Ευρωπαϊκή Ένωση vs Big Tech σημειώσατε 1: Επικυρώθηκε το πρόστιμο 4,1 δισ. ευρώ στην Google

Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης επικύρωσε την απόφαση κατώτερου δικαστηρίου του 2022, η οποία υποστήριξε σε μεγάλο βαθμό το πόρισμα της Επιτροπής ότι η Google καταχράστηκε τη δεσπόζουσα θέση της επιβάλλοντας περιορισμούς στους κατασκευαστές έξυπνων κινητών (smartphones) που χρησιμοποιούν το λειτουργικό της σύστημα Android, καθώς και στους παρόχους κινητής τηλεφωνίας, προκειμένου να προστατεύσει την κυριαρχία του Google Search και του Chrome.

Στο Γενικό Δικαστήριο, η αρχική ποινή των 4,34 δισεκατομμυρίων ευρώ μειώθηκε στα 4,125 δισεκατομμύρια ευρώ, ένα πρόστιμο το οποίο πλέον οριστικοποιείται.

Η απόφαση «απέτυχε να αναγνωρίσει τη σημαντική επένδυσή μας για να διασφαλίσουμε ότι το Android παραμένει ανοιχτό, λειτουργικό και δωρεάν», δήλωσε εκπρόσωπος της Google σε σχετική ανακοίνωση. Η εταιρεία ανέφερε ότι είχε συμμορφωθεί με τα αρχικά πορίσματα του 2018 και παραμένει «προσηλωμένη στη συνεχή καινοτομία και το άνοιγμα προς τους χρήστες, τους συνεργάτες και τους προγραμματιστές μας».

Η απόφαση αυτή κλείνει μια υπόθεση που αποτέλεσε μία από τις καθοριστικές αντιμονοπωλιακές μάχες της θητείας της πρώην Επιτρόπου Ανταγωνισμού, Μαργκρέτε Βεστάγκερ, και ενισχύει τη χρήση του παραδοσιακού δικαίου ανταγωνισμού από την Επιτροπή για την αντιμετώπιση της αγοραστικής ισχύος των ψηφιακών πλατφορμών.

Παρόλο που το μπλοκ βασίζεται πλέον όλο και περισσότερο στον Νόμο για τις Ψηφιακές Αγορές (DMA) για τη ρύθμιση των μεγάλων διαδικτυακών πλατφορμών, η απόφαση -σύμφωνα με το POLITICO– παρέχει μια ακόμη δικαστική επιβεβαίωση των νομικών Αρχών που στήριξαν την προηγούμενη καταστολή της Big Tech από τις Βρυξέλλες μέσω της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας.

«Η σημερινή απόφαση στέλνει ένα πολύ σαφές μήνυμα: Οι κυρίαρχες εταιρείες δεν μπορούν να χρησιμοποιούν την ισχύ τους για να αποκλείουν τον ανταγωνισμό και να περιορίζουν τις επιλογές των καταναλωτών», δήλωσε ο Αγκουστίν Ρέινα, γενικός διευθυντής της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Καταναλωτών (BEUC), η οποία παρενέβη υπέρ της Επιτροπής.

Χαρακτηρίζοντας την απόφαση ως μια μεγάλη νίκη, ο Ρέινα πρόσθεσε ότι αυτή δείχνει επίσης γιατί χρειάζονται εργαλεία όπως το DMA «για να προλαβαίνουμε τις αθέμιτες πρακτικές εν τη γενέσει τους».

Κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης

Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκονταν συμφωνίες που απαιτούσαν από τους κατασκευαστές smartphone, οι οποίοι επιζητούσαν πρόσβαση στο Play Store της Google, να προεγκαθιστούν το Google Search και τον Chrome, παράλληλα με περιορισμούς που, σύμφωνα με την Επιτροπή, καθιστούσαν δυσκολότερο για τις ανταγωνιστικές μηχανές αναζήτησης και προγράμματα περιήγησης (browsers) να ανταγωνιστούν.

Η απόφαση αναμένεται επίσης να διαμορφώσει μελλοντικές υποθέσεις κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης βάσει του Άρθρου 102, ιδίως όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο οι αρχές ανταγωνισμού της ΕΕ αξιολογούν τις πρακτικές δέσμευσης στις ψηφιακές αγορές.

Για τη FairSearch —τον αρχικό καταγγέλλοντα— ο νόμος κινήθηκε πολύ αργά για να εμποδίσει την Google να εδραιώσει και να παγιώσει την κυριαρχία της στις αγορές κινητής τηλεφωνίας. Ωστόσο, οι βασικές αρχές αυτής της υπόθεσης «έχουν ενσωματωθεί στους ευρωπαϊκούς νόμους», δήλωσε ο Τόμας Βίνιε, εκπρόσωπος της FairSearch.

