Μαλτέζος επιχειρηματίας φέρεται να πλήρωσε 150.000 ευρώ σε εκτελεστές για να σκοτώσουν τη δημοσιογράφο Ντάφνι Καρουάνα Γκαλιζία

Ένας από τους πλουσιότερους επιχειρηματίες της Μάλτας σχεδίασε να σκοτώσει την Ντάφνι Καρουάνα Γκαλιζία, και πλήρωσε 150.000 ευρώ σε τρεις εκτελεστές για να το κάνουν, όπως ειπώθηκε στην αίθουσα του δικαστηρίου την Πέμπτη (02/07), όπου ο 44χρονος Φένεκ δικάζεται για την δολοφονία της δημοσιογράφου πριν από εννέα χρόνια.

Η Καρουάνα Γκαλιζία πέθανε μετά την πυροδότηση βόμβας που είχε τοποθετηθεί στο αυτοκίνητό της. Εκδότρια περιοδικού, αρθρογράφος σε εφημερίδες και blogger, ήταν μία από τις πιο αναγνωρίσιμες προσωπικότητες των μέσων ενημέρωσης στη χώρα. Τα ερευνητικά ρεπορτάζ της για κορυφαία κυβερνητικά και επιχειρηματικά στελέχη την είχαν καταστήσει στόχο επανειλημμένων επιθέσεων από πολιτικούς και υποστηρικτές τους, και ο βίαιος θάνατός της προκάλεσε οργή σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Ο Φένεκ συνελήφθη πριν από επτά χρόνια. Μετά από πολυάριθμες καθυστερήσεις και την αποφυλάκισή του με εγγύηση τον Φεβρουάριο, αφού έληξε το χρονικό διάστημα κατά το οποίο μπορούσε νομίμως να κρατηθεί, η δίκη του ξεκίνησε το πρωί της Τετάρτης (01/07) στα δικαστήρια της πρωτεύουσας της Μάλτας, Βαλέτα.

Ο κατηγορούμενος, στον οποίο έχουν απαγγελθεί κατηγορίες για δύο αδικήματα: συνέργεια στην ανθρωποκτονία εκ προθέσεως της Καρουάνα Γκαλιζία και σύσταση συμμορίας με πρόσωπο ή πρόσωπα στη Μάλτα με σκοπό τη διάπραξη εγκλήματος εκεί, δήλωσε αθώος.

Είναι ένας από τους επτά άνδρες που οι εισαγγελείς κατηγόρησαν για εμπλοκή στη δολοφονία και ο τελευταίος που αντιμετωπίζει τη δικαιοσύνη. Πέντε από τους επτά έχουν καταδικαστεί και ένας εξασφάλισε χάρη με αντάλλαγμα την κατάθεσή του.

Εν μέσω ανησυχιών για το επίπεδο του ενδιαφέροντος των μέσων ενημέρωσης για την υπόθεση και τον πιθανό αντίκτυπό της στην κοινή γνώμη, οι αντίδικες πλευρές χρειάστηκαν πέντε ώρες για να συμφωνήσουν στην επιλογή των ενόρκων, ενώ όσοι είχαν παρουσιαστεί για υπηρεσία περίμεναν έξω από την αίθουσα του δικαστηρίου για να εκφωνηθούν τα ονόματά τους. Κλήθηκαν διασώστες για να βοηθήσουν όταν ένας αναπληρωματικός ένορκος λιποθύμησε, καθώς η θερμοκρασία ανέβηκε στους 33°C.

Σύμφωνα με τη μαλτεζική νομοθεσία, οι ένορκοι θα παραμείνουν σε απομόνωση για όλη τη διάρκεια της δίκης, διαμένοντας σε ξενοδοχείο και χωρίς πρόσβαση σε υπολογιστές, κινητά τηλέφωνα ή smart watches.

Η δίκη ξεκίνησε με την ανάγνωση του κατηγορητηρίου, μιας σύνοψης των ισχυρισμών που συνέταξαν οι κρατικοί εισαγγελείς.

Οι ένορκοι άκουσαν πώς, λίγο πριν από τις 3 μ.μ. στις 16 Οκτωβρίου 2017, το αυτοκίνητο της Καρουάνα Γκαλιζία εξετράπη της πορείας του και βρέθηκε σε ένα χωράφι, λίγο αφότου είχε φύγει από το σπίτι της στο χωριό Μπιντνίγια.

