Βεγγέρα Φολεγάνδρου: Όταν η παράδοση μετατρέπεται σε ντεφιλέ… υψηλής αισθητικής

Μέσα στο μαγευτικό σκηνικό του νησιού, η ελληνική παράδοση απέκτησε σύγχρονη έκφραση, αποδεικνύοντας πως μπορεί να είναι διαχρονική, κομψή και απόλυτα επίκαιρη.

Αφίσα Βεγγέρας Φολέγανδρου

Τύποι Κρητικών Φορεσιών/ Φωτό Ανάργυρος Δεκαβάλλας

Τύποι Φορεσιών Αμαλίας/ Φωτό: Ανάργυρος Δεκαβάλλας

Φορεσιές Σκοπέλου/ Φωτό: Ανάργυρος Δεκαβάλλας

Αναμφίβολα, η στιγμή που ξεχώρισε με την έναρξη της καλοκαιρινής σεζόν ήταν το ντεφιλέ των παραδοσιακών φορεσιών στο μεσαιωνικό Κάστρο στη Χώρα της Φολέγανδρου. Δεν ήταν μια απλή παρουσίαση ενδυμασιών, αλλά ένα ταξίδι στην ιστορία μέσα από υφάσματα, χρώματα, περίτεχνα κεντήματα και μοναδικές λεπτομέρειες. Κάθε φορεσιά είχε τη δική της προσωπικότητα, κουβαλώντας μνήμες, ήθη και παραδόσεις από κάθε γωνιά της Ελλάδας. Για μιάμιση ώρα, το Κάστρο, με τα υπέροχα σοκάκια μεταμορφώθηκε σε μια πασαρέλα πολιτισμού, όπου η αυθεντικότητα έκλεψε τις εντυπώσεις.

Φορεσιά Φολέγανδρου/ Φωτό: Ανάργυρος Δεκαβάλλας

Φορεσιά Ικονίου/ Φωτό: Ανάργυρος Δεκαβάλλας

Φορεσιά Λήμνου/ Φωτό: Ανάργυρος Δεκαβάλλας

Φορεσιά Αστυπάλαιας/ Φωτό: Ανάργυρος Δεκαβάλλας

Φορεσιά Κέρκυρας/ Φωτό: Ανάργυρος Δεκαβάλλας

Η διοργάνωση του Συλλόγου Φολεγανδρίων, σε συνεργασία με τον Όμιλο Λαϊκής Παράδοσης Μεγάρων «Αλκάθους & Καρία» και τον Σύλλογο Κρηταγενών Σαλαμίνας, υπό την αιγίδα του Δήμου Φολεγάνδρου, κατάφερε να παρουσιάσει την ελληνική παράδοση με τρόπο που άγγιξε τόσο τους κατοίκους όσο και τους επισκέπτες του νησιού, Έλληνες και ξένους.

Η Φολέγανδρος απέδειξε πως η παράδοση δεν ανήκει μόνο στο χθες. Όταν παρουσιάζεται με αισθητική, αγάπη και σεβασμό, με έναν νέο και εκσυγχρονισμένο τρόπο μπορεί να γίνει μια εμπειρία που να συναρπάζει ακόμα και όσους τη συναντούν για πρώτη φορά. Το μόνο που χρειάζεται είναι ευρηματικότητα, σοβαρότητα, στοχοπροσήλωση και καλή οργάνωση. Αυτό ακριβώς πέτυχε η 1η Βεγγέρα Φολέγανδρου, που το τελικό της αποτέλεσμα άφησε τις καλύτερες εντυπώσεις. Την πρώτη μέρα η έξυπνη προσέγγιση της παρουσίασης της Ελληνικής παράδοσης με την επίδειξη παραδοσιακών φορεσιών απ’ όλα τα γεωγραφικά διαμερίσματα ή από όλες τις γωνιές της χώρας μας στην κάτω Ρούα του Κάστρου.