Τώρα η μάχη έχει μεταφερθεί στην τεχνητή νοημοσύνη «όπου υπάρχει κίνδυνος επανάληψης της αντι-ανταγωνιστικής συμπεριφοράς, η οποία μπορεί να αντιμετωπιστεί από το ευρωπαϊκό δίκαιο ανταγωνισμού και τους κανονισμούς που γεννήθηκαν από αυτή την υπόθεση του Google Android».

Γιατί έχει σημασία το κίνητρο

Για τον Κρίστιαν Μπέργκβιστ, αναπληρωτή καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, η απόφαση επιβεβαιώνει ότι το Άρθρο 102 παραμένει ένα ισχυρό εργαλείο για την αντιμετώπιση των κυρίαρχων ψηφιακών πλατφορμών.

Όμως η πιο σημαντική πτυχή της υπόθεσης Android, όπως δήλωσε στο POLITICO, είναι η θεωρία της Επιτροπής περί πρόκλησης βλάβης: Η Google προσπάθησε να προστατεύσει το μονοπώλιό της στην αναζήτηση καθώς οι χρήστες του διαδικτύου μετακινούνταν από τους επιτραπέζιους υπολογιστές στα smartphones.

Αν και οι αρχές ανταγωνισμού δεν χρειάζεται να αποδείξουν αντι-ανταγωνιστικό κίνητρο για να στοιχειοθετήσουν κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης, η κατανόηση των εμπορικών κινήτρων μιας εταιρείας μπορεί να βοηθήσει να εξηγηθεί γιατί ακόμη και φαινομενικά δωρεάν προϊόντα ενδέχεται να εγείρουν ανησυχίες για τον ανταγωνισμό.

Το κίνητρο «μπορεί παρ’ όλα αυτά να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ιεράρχηση των προτεραιοτήτων επιβολής του νόμου και στην κατανόηση της εμπορικής λογικής που διέπει τη συμπεριφορά μιας εταιρείας», δήλωσε ο Μπέργκβιστ.

Με το κλείσιμο αυτής της υπόθεσης, η προσοχή στρέφεται πλέον στην επιβολή του Νόμου για τις Ψηφιακές Αγορές (DMA), η οποία τέθηκε σε ισχύ το 2024. Επτά εταιρείες τεχνολογίας —συμπεριλαμβανομένης της Google— έχουν οριστεί ως «ρυθμιστές της πρόσβασης» από την Επιτροπή.

Το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ ερευνά το Google Search από τον Μάρτιο του 2024 βάσει του DMA για την ευνοϊκή μεταχείριση των δικών του υπηρεσιών, όπως το Google Flights, τοποθετώντας τες υψηλότερα στα αποτελέσματα αναζήτησης σε σχέση με εκείνα των ανταγωνιστών. Σύντομα αναμένεται απόφαση για την επιβολή προστίμου στην αμερικανική εταιρεία.

Πρόστιμα συνολικού ύψους 11 δισ. ευρώ

Η Google έχει συγκεντρώσει πρόστιμα ύψους σχεδόν 11 δισεκατομμυρίων ευρώ από την ΕΕ την τελευταία δεκαετία για διάφορες παραβιάσεις των αντιμονοπωλιακών κανόνων, σύμφωνα με το Reuters.

Αν και το ρεκόρ του αντιμονοπωλιακού προστίμου ανέρχεται σε λιγότερο από το 3% των ετήσιων κερδών της Alphabet, η απώλεια αυτή ενδέχεται να ενθαρρύνει άλλες ρυθμιστικές αρχές και εταιρείες να διεκδικήσουν αποζημίωση από τη Google.

Η ήττα στην υπόθεση σύγκρισης τιμών είχε οδηγήσει σε μια σειρά αγωγών εναντίον της Google από εταιρείες που διεκδικούσαν αποζημιώσεις ύψους δισεκατομμυρίων δολαρίων σε έξι χώρες. Ένα σουηδικό δικαστήριο διέταξε την Τετάρτη (01/07) την Google να καταβάλει περίπου 1,5 δισεκατομμύρια δολάρια ως αποζημίωση στην PriceRunner, την επιχείρηση σύγκρισης τιμών που ανήκει πλέον στην Klarna.

Για την Google, φαίνεται πιθανό να επιβληθούν περισσότερα πρόστιμα στο εγγύς μέλλον για την υποτιθέμενη ευνοϊκή μεταχείριση των δικών της υπηρεσιών και προϊόντων στα αποτελέσματα αναζήτησης, καθώς και για πρακτικές που σχετίζονται με το κατάστημα εφαρμογών της, θέματα τα οποία εμπίπτουν στον Νόμο για τις Ψηφιακές Αγορές (Digital Markets Act), ο οποίος αποσκοπεί στον περιορισμό της εξουσίας των μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας.