Περισσότερες από 65.000 διαφημίσεις για junk food προβλήθηκαν κατά τη διάρκεια του Μουντιάλ 2026, αριθμός που είναι δέκα φορές μεγαλύτερος από τα διαφημιστικά σποτ που αφορούσαν τυχερά παιχνίδια.
Ερευνητές από τα Πανεπιστήμια του Μπρίστολ και της Οξφόρδης, διαπίστωσαν πως όσοι παρακολούθησαν αγώνες του Παγκοσμίου Κυπέλλου το περασμένο καλοκαίρι, «βομβαρδίστηκαν» με δεκάδες χιλιάδες διαφημίσεις πρόχειρου φαγητού και ποτών, προϊόντα που απέχουν πολύ από τις καμπάνιες προώθησης της υγιεινής διατροφής, στις οποίες επιδίδονται πολλές κυβερνήσεις ανά τον κόσμο, με τις ΗΠΑ να πρωτοστατούν και σε αυτόν τον τομέα με το περίφημο «Make America Healthy Again».
Η νέα μελέτη, χρησιμοποίησε ένα εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης με βάση το οποίο οι ερευνητές ανέλυσαν τις διαφημίσεις που έβλεπαν οι τηλεθεατές κατά τη διάρκεια των 104 αγώνων του τουρνουά, οι οποίες εμφανίζονταν κυρίως στις ειδικές διαφημιστικές πινακίδες που είναι τοποθετημένες γύρω από τον αγωνιστικό χώρο, καθώς και γύρω από τα στάδια σε ΗΠΑ, Καναδά και Μεξικό, που φιλοξένησαν τη διοργάνωση.
Όπως διαπιστώθηκε, τα λογότυπα και τα προϊόντα εταιρειών που παράγουν πρόχειρο φαγητό και ποτά, τα οποία έχουν χαρακτηριστεί ως υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά, αλάτι ή ζάχαρη, εμφανίστηκαν συνολικά 65.722 φορές. Οι εν λόγω διαφημίσεις ήταν ορατές για συνολικό χρόνο 28,1 ωρών καθ’ όλη τη διάρκεια του τουρνουά, ή λίγο πάνω από το 16% του συνολικού χρόνου διεξαγωγής των αγώνων.
Οι διαφημίσεις μεταδίδονταν όλες στη διεθνή ροή των αγώνων κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού, πράγμα που σημαίνει ότι ήταν ορατές σε κάθε θεατή σε κάθε χώρα που μετέδιδε τους αγώνες, και δεν περιλαμβάνουν διαφημίσεις που προβλήθηκαν κατά την κάλυψη πριν από τον αγώνα, τα διαλείμματα για διαφημίσεις στο ημίχρονο ή τα αμφιλεγόμενα διαλείμματα ενυδάτωσης κατά τη διάρκεια του αγώνα.
Το μοντέλο που χρησιμοποίησαν οι ερευνητές εκτίμησε ότι υπήρχαν κατά μέσο όρο 576 ορατές διαφημίσεις για πρόχειρο φαγητό και ποτά σε κάθε αγώνα.
Το μεγαλύτερο κομμάτι της διαφημιστικής πίτας είχε γνωστό αναψυκτικό, για να την ακολουθήσουν γνωστή παγκόσμια αλυσίδα γρήγορου φαγητού, ένα ενεργειακό ποτό που επίσης πωλείται παγκοσμίως, καθώς και γνωστή μάρκα τσιπς, με πωλήσεις επίσης σε όλο τον κόσμο. Και οι τέσσερις αυτές μάρκες είναι επίσημοι συνεργάτες του παγκόσμιου οργανισμού διοίκησης του ποδοσφαίρου, της FIFA.
Διαβάστε Επίσης
Η ανάρτηση του Πανεπιστημίου του Bristol στο LinkedIn για την έρευνα για τις διαφημίσεις στο Μουντιάλ.
