Στην πολύχρωμη πρωτεύουσα της Πορτογαλίας, που σφύζει από ζωή λόγω και της έντονης τουριστικής κίνησης αυτήν την εποχή, με τον καιρό της να πηγαίνει από την ηλιοφάνεια στη βροχούλα, στο κέντρο της Λισαβόνας και την περιοχή Chiado (Κιάδο), κάτι σαν το δικό μας Κολωνάκι, που είναι γεμάτη μαγαζιά και με πλακόστρωτους δρόμους που σε ανεβάζουν σε υπέροχους λόφους με μνημεία και μουσεία παντού ολόγυρα, εκεί όπου είναι σκαρφαλωμένη και η Βασιλική των Μαρτύρων, τοποθετήθηκε, στις 8 Μαΐου, το γλυπτό του Νίκου Φλώρου.
Το μήνυμα
Μια πρωτοβουλία της Πορτογαλικής Ακαδημίας Καλών Τεχνών, με την υποστήριξη της ελληνικής πρεσβείας στην Πορτογαλία και της αεικίνητης πρέσβεως Κωνσταντίνας Καμίτση, η οποία ανέλαβε καθήκοντα μόλις πριν από τέσσερις μήνες. Η επιλογή της ημερομηνίας κατά την οποία το γλυπτό πήρε τη θέση του εντός του ναού αποτελεί συνειδητή επιλογή, καθώς κάθε 8η Μαΐου (Ημέρα της Νίκης) τιμάται στην Ευρώπη η λήξη του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου, γεγονός που συνάδει με το αντιπολεμικό μήνυμα που θέλει να στείλει το έργο «Η λατρεία της εξουσίας».
«Ουσιαστικά, αυτό το έργο, το οποίο διαφοροποιείται από αυτά για τη Μαρία Κάλλας, είναι μία δήλωσή μου, ένα μανιφέστο κατά του πολέμου, που συνεχίζεται σε διάφορα σημεία του πλανήτη, και όσων συμβαίνουν γύρω μας αυτήν τη στιγμή», λέει στον «Ε.Τ.» ο Νίκος Φλώρος λίγες ώρες μετά την τελετή, που έγινε με όλη την απαιτούμενη λαμπρότητα. «Ο καλλιτέχνης δεν μπορεί να εθελοτυφλεί, να μη βλέπει όσα συμβαίνουν γύρω του. Σήμερα οι εξουσίες του πολέμου των θρησκειών, του χρήματος, του εμπορίου εξουσιάζουν τον κόσμο. Γι’ αυτό δημιούργησα ένα συμβολικό γλυπτό, το οποίο μπορεί να καταλάβει ο οποιοσδήποτε. Χρησιμοποίησα τα σύμβολα τοποθετημένα με τέτοιον τρόπο σαν τοτέμ», σημειώνει για το περίπου τριών μέτρων γλυπτό του από μπρούντζο και χρυσό, το οποίο αναπαριστά ένα πυροβόλο καλάσνικοφ που στην κάννη του έχει το εξαπτέρυγο και εντός του το σήμα του δολαρίου.
Ο στόχος
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Είναι ο συνδυασμός των τριών διαφορετικών εξουσιών, της πολιτικής, της εκκλησιαστικής και της οικονομικής, που χειραγωγούν την ανθρωπότητα σε ένα έργο, με πατίνα χρυσού, ώστε να παραπέμπει σε λατρευτικό, θρησκευτικό αντικείμενο», επισημαίνει ο Νίκος Φλώρος, ο οποίος στέκεται στην επιλογή του χώρου της παρουσίασης, αναφέροντας: «Είναι σημαντικό το γεγονός ότι το έργο δεν παρουσιάζεται σ’ έναν ειδικό μουσειακό χώρο, αλλά μέσα σε μία εκκλησία, στην οποία πηγαίνει ένα ευρύ κοινό χιλιάδων επισκεπτών για άλλους λόγους και, έτσι, θα έρθει σε επαφή με το γλυπτό. Μπορεί να σοκάρει, μπορεί να θεωρηθεί ύβρις, καθώς είναι μέσα σε μία εκκλησία, όπου δεν περιμένεις να δεις κάτι τέτοιο, όμως στόχος μου είναι να μπορέσει να προβληματίσει, να δημιουργήσει διάλογο και να περάσει ένα διαφορετικό μήνυμα μέσα σε ένα κατανυκτικό περιβάλλον. Είναι το φόντο που αναδεικνύει το έργο σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό απ’ ό,τι αν το παρουσίαζα σε έναν εκθεσιακό ή υπαίθριο χώρο».
Το συγκεκριμένο έργο σηματοδοτεί μία στροφή στην τέχνη σου;
Δεν θα το έλεγα… Είναι η συνέχεια στο πλαίσιο της πορείας μου. Εχω πολλές ιδέες που θέλω να προλάβω να πραγματοποιήσω. Εκτός από το ιδεολογικό υπόβαθρο με απασχολεί πάντα και το οικονομικό κομμάτι, γιατί η γλυπτική είναι πολύ ακριβή τέχνη. Οι καλλιτέχνες δεν είναι πλούσιοι. Είναι ο τελευταίος τροχός της αμάξης… Οποια χρήματα βγάζω τα ξαναρίχνω στη δουλειά μου και χωρίς υποστήριξη από κρατικούς ή δημόσιους φορείς. Ο,τι κάνω είναι από ιδιώτες και από προσωπική υποστήριξη.
Υπάρχει αίσθημα πικρίας για το γεγονός ότι δεν υπάρχει κρατική υποστήριξη εντός και εκτός της χώρας μας;
Στην Ελλάδα, δεν μου έχουν δώσει ποτέ μία δουλειά, να κάνω ένα γλυπτό σε μία πλατεία, σε έναν δημόσιο χώρο. Θα ήθελα, για παράδειγμα, να εκπροσωπήσω την Ελλάδα στην Μπιενάλε ως Ελληνας καλλιτέχνης. Δεν μου έχει γίνει ποτέ πρόταση από το ελληνικό κράτος. Δεν το λέω με πικρία, αλλά αυτή είναι η πραγματικότητα. Από την άλλη, στο εξωτερικό, αν αυτό που κάνεις δεν έχει αξία και ειλικρίνεια, δεν περνάει. Ξεκίνησα από τη Νέα Υόρκη, όπου έμεινα από το 2001 έως το 2013-14. Είναι μια πορεία που δεν σου χαρίζεται. Εχει πίσω της πολλή δουλειά και πολλές θυσίες. Κανένα μέσο και γνωριμίες, όπως συμβαίνει στην Ελλάδα. Το να μπορείς να κινείσαι σε παγκόσμιο επίπεδο έχει τεράστια προβλήματα. Δεν ξέρω αν θα άντεχε κανείς έστω και μισή μέρα από τη δική μου αγωνία για όλα αυτά που κάνω…
Ο καλλιτέχνης έχει ματαιοδοξία για να μείνει το όνομά του στον χρόνο;
Ακόμα και να σβηστεί το όνομά μου από τα ίδια τα γλυπτά δεν με απασχολεί. Το ίδιο το έργο έχει τη δική του οντότητα. Με ενδιαφέρουν το έργο και η πορεία του στον χρόνο, τα μηνύματα που θα περάσει στο μέλλον.
Τι έχεις να πεις για την Τεχνητή Νοημοσύνη;
Η μεγάλη φάκα της ανθρωπότητας είναι η Τεχνητή Νοημοσύνη και θα την πληρώσουμε πάρα πολύ ακριβά. Προς το παρόν, έχουμε δει μόνο το τυράκι… Πραγματικά, δεν ξέρω πώς θα διαχειριστεί η ανθρωπότητα αυτήν την τεχνολογία που θα βάλει τον άνθρωπο στο περιθώριο. Θα λειτουργούν οι μηχανές αντί για τον άνθρωπο, όμως οι μηχανές μπορεί να ξεπεράσουν τα ανθρώπινα στοιχεία και εκεί θα βρίσκεται ο μεγαλύτερος κίνδυνος. Δεν σταματάει όλο αυτό. Είναι σαν ιός, που θα φέρει παγκόσμια πανδημία. Μπορεί να τη χρησιμοποιώ κι εγώ ως εργαλείο επειδή βοηθάει σε πολλά, όμως έως εκεί. Η χρήση της μπορεί να ξεφύγει και να αποκτήσει μία άλλη οντότητα, να γίνει ένα τέρας, ένας Γκοτζίλα που θα καταστρέψει και θα ποδοπατήσει τα πάντα. Θα γυρίσει ως μπούμερανγκ απέναντι στον ίδιο τον άνθρωπο.
