Στο «Πέρα από τη συναίνεση» ο Ευάρεστος Πιμπλής επιχειρεί κάτι απαιτητικό και ριψοκίνδυνο: να μιλήσει για την επιθυμία εκεί όπου οι βεβαιότητες τελειώνουν. Μέσα από τη σχέση δύο ανδρών και τη βίαιη είσοδο της κοινής γνώμης στην πιο ιδιωτική σφαίρα, το μυθιστόρημα ανοίγει μια συζήτηση για τα όρια της ελευθερίας, της ταυτότητας και της δημόσιας ηθικής.

_ Το βιβλίο σας ξεκινά από μια κοινωνία που θεωρεί ότι έχει κατακτήσει τη συναίνεση. Πότε νιώσατε ότι αυτή η βεβαιότητα κρύβει περισσότερα προβλήματα απ’ όσα λύνει; 

Πράγματι, επέλεξα να τοποθετήσω την πλοκή το 2032, δεκαπέντε χρόνια μετά το #MeToo. Υποθέτω ότι τότε η συναίνεση θα θεωρείται ομόφωνα προϋπόθεση κάθε σεξουαλικής επαφής. Αν και στο πρώτο από τα τρία μέρη του βιβλίου ο αφηγητής αισθάνεται πως η κατάκτηση της συναίνεσης τον έχει βλάψει, προσωπικά δεν θα έλεγα ότι αυτή η βεβαιότητα κρύβει περισσότερα προβλήματα απ’ όσα λύνει. Είναι αναγκαία απέναντι στις παραβιάσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν και πρέπει να καταπολεμούνται. Ωστόσο, μας επιτρέπει να πάμε ένα βήμα πέρα από τη σημερινή συζήτηση, η οποία επικεντρώνεται στον πολιτικό και νομικό ορισμό του «όχι», ώστε να σκεφτούμε τι σημαίνει το «ναι». Αυτή είναι μία από τις επιδιώξεις του βιβλίου. Αρχισα να το γράφω επειδή δεν έβρισκα σχετικές αναλύσεις ούτε στον δημόσιο λόγο ούτε στις τέχνες.

_ Οι ήρωές σας, Ενζό και Εμίλ, επιθυμούν κάτι που, παρότι συναινετικό, σοκάρει. Πιστεύετε ότι είμαστε έτοιμοι να αποδεχτούμε πως η επιθυμία δεν είναι πάντα «καθαρή» ή κοινωνικά αποδεκτή; 

Στο βιβλίο δεν σκέφτομαι με ηθικούς όρους όπως η αγνότητα, αλλά με πολιτικούς όρους όπως η ελευθερία ή η κυριαρχία. Φυσικά, τα λόγια και οι πράξεις των ηρώων μπορεί να σοκάρουν. Ωστόσο, το σοκ λειτουργεί εδώ ως κίνητρο σκέψης και αμφισβήτησης των προτύπων. Δεν έχω σκοπό να επικρίνω την ίδια την επιθυμία, αλλά τα κοινωνικά πρότυπα και τις σχέσεις εξουσίας που τη διαμορφώνουν. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, επικεντρώνομαι στα πρότυπα που σχετίζονται με την ανδρική ταυτότητα. Ενώ η κοινωνική θέση των ανδρών γίνεται, όλο και πιο φανερά, ζήτημα πολιτικής διαμάχης στη μετα-#MeToo κοινωνία, θεωρώ χρήσιμο η τέχνη και η λογοτεχνία να θίγουν αυτό το ζήτημα.

_ Η ανδρική ταυτότητα στο βιβλίο σας παρουσιάζεται εύθραυστη και αντιφατική. Σας ενδιέφερε περισσότερο να την αποδομήσετε ή να την κατανοήσετε;