Σχολιάζοντας τα ευρήματα της μελέτης, η παγκόσμια ομοσπονδία ποδοσφαίρου, η οποία κλυδωνίζεται από το σκάνδαλο Ινφαντίνο, υποστήριξε ότι η συντριπτική πλειοψηφία των εσόδων της διοχετεύεται πίσω στο ποδόσφαιρο, συμπεριλαμβανομένων projects που προάγουν την υγεία και την ευεξία στα οποία συμμετέχουν χιλιάδες άνθρωποι.
«Η FIFA συνεργάζεται με ένα ευρύ, παγκόσμιο χαρτοφυλάκιο συνεργατών, οι οποίοι υπόκεινται όλοι στα πλαίσια διακυβέρνησης και συμμόρφωσής της. Οι καμπάνιες κοινωνικού αντίκτυπου της FIFA, συμπεριλαμβανομένου του Be Active, μετέδωσαν μηνύματα ενότητας, συμπερίληψης, υγείας και φιλίας σε κοινό σε πρωτοφανή κλίμακα καθ’ όλη τη διάρκεια του Παγκοσμίου Κυπέλλου», δήλωσε χαρακτηριστικά εκπρόσωπος της FIFA σύμφωνα με το BBC.
Το junk food διαφημίστηκε 10 φορές περισσότερο από τον τζόγο
Η μελέτη των βρετανικών Πανεπιστημίων ανέλυσε επίσης άλλες μορφές «δυνητικά επιβλαβούς» διαφήμισης και διαπίστωσε ότι η προώθηση junk food και ποτού ήταν πολύ πιο διαδεδομένη.
Τα λογότυπα εταιρειών πρόχειρου φαγητού και ποτού καταγράφηκαν περίπου επτά φορές πιο συχνά από εκείνα για το αλκοόλ και τις μάρκες αγορών πρόβλεψης, 10 φορές πιο συχνά από εκείνα των εταιρειών τυχερών παιχνιδιών και σχεδόν 25 φορές πιο συχνά από τα κρυπτονομίσματα.
«Η επαναλαμβανόμενη σύνδεση ανθυγιεινών μαρκών τροφίμων και ποτών με το ποδόσφαιρο, τον ενθουσιασμό και την εθνική ταυτότητα μπορεί να κάνει αυτές τις μάρκες οικείες και να κανονικοποιήσει την κατανάλωσή τους», υποστηρίζουν οι ερευνητές.
Σε κάποιες χώρες, όπως για παράδειγμα στο Ηνωμένο Βασίλειο, εδώ και έναν χρόνο περίπου τρόφιμα όπως μπέργκερ, τηγανητές πατάτες, πατατάκια και ποτά με πρόσθετη ζάχαρη έχουν συμπεριληφθεί σε απαγόρευση της διαφήμισης πρόχειρου φαγητού στην τηλεόραση πριν από τις 9 το βράδυ. Αλλά επειδή η διαφήμιση που εμφανίζεται κατά τη διάρκεια των αγώνων βρίσκεται σε διαφημιστικές πινακίδες και σε διεθνή διοργάνωση, εμπίπτει εκτός της νομοθεσίας.
Γι’ αυτό και ο Γκρεγκ Φελ, πρόεδρος της Ένωσης Διευθυντών Δημόσιας Υγείας της Βρετανίας, έκανε λόγο για νομικό κενό, προσθέτοντας πως είναι απαραίτητη η παγκόσμια συνεργασία επειδή η παχυσαρκία είναι παγκόσμιο πρόβλημα. Σύμφωνα με τον ίδιο η διαφήμιση είναι ένας από τους βασικούς μηχανισμούς μέσω των οποίων συμβαίνει η βλάβη από την παχυσαρκία.
«Η παχυσαρκία είναι σχεδόν το νέο τσιγάρο – δεν υπάρχει μεγάλη διαφορά με τις μεθόδους που χρησιμοποίησε η καπνοβιομηχανία προτού αποκλειστεί από τη διαφήμιση. Μεγάλο μέρος αυτού στοχεύει στα παιδιά, επειδή αυτές οι εταιρείες θέλουν να αναπτύξουν τις αγορές τους και τα παιδιά είναι η μελλοντική αγορά», τόνισε.