Τη δεύτερη ημέρα η γιορτή έλαβε μέρος στην πλατεία της Πούντας όπου γέμισε μουσικές, χορούς και πολλά χαμόγελα. Παρουσιάστηκαν παραδοσιακοί χοροί απ΄όλη την Ελλάδα, όπως από τη Μακεδονία, τη Θράκη, την Ήπειρο, τη Στερεά Ελλάδα, την Πελοπόννησο, την Κρήτη και τα νησιά του Αιγαίου, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα συγκινησιακή που ένωσε ανθρώπους διαφορετικών ηλικιών γύρω από έναν κοινό παρονομαστή: την αγάπη για την παράδοση.

Το πιο όμορφο, όμως, ήταν η εικόνα του κόσμου. Οι χώροι των εκδηλώσεων γέμισαν από νωρίς με αποτέλεσμα οι παρευρισκόμενοι σχεδόν να μην έχουν που να καθίσουν καθώς το ενδιαφέρον παρέμεινε αμείωτο μέχρι το τέλος. Το δε χειροκρότημα ήταν έντονο και αυθόρμητο. Ήταν φανερό ότι η «Βεγγέρα» δεν λειτούργησε μόνο ως πολιτιστική εκδήλωση, αλλά ως μια εμπειρία που έφερε κοντά ανθρώπους, αναμνήσεις και συναισθήματα.

Φορεσιά Ελευσίνας/ Φωτό: Ανάργυρος Δεκαβάλλας

Φορεσιά Αστυπάλαιας/ Φωτό: Ανάργυρος Δεκαβάλλας

Φορεσιά Αρβανίτικη Αττικής/ Φωτο: Ανάργυρος Δεκαβάλλας

Πίσω από τη διοργάνωση της πρώτης «Βεγγέρας» Φολέγανδρου βρίσκονται άνθρωποι που πίστεψαν σε μια διαφορετική προσέγγιση της ελληνικής παράδοσης. Η Αντιδήμαρχος Τίλλα Μπαλή, ο γενικός γραμματέας του Συλλόγου Φολεγανδρίων Γιώργος Γαβαλάς και ο εμπνευστής της διοργάνωσης, πρόεδρος του Συλλόγου Φολεγανδρίων και του Ομίλου Λαϊκής Παράδοσης Μεγάρων «Αλκάθους & Καρία», Μίλτος Κατρακούλης, μιλούν στον ET Magazine για την ιδέα, την προετοιμασία, τις προκλήσεις και το όραμά τους για έναν νέο πολιτιστικό θεσμό που φιλοδοξεί να καθιερωθεί στη Φολέγανδρο.

Η Φολέγανδρος δεν ακολουθεί τις τάσεις. Τις δημιουργεί…

Η Τίλλα Μπαλή, είναι Αντιδήμαρχος Διοικητικών και Οικονομικών Υπηρεσιών του Δήμου Φολέγανδρου και μας μιλά για το όραμα μιας δημοτικής αρχής που επιλέγει να επενδύει στον πολιτισμό με ουσία. Μακριά από την εύκολη τουριστική συνταγή και τις εκδηλώσεις εντυπωσιασμού, περιγράφει πώς η Φολέγανδρος επιχειρεί να αναδείξει την ταυτότητά της μέσα από πρωτότυπες πολιτιστικές δράσεις, όπως το εντυπωσιακό ντεφιλέ παραδοσιακών φορεσιών στα σοκάκια του Κάστρου, αλλά και θεσμούς με διεθνή απήχηση, που βάζουν το μικρό κυκλαδίτικο νησί στον πολιτιστικό χάρτη με τον δικό του, ξεχωριστό τρόπο.

Φορεσιά Μάνος/ Φωτό: Ανάργυρος Δεκαβάλλας

Φορεσιά Μεσόγεια Αττικής/ Φωτό: Ανάργυρος Δεκαβάλλας

«Θέλαμε να κάνουμε μια ουσιαστική στροφή σε διαφορετικές εκφάνσεις της Τέχνης. Να ανοίξουμε νέους δρόμους, περισσότερο εμπνευσμένους και πρωτότυπους. Όχι ελιτίστικες προσεγγίσεις, αλλά δράσεις που να αγκαλιάζουν τον κόσμο και, παράλληλα, να αναδεικνύουν και να αναβαθμίζουν το επίπεδο της σπουδαίας πολιτιστικής κληρονομιάς που έχουμε στην Ελλάδα.