Και τα δύο! Πιστεύω πως, για να κατανοήσουμε την ταυτότητα ενός ατόμου, πρέπει να την αποδομήσουμε. Η αποδόμηση παραπέμπει στην κριτική σκέψη, η οποία, δυστυχώς, στην εποχή μας συχνά γίνεται αντικείμενο χλευασμού. Η λογοτεχνία, παρουσιάζοντας την πορεία και τη σκέψη μυθοπλαστικών μεν, ρεαλιστικών δε χαρακτήρων, μας επιτρέπει να αποδομήσουμε την ταυτότητά τους και να κατανοήσουμε πώς αυτή επηρεάζεται από τις κοινωνικές σχέσεις εξουσίας που υφίστανται. Διότι, όπως το δείχνουν ξεκάθαρα οι πρώτες εβδομάδες του 2026, οι κοινωνίες μας δομούνται από σχέσεις εξουσίας οι οποίες διαμορφώνονται και ιεραρχούν τους ανθρώπους μέσω παραμέτρων όπως το φύλο ή ο σεξουαλικός προσανατολισμός. Στα κράτη δικαίου, θεωρητικά τουλάχιστον, η πολιτική ρυθμίζει τις σχέσεις εξουσίας με στόχο τη μεγαλύτερη δυνατή ισότητα. Ομως, στη σεξουαλικότητα, πέρα από τη συναίνεση, δεν υπάρχει άλλος ρυθμιστικός κανόνας και οι σχέσεις εξουσίας μπορούν να εκφραστούν ελεύθερα.

_ Η κοινή γνώμη και τα μέσα παίζουν καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη της ιστορίας. Φοβάστε ότι σήμερα η δημόσια συζήτηση αφήνει ελάχιστο χώρο για γκρίζες ζώνες; 

Σήμερα, η δημόσια συζήτηση τείνει να διαμορφώνει απόλυτες βεβαιότητες. Ο τρόπος λειτουργίας πολλών μέσων απλουστεύει την πραγματικότητα, μας εγκλωβίζει σε filter bubbles και επιτρέπει την αλγοριθμική προώθηση της ρητορικής μίσους στην υπηρεσία μιας οικονομίας της προσοχής. Πιστεύω ότι υπάρχει ανάγκη ποιοτικού και πλουραλιστικού περιεχομένου που να μας ενθαρρύνει να εντοπίζουμε μόνοι μας τις γκρίζες ζώνες των συζητήσεων κοινού ενδιαφέροντος. Αυτό επιχείρησα να προωθήσω στο βιβλίο μου. Στο πρώτο και στο τρίτο μέρος θέλησα η σχετική συντομία του λόγου να μην αποτελεί απλούστευση, αλλά να φανερώνει τις εύθραυστες και αντιφατικές πτυχές των δύο αντίθετων αφηγήσεων. Στο δεύτερο μέρος θέλησα να χρησιμοποιήσω τους παραπάνω μιντιακούς μηχανισμούς δημιουργώντας μια ποικιλία κειμένων, όπου απόψεις δεξιές, αριστερές, επιστημονικές ή ακόμα και μισαλλόδοξες, συνδιαλέγονται, με στόχο να αναδειχθεί μια διαλεκτική που να κλονίζει τις βεβαιότητες και να αφήνει χώρο για γκρίζες ζώνες.

_ Αν ο αναγνώστης κλείσει το βιβλίο με αμφιβολίες, αντί για απαντήσεις, θα το θεωρούσατε επιτυχία; Και ποια συζήτηση θα θέλατε ιδανικά να συνεχιστεί μετά την ανάγνωση; 

Ναι, θα το θεωρούσα επιτυχία. Το βιβλίο θέτει, με λογοτεχνικά μέσα, ερωτήματα πάνω σε θέματα που θεωρούνται ταμπού αλλά για τα οποία είναι σημαντικό να υπάρχει δημόσια συζήτηση γιατί διακυβεύεται η ελευθερία του καθενός μας. Κατά τη γνώμη μου, αυτός πρέπει να είναι ένας από τους ρόλους της σύγχρονης λογοτεχνίας. Να θέτει ερωτήματα που να αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα του κόσμου και των ανθρώπινων σχέσεων. Να μην αρέσκεται στην υπαγόρευση έτοιμων απαντήσεων. Ιδανικά, θα ήθελα, κλείνοντας το βιβλίο, ο κάθε αναγνώστης να σκεφτεί τι λέει η ιστορία των δύο πρωταγωνιστών για τον εαυτό του και για τη συλλογική μας ζωή, γιατί πιστεύω ότι λέει κάτι το οικουμενικό. Ελπίζω, πάνω απ’ όλα, ετούτο το ανάγνωσμα να ενδυναμώσει σε όλους την επιθυμία να συνυπάρχουν με τους άλλους ειρηνικά, στη μυχιότητα όπως και στην κοινωνία.