Η «Φόνισσα» του Παπαδιαμάντη με τη Ρούλα Πατεράκη στον πρωταγωνιστικό ρόλο, η «Μικρά Αγγλία» της Ιωάννας Καρυστιάνη σε σκηνική μεταφορά του Τάσου Πυργέρη και ένα νέο έργο του Γάλλου θεατρικού συγγραφέα και σκηνοθέτη Πασκάλ Ραμπέρ είναι μερικές μόνο από τις παραγωγές με τις οποίες το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος ετοιμάζεται να υποδεχθεί τη νέα θεατρική σεζόν, όπως περιγράφει στον «Ε.Τ.» ο καλλιτεχνικός διευθυντής του ΚΘΒΕ Αστέριος Πελτέκης, υπενθυμίζοντας ότι στην καρδιά του Αυγούστου κι ενώ το καλοκαίρι βρίσκεται στο αποκορύφωμά του, ο θεατρικός προγραμματισμός είναι ήδη έτοιμος να «υποδεχτεί» τον χειμώνα.
Προς το παρόν, όμως, το βλέμμα στρέφεται στην καλοκαιρινή παραγωγή του ΚΘΒΕ, τη «Λυσιστράτη» του Αριστοφάνη, διά χειρός του ίδιου του κ. Πελτέκη, η οποία στις 21 και 22 Αυγούστου ανεβαίνει στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου. Η πρεμιέρα στο κατάμεστο Θέατρο Δάσους της Θεσσαλονίκης αποτέλεσε μία από τις πιο δυνατές στιγμές της φετινής διαδρομής της παράστασης.
Εξίσου «συγκλονιστική ήταν η στιγμή της έναρξης της παράστασης στο αρχαίο θέατρο της Οστιας, μέσα σε αυτό το μαγευτικό τοπίο, με την αγωνία για το πώς θα υποδεχόταν το έργο το ιταλικό κοινό», ομολογεί ο καλλιτεχνικός διευθυντής του πρώτου κρατικού θεάτρου της Βόρειας Ελλάδας και σκηνοθέτης της «Λυσιστράτης». Η απάντηση δόθηκε με το θερμό χειροκρότημα των θεατών και τα πολλά «complimenti» που άκουσε ο θίασος στα παρασκήνια στη Ρώμη.
«Οι όποιες δυσκολίες της γλώσσας και οι διαφορετικές πολιτισμικές αναφορές υποχώρησαν μπροστά στη δύναμη και την ποιητική του Αριστοφάνη, αλλά και στη διαχρονικότητα του αρχαίου δράματος», μας λέει ο κ. Πελτέκης. Από εκεί ξεκινά η συζήτησή μας, η οποία, με αφετηρία τη φετινή διαδρομή της «Λυσιστράτης», μας οδήγησε δυναμικά σε μια πρώτη παρουσίαση του πολυσυλλεκτικού προγράμματος του ΚΘΒΕ για την ερχόμενη θεατρική περίοδο.
Πώς ήταν να μεταφέρετε το σύμπαν του Αριστοφάνη στο ιταλικό κοινό;
– Η προσαρμογή ήταν αρκετά περίπλοκη, τόσο ως προς τη διαφορετική χωροταξία που επέβαλε η μορφή του θεάτρου όσο και ως προς την προσπάθεια να γίνει αντιληπτό το σύμπαν του Αριστοφάνη από ένα κοινό που παρακολούθησε την παράσταση με τη χρήση υπερτίτλων. Η χρήση, επίσης, ορισμένων φράσεων και μοτίβων στην ιταλική γλώσσα έδωσε την ευκαιρία για μεγαλύτερη ταύτιση του ιταλικού κοινού με την παράσταση. Τέλος, τα σημεία στα οποία το κοινό επικοινώνησε περισσότερο με το χιούμορ της παράστασης ήταν εκείνα που περιείχαν αναφορές σε αναχρονισμούς, σε σημαντικούς δημιουργούς και σε καλλιτεχνικά έργα.
