσεις οι οποίες μπορούν να κάνουν τους ιστούς πιο ευάλωτους και σε άλλους παράγοντες κινδύνου, όπως λοιμώξεις, φλεγμονές ή περιβαλλοντικούς στρεσογόνους παράγοντες.

Τα αποτελέσματα θέτουν υπό αμφισβήτηση την προσέγγιση αξιολόγησης κινδύνου που βασίζεται στην εκτίμηση μεμονωμένων ουσιών και στη θέσπιση μεμονωμένων ορίων ασφαλείας και υπογραμμίζουν τη σημασία της εξέτασης μειγμάτων, της ενσωμάτωσης περιβαλλοντικών και κοινωνικών δεδομένων και της προσαρμογής σε κλιματικούς παράγοντες όπως το Ελ Νίνιο.

Προτείνουν επίσης την ενίσχυση των συστημάτων περιβαλλοντικής επιτήρησης, τη βελτίωση της δειγματοληψίας και την ανάπτυξη προτύπων αξιολόγησης που λαμβάνουν υπόψη τις μεικτές εκθέσεις και τα κοινωνικά δεδομένα. Ως συνέπεια, οι ερευνητές ζητούν επανεκτίμηση των πολιτικών αξιολόγησης κινδύνου και πρόληψης και προτείνουν τη σύζευξη επιδημιολογικών δεδομένων, μοριακών αναλύσεων και γεωχωρικής χαρτογράφησης για την αναθεώρηση μεθόδων παρακολούθησης και προστασίας της δημόσιας υγείας.