Τα πανηγύρια είναι αναμφίβολα μια υπέροχη συλλογική έκφραση της παράδοσής μας και ειδικά στη Φολέγανδρο διοργανώνονται με αξιοσημείωτη επιτυχία χάρη στην αγάπη των συλλόγων και των εθελοντών. Το ζητούμενο, όμως, είναι να καταφέρνουμε να εμπλουτίζουμε τα δρώμενα και την εμπειρία μας.

Φορεσιά Αρκαδίας/ Φωτό: Ανάργυρος Δεκαβάλλας.

Για παράδειγμα, στη Φολέγανδρο φιλοξενούμε για τρίτη συνεχόμενη χρονιά το εξαιρετικό Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους “Psarokokalo“, και έχουμε φιλοξενήσει συνέδρια υψηλού επιστημονικού κύρους. Επίσης, σε σύμπραξη με τη Λέσχη Ανάγνωσης Φολέγανδρου σχεδιάζουμε την καθιέρωση εκδηλώσεων γύρω από το βιβλίο με προσκεκλημένους συγγραφείς και μεταφραστές, με πρώτη εκδήλωση τον Σεπτέμβρη που μας έρχεται. Η πολιτιστική αναβάθμιση είναι ο βασικός μας στόχος.

Φορεσιά Πωγωνίου/ Φωτό: Ανάργυρος Δεκαβάλλας

Ανδρική φορεσιά Βοβούσα/ Φωτό: Ανάργυρος Δεκαβάλλας

Φορεσιά Σαλαμίνας/Φωτό: Ανάργυρος Δεκαβάλλας

Πέρυσι το φθινόπωρο, ο Μίλτος Κατρακούλης, χοροδιδάσκαλος και κατά το ήμισυ Φολεγανδρίτης, ο οποίος εδώ και μερικούς μήνες είναι ο νέος πρόεδρος του Συλλόγου Φολεγανδρίων, ήρθε με παραδοσιακές φορεσιές. Διάφορα άτομα από το νησί ντύθηκαν, έτσι, από γούστο, και φωτογραφήθηκαν στα σοκάκια της Χώρας και μέσα στο Κάστρο.

Εκεί γεννήθηκε μια ξεχωριστή ιδέα. Ο Μίλτος πρότεινε να αναδείξουμε όλες αυτές τις παραδοσιακές φορεσιές με έναν έξυπνο και διαφορετικό τρόπο. Όταν μου την παρουσίασε, του απάντησα αμέσως: “Έλα, Μίλτο, ανέλαβε εσύ το κομμάτι της διοργάνωσης κι εμείς θα σε ακολουθήσουμε”. Και έτσι, τόσο απλά και τόσο όμορφα, γεννήθηκε το πρωτότυπο ντεφιλέ παραδοσιακών φορεσιών από κάθε γωνιά της Ελλάδας, με πασαρέλα τα γραφικά σοκάκια της Φολέγανδρου.

Φορεσιά Καρωτής Έβρου και ανδρική φορεσιά ανατολικής Ρωμυλίας Καβακλι/ Φωτό: Ανάργυρος Δεκαβάλλας

Ως δημοτική αρχή στηρίξαμε οικονομικά την προσπάθεια όσο και όπως μπορούσαμε. Συνολικά φιλοξενήσαμε 155 άτομα. Την πρώτη ημέρα της γιορτής μας, της «Βεγγέρας», οργανώσαμε ένα μεγάλο κέρασμα για τους καλεσμένους μας και τη δεύτερη μέρα ένα αυθεντικό παραδοσιακό γλέντι με μουσική και χορό.  Το κάναμε με χαρά. Προσπαθήσαμε. Και μας πέτυχε.

Σε τέτοιου είδους διοργανώσεις, στόχος μας είναι κάθε χρόνο να φιλοξενούμε έως 200 άτομα το πολύ. Η Φολέγανδρος είναι ένα μικρό νησί, με περίπου 500 κατοίκους και παραδοσιακά καταλύματα. Δεν θέλουμε να χάσουμε την ουσία. Αυτό δεν μας ενδιαφέρει. Ξέρουμε τι μπορεί να γίνει και τι πραγματικά έχει ανάγκη ο τόπος μας.

Με την αρωγή του Δήμου θέλουμε να συνεχίσουμε να ανοίγουμε τα φτερά μας, επενδύοντας σε έναν πολιτισμό που σέβεται την ταυτότητα του νησιού και ταυτόχρονα κοιτάζει δυναμικά προς το μέλλον.»

Φορεσιά Σαρακατσάνα Θράκης/ Φωτο: Ανάργυρος Δεκαβάλλας

«Βεγγέρα» σημαίνει οικογενειακή αγκαλιά, χαρά της μοιρασιάς, της αυθεντικής φιλοξενίας

Ο Γιώργος Γαβαλάς είναι ο γενικός γραμματέας του Συλλόγου Φολεγανδρίων εδώ και ενάμιση χρόνο και είχε την χαρά να βρεθεί στην καρδιά της διοργάνωσης της πρώτης «Βεγγέρας», μιας γιορτής που κατάφερε να μετατρέψει τα σοκάκια της Φολέγανδρου σε μια πολύχρωμη πασαρέλα ελληνικής παράδοσης. Μιλά για την αναγέννηση του Συλλόγου, τις δυσκολίες, την ομαδική προσπάθεια, αλλά και το όραμα να καθιερωθεί ένας θεσμός που θα στηρίζεται στην ποιότητα, τη φιλοξενία και την αυθεντικότητα.

«Ο δικός μου ρόλος ήταν η οργάνωση στη Φολέγανδρο αυτής της όμορφης “Βεγγέρας” και η παρουσίαση του ντεφιλέ – ή της παρέλασης, πείτε το όπως θέλετε – των παραδοσιακών φορεσιών, καθώς και του στησίματος της πρώτης βραδιάς, που πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα του Δήμου Φολέγανδρου. Παράλληλα, ανέλαβα την οργάνωση της φιλοξενίας, τον συντονισμό των χορευτών και τις συνομιλίες με τον Δήμο για την λήψη των τελικών αποφάσεων.

Ήταν κάτι με το οποίο δεν είχα ασχοληθεί ποτέ στο παρελθόν. Ήταν για μένα ένα εντελώς νέο μονοπάτι. Μαζί με τον πρόεδρο του συλλόγου Μιλτιάδη Κατρακούλη και τους εθελοντές ξεκινήσαμε την προετοιμασία από τον Φεβρουάριο, ενώ η ολοκληρωμένη ιδέα του project πήρε μορφή το περασμένο καλοκαίρι.

Δεν ήταν εύκολη υπόθεση. Ο Σύλλογος Φολεγανδρίων βρισκόταν ουσιαστικά ένα βήμα πριν από το κλείσιμο. Αυτή την περίοδο ετοιμάζουμε το νέο καταστατικό, ώστε να το καταθέσουμε στο Υπουργείο Πολιτισμού εντός τον επόμενων μηνών και να εγγραφούμε επίσημα στο μητρώο, αποκτώντας τη δυνατότητα να διεκδικήσουμε και κρατική επιχορήγηση.

Είχαν προηγηθεί οι εκλογές του συλλόγου όπου προέκυψε ένα νέο Διοικητικό Συμβούλιο με νέους ανθρώπους που έδωσαν νέα πνοή στον Σύλλογο. Βάλαμε νέους στόχους και ξεκινήσαμε κυριολεκτικά από το μηδέν. Πολύτιμη ήταν και η συμβολή της Ευαγγελίας Καρυστιναίου, εφόρου Δημοσίων Σχέσεων του Συλλόγου.

Φορεσιά Σαλαμίνας/ Φωτό: Ανάργυρος Δεκαβάλλας

Προσπαθήσαμε να εξασφαλίσουμε καταλύματα για όλα τα οικονομικά πορτοφόλια. Δημιουργήσαμε εκπτωτικά κουπόνια, αλλά και κουπόνια για δωρεάν μικρά γεύματα κατά τη διάρκεια της διαμονής των φιλοξενούμενων στην Φολέγανδρο.