Διαβάστε Επίσης
Στη σκηνοθετική σας προσέγγιση περιγράφετε την κοινωνία της Λυσιστράτης ως ένα σύστημα που έχει περιέλθει σε κατάσταση «εντροπίας». Πώς μεταβολίζεται αυτή η ιδέα επί σκηνής;
– Αφενός με την παρέμβαση των θεών του ομηρικού σύμπαντος και αφετέρου με την κοινωνική έκρηξη, η οποία οδηγεί στην επανασύσταση της κοινωνίας, εμπλουτισμένης με το αποτέλεσμα της κοινωνικής θερμοδυναμικής και τη χρήση ενός είδους «κοινωνικής διαθερμίας». Δηλαδή, μιας εσωτερικής κοινωνικής «θεραπευτικής παρέμβασης» που προσπαθεί να «γιατρέψει» ή να κινητοποιήσει μια στάσιμη και «παγωμένη» κοινωνία.
Αυτή η κοινωνία που μας μεταφέρει ο Αριστοφάνης, εξαντλημένη από τη σύγκρουση και την παρατεταμένη φθορά, καθρεφτίζει τον σημερινό κόσμο;
– Δυστυχώς, η κοινωνικοπολιτική βάση του συγκεκριμένου δράματος του Αριστοφάνη συνεχίζει να είναι επίκαιρη, παρά τις όποιες -κυρίως επιφανειακές- αλλαγές έχουν επέλθει στις σύγχρονες κοινωνίες. Τα ζητήματα του πολέμου και της ουσιαστικής ανισότητας των φύλων παραμένουν, σε σημαντικό βαθμό, όμοια. Αντίστοιχα, και σε σχέση με τη σύγκρουση και την παρατεταμένη φθορά, παρατηρούμε αυτό το διττό φαινόμενο που χαρακτηρίζει την ανθρώπινη πορεία στον κόσμο, όπου το είδος μας, ο Homo sapiens, έχει επικρατήσει και έχει φτάσει στην κορυφή της τροφικής αλυσίδας εδώ και μερικές χιλιάδες χρόνια. Από τη μία πλευρά, η σύγκρουση οδηγεί στη διάλυση και την καταστροφή· από την άλλη, μέσα από αυτή την καταστροφή, μπορεί να προκύψει η δημιουργία μιας νέας βάσης και μιας περαιτέρω εξέλιξης. Αυτό το αντιφατικό δίπολο συνεχίζει να μας συνοδεύει στην ιστορική μας διαδρομή.
«Ολοι άνθρωποι είμαστε και κάθε πόλεμος είναι εμφύλιος πόλεμος», σημειώνετε στο σκηνοθετικό σας σημείωμα…
– Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, αυτή η φράση αντικατοπτρίζει την παγκόσμια κοινότητα που έχει δημιουργηθεί μέσα από την τεχνολογική επανάσταση και τη συνεχή σύνδεση που έχει επιτευχθεί. Η αναγκαία παγκοσμιοποίηση, η ενωμένη σε μία κοινότητα ανθρωπότητα, μοιάζει αναπόφευκτη όσο οι αποστάσεις μικραίνουν και οι δυνατότητες του παγκόσμιου ιστού λειτουργούν ως μέσο κοινωνικής διασύνδεσης. Παρά τις όποιες διαφορές που μας χωρίζουν, μοιραζόμαστε μια συμπυκνωμένη Γη στη σύγχρονη πραγματικότητα, γνωρίζοντας περισσότερο από ποτέ τι συμβαίνει σε κοινωνίες και ανθρώπους, ακόμη και στο πιο απομακρυσμένο σημείο του πλανήτη από τον καθένα και την καθεμία μας. Η συνειδητοποίηση ότι είμαστε όλοι άνθρωποι του ίδιου είδους και, ουσιαστικά, αδέλφια, οδήγησε σε αυτή τη φράση. Ανήκουμε στην ίδια φυλή και κάθε πόλεμος δεν μπορεί παρά να είναι ένας εμφύλιος πόλεμος. Και αν ο πόλεμος είναι μία φορά κατάρα, ο εμφύλιος πόλεμος αποτελεί ταυτόχρονα και ύψιστη μορφή ύβρεως: αδέλφια να αλληλοεξοντώνονται…
Κλείνοντας, πώς διαγράφεται η σεζόν για το ΚΘΒΕ;
– Η τελευταία περίοδος ήταν μία από τις καλύτερες που βιώσαμε στο ΚΘΒΕ. Σε μεγάλο βαθμό, η «σπορά» από την αρχή της ανάληψης των καθηκόντων μου στο τιμόνι αυτού του σημαντικού φορέα πολιτισμού απέδωσε καρπούς, ελπίζω όχι μόνο σε ποσότητα αλλά και σε ποιότητα. Οι παραγωγές μας, στο μεγαλύτερο ποσοστό τους, είχαν πολύ καλή πρόσληψη από το κοινό, με αυξημένη προσέλευση θεατών. Οι κριτικές ήταν ιδιαίτερα ενθαρρυντικές και οι δράσεις μας, τόσο σε τοπικό όσο και σε διεθνές επίπεδο, έδωσαν το στίγμα ενός μεγάλου οργανισμού που συμβάλλει στην πολιτιστική πολιτική της χώρας και στην ανάπτυξη του πολιτισμού, ενός πεδίου στο οποίο η Ελλάδα κατέχει μία από τις σημαντικότερες θέσεις παγκοσμίως. Καθήκον μας είναι να συνεχίσουμε και να εξελίξουμε αυτή την παράδοση, πέρα από τη σπουδαία πολιτιστική μας κληρονομιά, επενδύοντας και στον σύγχρονο πολιτισμό. Ενα πεδίο στο οποίο θεωρώ ότι οφείλουμε να δίνουμε ιδιαίτερη βαρύτητα, σε μια ενωμένη Ευρώπη όπου ο πολιτισμός βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της ανάπτυξης, όπως άλλωστε αναφέρεται σε όλες τις διακηρύξεις για την ανάπτυξη και τη θέση της Ευρώπης στο πλαίσιο της σύγχρονης παγκοσμιοποίησης.
