Σε αυστηρότερα μέτρα για την προστασία των Αμερικανών στρατιωτικών που βρίσκονται στη Μέση Ανατολή προχωρούν οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ, μετά τις αποκαλύψεις ότι δεδομένα τοποθεσίας που συλλέγονται από κινητά τηλέφωνα μέσω της διαφημιστικής τεχνολογίας μπορούν να αξιοποιηθούν από εχθρικές δυνάμεις.
Η εξέλιξη αφορά τα λεγόμενα διαφημιστικά αναγνωριστικά, γνωστά ως Mobile Advertising IDs (MAID), τα οποία συνδέονται με κινητές συσκευές και αποτελούν μέρος του οικοσυστήματος της στοχευμένης διαφήμισης.
Οι αμερικανικές στρατιωτικές υπηρεσίες έχουν πλέον αρχίσει να τα απενεργοποιούν σε διάφορες κατηγορίες συσκευών, καθώς αυξάνονται οι ανησυχίες ότι η εμπορική αγορά δεδομένων έχει μετατραπεί σε πιθανό εργαλείο εχθρικής συλλογής πληροφοριών.
REUTERS/Kim Hong-Ji/File Photo
Από τη διαφήμιση στο πεδίο της μάχης
Το ζήτημα δεν αφορά απλώς την προστασία της ιδιωτικότητας. Τα δεδομένα που συλλέγονται από εφαρμογές, ιστοσελίδες και διαφημιστικά συστήματα μπορούν να περιλαμβάνουν πληροφορίες για τη θέση μιας συσκευής. Τα στοιχεία αυτά στη συνέχεια είναι δυνατόν να συγκεντρώνονται και να πωλούνται από εταιρείες διαμεσολάβησης δεδομένων.
Το πρόβλημα για το αμερικανικό Πεντάγωνο είναι ότι, εάν τέτοιες πληροφορίες καταλήξουν στα χέρια αντιπάλων, μπορούν να αποκαλύψουν πού βρίσκονται Αμερικανοί στρατιωτικοί, πότε μετακινούνται, σε ποια σημεία συγκεντρώνονται και ποια είναι τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα της καθημερινής τους δραστηριότητας.
Σε επιστολή που είχε αποσταλεί προς το Κογκρέσο, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ είχε επιβεβαιώσει ότι είχε λάβει πολλαπλές αναφορές για εκμετάλλευση εμπορικά διαθέσιμων δεδομένων τοποθεσίας με στόχο την παρακολούθηση ή τη στοχοποίηση Αμερικανών που υπηρετούν στη Μέση Ανατολή.
Διαβάστε Επίσης
Οι στρατιωτικές συσκευές μπαίνουν στο μικροσκόπιο
Η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ ενημέρωσε τον γερουσιαστή Ρον Γουάιντεν ότι είχε απενεργοποιήσει τα διαφημιστικά αναγνωριστικά σε υπολογιστές και κινητά τηλέφωνα περίπου δύο μήνες πριν.
Ανάλογη κίνηση έκανε και η Διοίκηση Ειδικών Επιχειρήσεων των ΗΠΑ, η οποία ανέφερε ότι απενεργοποίησε πρόσφατα τα συγκεκριμένα αναγνωριστικά στις συσκευές της που χρησιμοποιούν Windows.
Ο αμερικανικός Στρατός, από την πλευρά του, έχει δηλώσει ότι στα Windows τα διαφημιστικά αναγνωριστικά είχαν αποκλειστεί ήδη από πριν από το 2021, ενώ στις συσκευές Android και Apple είχαν απενεργοποιηθεί από προεπιλογή τουλάχιστον από τον Φεβρουάριο του 2026.
Το Πολεμικό Ναυτικό έχει επίσης ενημερώσει ότι τα διαφημιστικά αναγνωριστικά έχουν απενεργοποιηθεί σε στρατιωτικές συσκευές, χωρίς όμως να δώσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για το πότε εφαρμόστηκε το μέτρο.
Yonhap via REUTERS
Η προειδοποίηση που είχε σημάνει εδώ και χρόνια
Το ιδιαίτερα ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι ο κίνδυνος δεν θεωρείται καινούργιος. Σύμφωνα με τον Ρον Γουάιντεν, το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας γνώριζε ήδη από το 2016 ότι εμπορικά διαθέσιμα δεδομένα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τον εντοπισμό στρατιωτικών.
Τότε, κυβερνητικός εργολάβος είχε παρουσιάσει στις αμερικανικές ειδικές δυνάμεις τη δυνατότητα παρακολούθησης τηλεφώνων που μετακινούνταν από αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις προς ευαίσθητες εγκαταστάσεις στη Μέση Ανατολή. Έκτοτε, δημοσιογράφοι και ερευνητές έχουν καταγράψει επανειλημμένα περιπτώσεις στις οποίες μεγάλα εμπορικά σύνολα δεδομένων μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον εντοπισμό προσωπικού της αμερικανικής κυβέρνησης και των ενόπλων δυνάμεων.