Ποια είναι τα μελλοντικά σχέδιά σου;
Θέλω να κάνω μια σειρά γλυπτών που θα έχει σχέση με τα κλεμμένα Γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Λονδίνο. Ενα-δύο από αυτά θα έχουν καθαρά συμβολικό χαρακτήρα για την επιστροφή τους από τη βρετανική πρωτεύουσα στην Αθήνα.
Και τα μικρά καθημερινά όνειρά σου ποια είναι;
Αυτό που με απασχολεί περισσότερο στη ζωή μου είναι ο χρόνος. Να έχω περισσότερο χρόνο για να μπορέσω να δημιουργήσω αυτά που έχω στο μυαλό μου. Ο χρόνος είναι ο πιο ακριβός και δεν εξαγοράζεται…
Πρέσβης της Ελλάδας στην Πορτογαλία
«Ενα έργο που μιλάει τη γλώσσα των συμβόλων»
Κατά τη διάρκεια της λαμπρής τελετής κατά την οποία το γλυπτό του Νίκου Φλώρου αποκαλύφθηκε εντός της Βασιλικής των Μαρτύρων, η Ελληνίδα πρέσβης στην Πορτογαλία, Κωνσταντίνα Καμίτση, σημείωσε: «Πρόκειται για ένα έργο εξαιρετικής φιλοδοξίας, με τον δημιουργό του να καταπιάνεται με τρεις από τις ισχυρότερες και διαχρονικές δυνάμεις του ανθρώπινου πολιτισμού, τη θρησκεία, τον πόλεμο και το χρήμα, μιλώντας σε μια γλώσσα αρχαιότερη από τη διπλωματία: τη γλώσσα των συμβόλων. Μέσα από αυτό το γλυπτό, ο Νίκος Φλώρος μάς υπενθυμίζει “πόσο εύθραυστη είναι η ειρήνη, αν η αλήθεια δεν έχει φωνή”».
Αναφερόμενη στη σημασία της τέχνης γενικότερα, η Ελληνίδα πρέσβης υπογράμμισε ότι «η τέχνη και η καλλιτεχνική έκφραση έχουν ξεχωριστή σημασία, καθώς λειτουργούν ως καταφύγιο σκέψης και συναισθήματος, ως γέφυρα κατανόησης μεταξύ ανθρώπων και πολιτισμών και ως ένας διαχρονικός τρόπος να δίνουμε νόημα σε έναν κόσμο που συχνά δοκιμάζει τα όριά μας».
Ημερίδα
Στο πλαίσιο της παρουσίας του Νίκου Φλώρου στη Λισαβόνα, το Σάββατο 9 Μαΐου φιλοξενήθηκε στην αίθουσα εκδηλώσεων της επίσης εμβληματικής Εκκλησίας του Σακραμέντο μία ημερίδα αφιερωμένη στην τέχνη. Ο ακαδημαϊκός Βίτορ Εσκουδέρο, μέλος της Πορτογαλικής Ακαδημίας Καλών Τεχνών, επιμελητής και κριτικός τέχνης, αναφέρθηκε εκτενώς στο έργο του Νίκου Φλώρου, με μία ομιλία υπό τον τίτλο «Παράδοση και νεωτερικότητα».
Η Κωνσταντίνα Καμίτση αναφέρθηκε στον συμβολικό χαρακτήρα της παρουσίας του Νίκου Φλώρου στη Λισαβόνα, στο πλαίσιο των ισχυρών διμερών δεσμών μεταξύ της Ελλάδας και της Πορτογαλίας στους τομείς της τέχνης και της πολιτιστικής κληρονομιάς, τονίζοντας τη σημασία της περαιτέρω αξιοποίησης και της εμβάθυνσής τους. Επίσης, στον Νίκο Φλώρο απονεμήθηκε τιμητική διάκριση για την καλλιτεχνική προσφορά του και τη διεθνή επίδραση του έργου του. Το γλυπτό του καλλιτέχνη θα παραμείνει στη Βασιλική των Μαρτύρων για έναν μήνα.
Ροή Ειδήσεων 