Μια ισχυρή βόμβα που περιεχόταν σε ένα παιδικό κουτί παπουτσιών είχε τοποθετηθεί κάτω από το κάθισμα του οδηγού, όπως ειπώθηκε στους ενόρκους. Οι βομβιστές, οι οποίοι σύμφωνα με τους εισαγγελείς πληρώθηκαν 150.000 ευρώ για να φέρουν εις πέρας την επίθεση, είχαν διαρρήξει το όχημα της δημοσιογράφου το προηγούμενο βράδυ, μετά από εβδομάδες που παρακολουθούσαν τις κινήσεις της.

Ο γιος της, Μάθιου Καρουάνα Γκαλιζία, ο οποίος βρισκόταν μαζί της στο σπίτι, ήταν ο πρώτος που έφτασε στο σημείο, εντοπίζοντας το πτώμα της στα φλεγόμενα συντρίμμια. Ήταν 53 ετών.

Στους ενόρκους ειπώθηκε ότι το φερόμενο σχέδιο για τη δολοφονία της δημοσιογράφου εξυφάνθηκε τον Απρίλιο του 2017. Ο Φένεκ τηλεφώνησε στον φίλο του Μέλβιν Θέουμα, οδηγό ταξί και πράκτορα στοιχημάτων, και του ζήτησε να συναντηθούν κοντά στο Hilton, όπου του είχε παραχωρηθεί μια κερδοφόρα πιάτσα για να παραλαμβάνει πελάτες από το ξενοδοχείο.

Ο Φένεκ είπε στον Θέουμα να βρει κάποιον για να σκοτώσει την Καρουάνα Γκαλιζία, υποστηρίζει το κατηγορητήριο. Του έδωσε μάλιστα το όνομα ενός πιθανού εκτελεστή, μιας φιγούρας του υποκόσμου ονόματι Τζορτζ Ντετζιόρτζιο, ο οποίος δρούσε από μια αποθήκη στις αποβάθρες της Μάρσα, απέναντι από το μεγάλο λιμάνι της Βαλέτας. Ο Φένεκ είπε ότι ήθελε τη δημοσιογράφο νεκρή επειδή ήταν έτοιμη να δημοσιεύσει μια ιστορία για τον θείο του, όπως ειπώθηκε στο δικαστήριο.

Αφού ο Θέουμα ήρθε σε επαφή με τον Ντετζιόρτζιο και τον αδελφό του Άλφρεντ, συμφωνήθηκε τιμή 150.000 ευρώ, με 30.000 ευρώ να καταβάλλονται προκαταβολικά. Ωστόσο, προκηρύχθηκαν γενικές εκλογές για τις 3 Ιουνίου και ο Φένεκ έβαλε τη δολοφονία σε αναμονή, σύμφωνα με όσα ακούστηκαν στο δικαστήριο. Δύο εβδομάδες μετά την επανεκλογή της κυβερνώσας παράταξης των Εργατικών, ο εισαγγελέας ισχυρίζεται ότι ο Φένεκ είπε στον Θέουμα να προχωρήσει με το σχέδιο. Το κατηγορητήριο αναφέρει ότι ο Φένεκ παρέδωσε προσωπικά στον Θέουμα έναν φάκελο που περιείχε τα μετρητά.

Καθώς περνούσαν οι εβδομάδες και στη συνέχεια οι μήνες, ο Φένεκ πίεζε να τεθεί το σχέδιο σε εφαρμογή, σύμφωνα με το κατηγορητήριο, λέγοντας αυτή τη φορά ότι η Καρουάνα Γκαλιζία ήταν έτοιμη να δημοσιεύσει μια ιστορία για τον ίδιο.

Αφού εξέτασαν το ενδεχόμενο να χρησιμοποιήσουν τουφέκι, οι εκτελεστές κατέληξαν στη λύση της βόμβας. Αυτή εξοπλίστηκε με δέκτη κινητού τηλεφώνου και πυροδοτήθηκε από απόσταση από τον Τζορτζ Ντετζιόρτζιο μέσω ενός γραπτού μηνύματος που στάλθηκε ενώ ο ίδιος βρισκόταν στο τιμόνι του σκάφους του στο μεγάλο λιμάνι.