«Τα δεδομένα μπορούν να δείξουν πού συγκεντρώνονται οι στρατιώτες»
Ο Γουάιντεν έχει προειδοποιήσει ότι τα εμπορικά δεδομένα τοποθεσίας μπορούν να αποκαλύψουν όχι μόνο την ακριβή θέση ενός τηλεφώνου, αλλά και το λεγόμενο «μοτίβο ζωής» ενός ανθρώπου.
Αυτό σημαίνει ότι ένας αντίπαλος μπορεί να αποκτήσει εικόνα για το πού συγκεντρώνονται στρατιωτικοί, ποιες διαδρομές ακολουθούν και ποιες εγκαταστάσεις χρησιμοποιούν.
Τέτοιες πληροφορίες θα μπορούσαν, σύμφωνα με τους Αμερικανούς νομοθέτες, να αξιοποιηθούν για επιθέσεις με πυραύλους, drones ή άλλες μεθόδους, αλλά και για επιχειρήσεις αντικατασκοπείας.
Ο ίδιος ο Γουάιντεν έχει χαρακτηρίσει τη βιομηχανία της διαφημιστικής τεχνολογίας ζήτημα εθνικής ασφάλειας, ζητώντας από το Πεντάγωνο να λάβει πιο ουσιαστικά μέτρα προστασίας.
Η Μέση Ανατολή αύξησε την πίεση
Η ανάγκη για αυστηρότερα μέτρα έγινε ακόμη πιο επιτακτική λόγω της πολεμικής κατάστασης στη Μέση Ανατολή.
Οι αμερικανικές δυνάμεις που βρίσκονται στην περιοχή αντιμετωπίζουν αυξημένες απειλές και η χρήση κινητών τηλεφώνων από το προσωπικό έχει βρεθεί στο επίκεντρο.
Τον Ιούλιο, το Reuters είχε μεταδώσει ότι ορισμένοι Αμερικανοί στρατιωτικοί που υπηρετούν στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να υποχρεωθούν να παραδώσουν τα κινητά τους τηλέφωνα, καθώς υπήρχαν φόβοι ότι βίντεο και άλλο περιεχόμενο που αναρτούσαν στο διαδίκτυο μπορούσε να βοηθήσει το Ιράν στον εντοπισμό αμερικανικών βάσεων στην περιοχή.
Έτσι, το ζήτημα δεν περιορίζεται πλέον μόνο στο τι δημοσιεύει ένας στρατιωτικός στο διαδίκτυο. Αφορά και τα δεδομένα που παράγει αυτόματα η ίδια η συσκευή του.
Ζητείται έρευνα από το Πεντάγωνο
Ο Γουάιντεν και ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής Πατ Χάριγκαν ζήτησαν από το Πεντάγωνο να διερευνήσει κατά πόσο έχουν ληφθεί επαρκή μέτρα για την αντιμετώπιση των κινδύνων που προκύπτουν από την εμπορική αγορά δεδομένων τοποθεσίας.
Η κίνηση έχει και διακομματικό χαρακτήρα, καθώς αρκετοί Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικάνοι νομοθέτες έχουν εκφράσει ανησυχίες για το ενδεχόμενο ευαίσθητα δεδομένα Αμερικανών στρατιωτικών να μπορούν να αγοραστούν από ξένους αντιπάλους. Το Πεντάγωνο έχει δεσμευτεί να απαντήσει στις ανησυχίες των νομοθετών.
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τον στρατό
Η υπόθεση έχει ανοίξει παράλληλα μια πολύ ευρύτερη συζήτηση στις ΗΠΑ για το πόσο εύκολα μπορούν να αγοραστούν δεδομένα που προέρχονται από κινητά τηλέφωνα.
Ο Γουάιντεν έχει ασχοληθεί επανειλημμένα με τη δραστηριότητα των data brokers, δηλαδή των εταιρειών που συγκεντρώνουν και μεταπωλούν προσωπικά δεδομένα.
Μάλιστα, τον Ιούνιο η αμερικανική ATF ακύρωσε συμβόλαιο για εργαλείο εμπορικής παρακολούθησης τοποθεσίας, το οποίο αντλούσε δεδομένα από συστήματα διαφημιστικής τεχνολογίας. Η συγκεκριμένη υπόθεση έδειξε πόσο εύκολα μπορούν να μετατραπούν δεδομένα που συλλέγονται για διαφημιστικούς σκοπούς σε εργαλείο παρακολούθησης.
Η απενεργοποίηση των διαφημιστικών αναγνωριστικών στις στρατιωτικές συσκευές αποτελεί, επομένως, ένα πρώτο βήμα για τον περιορισμό του κινδύνου. Δεν εξαλείφει όμως κάθε πιθανή πηγή διαρροής δεδομένων τοποθεσίας, γεγονός που εξηγεί γιατί οι πιέσεις προς το Πεντάγωνο για πρόσθετα μέτρα συνεχίζονται.