Ο Δήμος ανέλαβε τον φωτισμό, την ηχητική εγκατάσταση, τη φωτογράφιση, τη βιντεοσκόπηση, τα μουσικά όργανα, το κέρασμα της πρώτης ημέρας του παραδοσιακού γλεντιού της δεύτερης ημέρας, την μεταφορά των φιλοξενούμενων από και προς το λιμάνι, καθώς και το βαν για τη μεταφορά των αποσκευών με τις παραδοσιακές φορεσιές. Για ένα μικρό νησί όπως η Φολέγανδρος, αυτή η στήριξη ήταν πραγματικά πολύ σημαντική.

Η παρουσίαση των φορεσιών πραγματοποιήθηκε στα σοκάκια του Κάστρου, την επονομαζόμενη Κάτω Ρούα. Δημιουργήθηκε ένα μοναδικό πολύχρωμο μωσαϊκό με παραδοσιακές φορεσιές από κάθε γωνιά της Ελλάδας. Ντόπιοι και επισκέπτες, από την Ελλάδα, τη Γαλλία, την Ιταλία αλλά και τις σκανδιναβικές χώρες, γέμισαν τα σοκάκια, χειροκροτούσαν με ενθουσιασμό, φωτογράφιζαν και κατέγραφαν κάθε στιγμή.

Κατεβαίνοντας τα Στρατάκια της Παναγίας της Φολέγανδρου/ Φωτό: Ανάργυρος Δεκαβάλλας

Η ανταπόκριση του κόσμου ξεπέρασε κάθε προσδοκία. Δεν περιμέναμε ότι θα αγκαλιαστεί τόσο θερμά αυτή η πρώτη προσπάθεια.

Ιδιαίτερα συγκινητική ήταν η στιγμή που όλοι οι χορευτές φωτογραφήθηκαν στον ναό της Παναγίας της Κοίμησης της Θεοτόκου στη Χώρα. Εξίσου δυνατή ήταν και η εικόνα λίγο πριν από την έναρξη του ντεφιλέ, όταν όλοι, φορώντας τις παραδοσιακές τους φορεσιές συνοδευόμενοι από τα παραδοσιακά μουσικά όργανα, περιηγήθηκαν στα σοκάκια της Χώρας, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα μοναδική.

Τη δεύτερη ημέρα, στην πλατεία της Πούντας, ξεκίνησε η μεγάλη γιορτή. Ένα αυθεντικό παραδοσιακό πανηγύρι με τη συμμετοχή των χορευτικών του Συλλόγου Κρηταγενών Σαλαμίνας και του Ομίλου Λαϊκής Παράδοσης Μεγάρων «Αλκάθους & Καρία».

Συνολικά χόρεψαν 155 χορευτές, παρουσιάζοντας φορεσιές από όλα τα γεωγραφικά διαμερίσματα της Ελλάδας: από τη Θράκη, τη Μακεδονία, την Ήπειρο, την Κέρκυρα, τη Φλώρινα, την Έδεσσα, τη Μάνη και την Κρήτη, ενώ παρουσιάστηκαν ακόμη και στολές της Προεδρικής Φρουράς. Στο τέλος δώσαμε όμορφα αναμνηστικά στους συλλόγους που μας τίμησαν με την παρουσία τους και το παραδοσιακό γλέντι κράτησε μέχρι τα ξημερώματα.

Η επιτυχία της διοργάνωσης ταξίδεψε σε όλη την Ελλάδα. Δεχθήκαμε μηνύματα από πολλούς συλλόγους που ήδη εξέφρασαν την επιθυμία τους να συμμετάσχουν στην επόμενη «Βεγγέρα». Αυτό αποδεικνύει ότι υπάρχει πραγματικό ενδιαφέρον για την παράδοση, αρκεί να υπάρχει σωστή οργάνωση και μια δομή που να μπορεί να φιλοξενεί τέτοιες εκδηλώσεις. Η Ελλάδα διαθέτει αμέτρητους πολιτιστικούς συλλόγους και ο κόσμος διψά να συμμετέχει.