Τι προγραμματίζετε για την επόμενη σεζόν;
– Στόχος είναι να συνεχιστούν η εξωστρέφεια αλλά και η ανοδική πορεία και την επόμενη περίοδο, με επαναλήψεις σημαντικών επιτυχιών και με την παρουσίαση σε σκηνές της Αθήνας και της υπόλοιπης Ελλάδας επιτυχημένων παραγωγών μας, όπως το «Αυτή η νύχτα μένει», σε διασκευή του μυθιστορήματος του Θάνου Αλεξανδρή, με την υπέροχη μουσική του Σταμάτη Κραουνάκη, και ο «Βυσσινόκηπος» του Αντον Τσέχωφ σε σκηνοθεσία Αθανασίας Καραγιαννοπούλου.
Οι παραγωγές αυτές θα συνεχίσουν να παρουσιάζονται και στη Θεσσαλονίκη, μαζί με τη μεταφορά του σπουδαίου λογοτεχνικού κειμένου του Γιώργου Σκαμπαρδώνη «Ηλιος με ξιφολόγχες», σε σκηνοθεσία της Ελένης Ευθυμίου, τον «Ζορμπά» του Νίκου Καζαντζάκη σε σκηνοθεσία Λευτέρη Γιοβανίδη και άλλες.
Παράλληλα, θα παρουσιαστούν νέες παραγωγές, όπως η «Τζιτζιμιτζιχοτζιριά» της Στέλλας Μιχαηλίδου, σε σκηνοθεσία της ίδιας, για την Παιδική Σκηνή, ο «Κύκλος με την Κιμωλία» του Μπέρτολτ Μπρεχτ σε σκηνοθεσία της Κυριακής Σπανού, η σκηνική μεταφορά της «Μικράς Αγγλίας» της Ιωάννας Καρυστιάνη από τον Τάσο Πυργέρη, ενώ θα ακολουθήσουν «Ο Μαιτρ και η Μαργαρίτα» του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ σε σκηνοθεσία Σλόμπονταν Ουνκόφσκι, η μεταφορά στη σκηνή της εμβληματικής «Φόνισσας» του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, σε δική μου διασκευή και σκηνοθεσία, με τη Ρούλα Πατεράκη στον πρωταγωνιστικό ρόλο, «Ο Πατέρας» του Χάρολντ Πίντερ από τον Πέρη Μιχαηλίδη, η «Βεράντα με ουρανό» του Χριστόφορου Χριστοφή από τον Αλέξη Αλάτση, καθώς και η διασκευή του μύθου της Αντιγόνης, βασισμένη στο «Αγκαθα Ρεξ» της Λίντσεϊ Πράις, για την Εφηβική μας Σκηνή από τον Λευτέρη Πλασκοβίτη.
Και βέβαια, έπεται συνέχεια με πολλές ακόμη παραγωγές, ανάμεσα στις οποίες ξεχωρίζει η συγγραφή ενός νέου έργου ειδικά για το ΚΘΒΕ και τους ηθοποιούς που έχει επιλέξει, από τον διεθνούς φήμης συγγραφέα και σκηνοθέτη Πασκάλ Ραμπέρ.