Λίγες ημέρες μετά τη δολοφονία, ο Άλφρεντ Ντετζιόρτζιο πήγε στο γκαράζ του Θέουμα για να εισπράξει τα χρήματα, υποστηρίζει το κατηγορητήριο, σύμφωνα με τον Guardian. Ο Θέουμα του πλήρωσε επιπλέον 5.000 ευρώ για έξοδα, συμπεριλαμβανομένου ενός ζευγαριού ισχυρών κιαλιών. Το κατηγορητήριο ισχυρίζεται ότι ο Φένεκ ξόδεψε «δεκάδες χιλιάδες» περισσότερα για τα δικαστικά έξοδα των αδελφών Ντετζιόρτζιο μετά τις συλλήψεις τους.

Τα αδέλφια Ντετζιόρτζιο και ο συνεργός τους Βίνσεντ Μούσκατ συνελήφθησαν λίγο αργότερα, καθώς τέθηκαν υπό κράτηση στις 4 Δεκεμβρίου 2017 μετά από μια επιδρομή στην αποθήκη τους.

Οι ένορκοι άκουσαν πώς ο ίδιος ο Θέουμα συνελήφθη στις 14 Νοεμβρίου 2019, κρατώντας σφιχτά ένα κουτί παγωτού που περιείχε στικάκια USB με αντίγραφα αυτών που ο ίδιος ισχυρίζεται ότι είναι κρυφά καταγεγραμμένες συνομιλίες με τον Φένεκ, στις οποίες στηρίζεται η κατηγορούσα αρχή. Η ομάδα του Φένεκ έχει αμφισβητήσει την ερμηνεία των καταγραφών από την εισαγγελία και ισχυρίζεται ότι η κατάθεση του Θέουμα περιέχει «μισές αλήθειες» και «κατάφωρα ψέματα».

Το κατηγορητήριο κατονομάζει επανειλημμένα τον Φένεκ ως τον ηθικό αυτουργό του σχεδίου δολοφονίας της Καρουάνα Γκαλιζία, αναφέροντας ότι εκείνος συνέλαβε το σχέδιο και πλήρωσε άλλους για να εκτελέσουν τη δολοφονία.

Ο γενικός εισαγγελέας έχει ζητήσει ισόβια κάθειρξη για την κατηγορία της δολοφονίας και 20 έως 30 χρόνια για την κατηγορία της σύστασης εγκληματικής οργάνωσης.

Η υπόθεση προκάλεσε πολιτική και συνταγματική κρίση στη Μάλτα, η οποία απείλησε να ρίξει την κυβέρνηση. Ο τότε πρωθυπουργός, Τζόζεφ Μούσκατ – ο οποίος δεν έχει συγγένεια με τον Βίνσεντ Μούσκατ – παραιτήθηκε λίγο μετά τη σύλληψη του Φένεκ, αποχωρώντας από το αξίωμά του τον Δεκέμβριο του 2019.

Στον Βίνσεντ Μούσκατ επιβλήθηκε μειωμένη ποινή κάθειρξης 15 ετών και του δόθηκε προεδρική χάρη αφού δήλωσε ένοχος σε όλες τις κατηγορίες, συμπεριλαμβανομένης της ανθρωποκτονίας εκ προθέσεως, και κατέθεσε εναντίον των αδελφών Ντετζιόρτζιο. Εκείνοι αρχικά αρνήθηκαν τις κατηγορίες εναντίον τους, οι οποίες επίσης περιελάμβαναν την ανθρωποκτονία εκ προθέσεως, προτού αλλάξουν τη δήλωσή τους σε ένοχοι την πρώτη ημέρα της δίκης τους, τον Οκτώβριο του 2022. Ένας δικαστικός συμβιβασμός μείωσε τις ποινές τους από ισόβια σε 40 χρόνια κάθειρξη.

Δύο άνδρες που κατηγορούνται για την προμήθεια της βόμβας, ο Ρόμπερτ Άτζιους και ο Τζέιμι Βέλα, καταδικάστηκαν σε ισόβια τον Ιούνιο του 2025. Δεν έχουν δικαίωμα για αναστολή ή οποιαδήποτε άλλη μορφή πρόωρης αποφυλάκισης. Ο Θέουμα ζει υπό καθεστώς προστασίας μαρτύρων από το 2019.