Κατιφένια – Νυφική φορεσιά Μεγάρων/ Φωτό: Ανάργυρος Δεκαβάλλας

Παρ’ όλα αυτά, γνωρίζουμε και τα όριά μας. Οικονομικά και οργανωτικά μπορούμε να φιλοξενούμε έως 200 άτομα κάθε χρόνο. Δεν επιδιώκουμε μια γιγαντιαία διοργάνωση. Θέλουμε ποιότητα, ηρεμία και παρεΐστικη διάθεση. Αυτό είναι άλλωστε το πραγματικό νόημα της “Βεγγέρας”: μια μεγάλη συντροφιά που θυμίζει οικογένεια, με αυθεντική φιλοξενία, ζεστή ατμόσφαιρα και σεβασμό στην παράδοση.

Ο Σύλλογός μας αριθμεί σήμερα 60 μέλη και όλοι έχουμε δεσμευτεί να μη χάσουμε ποτέ αυτόν τον στόχο.

Προσωπικά έμεινα απόλυτα ικανοποιημένος από αυτή την πρώτη διοργάνωση. Την τελευταία ημέρα οργανώσαμε πεζοπορία στα μονοπάτια της Φολέγανδρου. Ήρθαν όλοι. Περπατούσαν και τραγουδούσαν μαζί σε όλη τη διαδρομή.

Εκεί κατάλαβα ότι είχαμε πετύχει κάτι πολύ περισσότερο από μια εκδήλωση. Δεν αντιμετωπίσαμε αυτούς τους ανθρώπους σαν αριθμούς. Τους αποδεχθήκαμε σαν συγγενείς και όχι σαν ξένους».

Οι Χορευτικοί Σύλλογοι στην πλατεία της Πούντας/ Φωτό: Ανάργυρος Δεκαβάλλας

Η παράδοση δεν είναι μουσειακό έκθεμα. Είναι τέχνη που συνεχίζει να ζει

Ο Μιλτιάδης Κατρακούλης είναι ο πρόεδρος και χοροδιδάσκαλος στον Όμιλο Λαϊκής Παράδοσης Μεγάρων «Αλκάθους & Καρία» και συνάμα πρόεδρος του Συλλόγου Φολεγανδρίων. Είναι ο άνθρωπος που οραματίστηκε το πρωτότυπο ντεφιλέ παραδοσιακών φορεσιών στα σοκάκια της Φολέγανδρου. Για εκείνον, η παράδοση δεν είναι μια αναπαράσταση του παρελθόντος, αλλά μια μορφή τέχνης που μπορεί να συγκινήσει, να εμπνεύσει και να συνομιλήσει με το σήμερα. Μιλά για τη στιγμή της έμπνευσης, την ανάγκη να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο προβάλλουμε τον ελληνικό πολιτισμό, αλλά και για το προσωπικό του όνειρο: που ένωσε, μέσα από τον πολιτισμό, τις δύο πατρίδες της καρδιάς του.

«Η ιδέα γεννήθηκε πολύ απλά. Πέρυσι παρακολουθούσα τα MADwalk και σε κάποια στιγμή είδα τον Γιώργο Μαζωνάκη να τραγουδά στη σκηνή και γύρω του να παρελαύνουν χορευτές και χορεύτριες με παραδοσιακές φορεσιές. Αυτή η εικόνα έμεινε χαραγμένη στο μυαλό μου. Με κέρδισε.

Αμέσως άρχισα να σκέφτομαι πώς θα μπορούσα να βάλω τη δική μου πινελιά, να την αναβαθμίσω και να τη φέρω πιο κοντά στο αντικείμενο με το οποίο ασχολούμαι τόσα χρόνια. Έτσι γεννήθηκε η ιδέα της δικής μας παρέλασης, του δικού μας ντεφιλέ παραδοσιακών φορεσιών. Είπα μέσα μου: “Να ένας έξυπνος τρόπος να παρουσιάσουμε την παράδοσή μας με έναν σύγχρονο τρόπο.”

Δεν μας λείπουν ούτε η φαντασία, ούτε οι ιδέες, ούτε η πρωτοτυπία για να αναδείξουμε τον πολιτισμό μας. Δεν μας λείπει ούτε η ποιότητα. Αυτό που με έχει ενοχλήσει βαθιά είναι ο τρόπος με τον οποίο πολλές φορές προβάλλουμε τουριστικά το παρελθόν μας. Όλα θυσιάζονται στον βωμό της εμπορευματοποίησης. Κάπου πρέπει να μπει ένα όριο.

Όλα μπορούν να γίνουν σωστά. Με τίμιο τρόπο. Με ηρεμία, σεβασμό και μεγαλοπρέπεια. Μέσα από τη συμμετοχή μας σε πολλές παραδοσιακές εκδηλώσεις σε όλη την Ελλάδα, αποκτήσαμε πολύτιμες εμπειρίες και διαμορφώσαμε μια ξεκάθαρη αντίληψη για το πώς θα θέλαμε να παρουσιάζεται η ελληνική παράδοση.

Πιστεύουμε ότι σήμερα η πολιτιστική μας κληρονομιά αξίζει να προβάλλεται με οργάνωση, σεβασμό και αυθεντικότητα. Η ελληνική παράδοση είναι πολύ πιο πλούσια από τα στερεότυπα που συχνά τη συνοδεύουν και μπορεί να προσφέρει μια ουσιαστική εμπειρία τόσο στους Έλληνες όσο και στους επισκέπτες της χώρας μας.

Εμείς επιλέξαμε να αναδείξουμε μια διαφορετική προσέγγιση, που δίνει έμφαση στην ιστορία, στις αυθεντικές φορεσιές, στους παραδοσιακούς χορούς και στη συνολική εμπειρία του επισκέπτη.

Οι εποχές αλλάζουν και μαζί τους εξελίσσεται και ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζουμε τον πολιτισμό μας. Στόχος μας είναι να συμβάλουμε σε αυτή την εξέλιξη με ποιότητα, συνεργασία και βαθύ σεβασμό στην ελληνική παράδοση.

Εγώ βλέπω την Τέχνη παντού γύρω μου. Κοιτάζω πίνακες του Γύζη, του Λύτρα, του Ιακωβίδη, του Ράλλη, του Γεραλή, όπου απεικονίζονται παραδοσιακές φορεσιές, και προσπαθώ να τους δώσω ξανά ζωή.

Πώς; Πολύ απλά. Δημιουργώ αναπαραστάσεις με τους δικούς μου χορευτές. Φωτογραφιζόμαστε φορώντας τις ίδιες φορεσιές των έργων, αναπαράγοντας τις εικόνες των ζωγράφων. Με αυτόν τον τρόπο η παράδοση αποκτά συνέχεια και ο κόσμος αντιλαμβάνεται ότι δεν πρόκειται για κάτι ξεχασμένο.

Το ίδιο κάνω και με τις βυζαντινές εκκλησίες. Τις φωτογραφίζω, ιδιαίτερα στις μεγάλες γιορτές, όπως το Πάσχα. Καταγράφω όλη τη διαδικασία του στολισμού του Επιταφίου, ακόμη και τις ανθοδέσμες. Δεν είναι υπέροχο αυτό; Η παράδοση να παραμένει ζωντανή μέσα από τις εικόνες και να ταξιδεύει στην αιωνιότητα.

Κάπως έτσι γεννήθηκε και η ιδέα της “Βεγγέρας”. Συζήτησα την πρόταση με την κυρία Μπαλή. Μιλήσαμε για την περατζάδα, για την παράδοση, για μια νέα μορφή προβολής της Φολέγανδρου. Θέλαμε να φέρουμε σε διάλογο το παρελθόν με το παρόν. Να καλέσουμε τον κόσμο να γνωρίσει αυτή τη νέα νοοτροπία. Και πιστεύω ότι, για πρώτη φορά, το πετύχαμε.

Οι Χορευτικοί Σύλλογοι στα Στρατάκια της Παναγίας/ Φωτό: Ανάργυρος Δεκαβάλλας

Το σημαντικότερο ήταν ότι από τη δημοτική αρχή είχα ουσιαστικά λευκή επιταγή. Μου έδειξαν εμπιστοσύνη και αυτό με απελευθέρωσε δημιουργικά. Για έναν δημιουργό είναι πολύ σημαντικό να μην αποσπάται από δευτερεύουσες υποχρεώσεις. Πρέπει να παραμένει συγκεντρωμένος στο έργο του. Διαφορετικά, αλλοιώνεται το αποτέλεσμα.

Ομολογώ πως είχα και μια αγωνία. Δεν γνώριζα αν η τοπική κοινωνία θα αγκάλιαζε αυτό το νέο εγχείρημα. Τελικά όχι μόνο το αγκάλιασε, αλλά μας έδωσε και το πράσινο φως να συνεχίσουμε. Η ανταπόκριση ήταν εντυπωσιακή και από τους επισκέπτες του νησιού, ιδιαίτερα από τους νεότερους ανθρώπους, που είναι πιο ανοιχτοί σε σύγχρονες πολιτιστικές προσεγγίσεις.

Την πρώτη ημέρα ο κόσμος ήταν πολύς. Τη δεύτερη ήταν ακόμη περισσότερος. Δεν υπήρχαν καν θέσεις για να καθίσει. Και τότε κατάλαβα ότι είχε επιτευχθεί ακόμη ένας προσωπικός μου στόχος. Η ζωή μου είχε κάνει έναν ολόκληρο κύκλο. Είχα καταφέρει να ενώσω τις δύο πατρίδες μου. Νιώθω τόσο νησιώτης όσο και Στερεοελλαδίτης. Μέσα από τον πολιτισμό ενώθηκαν τα Μέγαρα και η Φολέγανδρος. Πλέον, οι δύο πατρίδες μου έγιναν μία.

Από την επόμενη κιόλας ημέρα, η «Βεγγέρα» έγινε θέμα συζήτησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Δέχθηκα τηλεφωνήματα από το Λύκειο Ελληνίδων Καβάλας, από τον σύλλογο Καππαδοκών, από τη Λάρισα, τη Μύκονο, τη Σύρο, τα Χανιά, την Οινόη και τη Χίο. Το ενδιαφέρον ήταν μεγάλο. Εμείς, όμως, θέλουμε να παραμείνουμε πιστοί στην αρχική μας φιλοσοφία.

Δεν επιδιώκουμε μια διοργάνωση χωρίς όρια. Θέλουμε κάθε χρόνο να προσκαλούμε λίγους ανθρώπους, γιατί για εμάς προτεραιότητα είναι η ποιότητα. Πάνω σε αυτή τη φιλοσοφία θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε. Ο στόχος είναι ένας: η “Βεγγέρα” να κάνει κάθε επισκέπτη να αισθάνεται πως η Φολέγανδρος είναι το σπίτι του.»

Οι Χορευτικοί Σύλλογοι στον Ι.Ν. Κοίμησης της Θεοτόκου/ Φωτό: Ανάργυρος Δεκαβάλλας

Σε μια εποχή όπου αναζητούμε συνεχώς το καινούργιο, η Φολέγανδρος απέδειξε ότι πολλές φορές η μεγαλύτερη έμπνευση βρίσκεται στις ρίζες μας. Και όταν η παράδοση παρουσιάζεται με εμπνευσμένη πρωτότυπη ιδέα και σύγχρονη ματιά, μπορεί να σταθεί επάξια στο σήμερα.

Η πρώτη «Βεγγέρα» Φολέγανδρου έκλεισε αφήνοντας τις καλύτερες εντυπώσεις και, κυρίως, την προσμονή για τη συνέχεια. Το μόνο σίγουρο είναι ότι αν η αρχή ήταν τόσο δυνατή, τότε η επόμενη διοργάνωση έχει ήδη δημιουργήσει υψηλές προσδοκίες.