Σε κρίσιμη διπλωματική και επιχειρησιακή φάση εισέρχεται η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, με την Αθήνα να θωρακίζει το στρατηγικής σημασίας έργο σε πολιτικό, θεσμικό και διεθνές επίπεδο.
Το γαλλικό ερευνητικό σκάφος «Abeille Marengo» πλέει ήδη στα ανοιχτά της Ανατολικής Μεσογείου. Το Μέγαρο Μαξίμου και το υπουργείο Εξωτερικών ξεδιπλώνουν έναν πλήρως συντονισμένο σχεδιασμό απέναντι στις τουρκικές προκλήσεις, μετατρέποντας το «καλώδιο» σε βαρόμετρο των περιφερειακών ισορροπιών.
Το Σάββατο 14 Νοεμβρίου, ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, πρόκειται να πραγματοποιήσει έναν κύκλο κατ’ ιδίαν συναντήσεων με τους αρχηγούς των κοινοβουλευτικών κομμάτων. Στόχος της κυβέρνησης είναι η πλήρης, εμπεριστατωμένη και υπεύθυνη ενημέρωση της πολιτικής ηγεσίας της χώρας για το σύνολο των διπλωματικών κινήσεων που έχουν μεσολαβήσει.
Ο κ. Γεραπετρίτης αναμένεται να αναλύσει στους πολιτικούς αρχηγούς το αυστηρό νομικό και θεσμικό πλαίσιο βάσει του οποίου κινείται η Αθήνα, ξεκαθαρίζοντας ότι η Ελλάδα και η Κύπρος αποτελούν τις μόνες νόμιμες αδειοδοτούσες αρχές στην περιοχή. Ο υπουργός θα παρουσιάσει τα στοιχεία που αποδεικνύουν τη θωράκιση του έργου με βάση το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), στέλνοντας παράλληλα ένα σαφές μήνυμα εσωτερικής ενότητας και εθνικής γραμμής απέναντι στις αξιώσεις της Αγκυρας.
Επίσης, σύμφωνα με πληροφορίες, η ενημέρωση θα γίνει στο υπουργείο Εξωτερικών με τον επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας να προσκαλεί όλους τους πολιτικούς αρχηγούς των επτά κοινοβουλευτικών κομμάτων. Ο κ. Νατσιός, σύμφωνα με πληροφορίες, ζήτησε να γίνει το ραντεβού την Τρίτη. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι αν δεν ζητήσει ενημέρωση ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας, καθώς το κόμμα του δεν είναι στη Βουλή, δεν πρόκειται ο τέως πρωθυπουργός να δεχθεί τηλεφώνημα από τον κ. Γεραπετρίτη.
Ειδικά όσον αφορά στη ρηματική διακοίνωση, ο υπουργός Εξωτερικών θα τονίσει ότι πρόκειται για ρηματική διακοίνωση μεταξύ δύο τρίτων κρατών. Θα υπάρξει ενημέρωση σχετικά με το περιεχόμενο, στο μέτρο που αυτό είναι δυνατό, από το υπουργείο Εξωτερικών.
Ευρωπαϊκή ασπίδα στο καλώδιο
Την ίδια στιγμή, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ετοιμάζεται, σύμφωνα με πληροφορίες, να μεταφέρει το ζήτημα στην καρδιά της Ευρώπης. Κατά τη διάρκεια της επικείμενης συνόδου των Ευρωπαίων ηγετών στο Δουβλίνο, ο Ελληνας πρωθυπουργός προτίθεται να θέσει το θέμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης, σε συνάρτηση και με το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, στους «27».
Η στρατηγική του Μεγάρου Μαξίμου εστιάζει στην ανάδειξη του έργου όχι ως μιας διμερούς ελληνοκυπριακής υπόθεσης, αλλά ως ενός κομβικού ευρωπαϊκού έργου κοινού ενδιαφέροντος (PCI), που αφορά άμεσα την ενεργειακή ασφάλεια και την απεξάρτηση ολόκληρης της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Ο κ. Μητσοτάκης αναμένεται, σύμφωνα πάντα με πληροφορίες, να καταστήσει σαφές στους ομολόγους του ότι οι τουρκικές παρεμβάσεις και οι παράνομες αντι-NAVTEX της Αγκυρας δεν στρέφονται μόνο κατά των κυριαρχικών δικαιωμάτων δύο κρατών-μελών, αλλά συνιστούν ευθεία απειλή για τις ενεργειακές υποδομές και τη στρατηγική αυτονομία της ίδιας της Ε.Ε.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να αναδείξει το ζήτημα της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης ως ζήτημα ασφάλειας και ευημερίας, ενώ παράλληλα θα προτάξει την ενίσχυση της διασυνδεσιμότητας ως στρατηγικού πλεονεκτήματος, μέσα από νέους εμπορικούς, ενεργειακούς και ψηφιακούς διαδρόμους, αλλά και την προστασία των θαλάσσιων οδών και της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας. Θα εστιάσει ακόμα στην ανάγκη εξασφάλισης προσιτής ενέργειας και διαφοροποίησης των πηγών εφοδιασμού, αναδεικνύοντας τον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακού και διαμετακομιστικού κόμβου στην ευρύτερη περιοχή.
ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ STATUS
Αναφορά σε συναίνεση και όχι σε άδεια στην τουρκική αντι-NAVTEX
Το πιο σημαντικό απ’ όλα, το οποίο αποδεικνύει πόσο έωλα είναι τα επιχειρήματα της Αγκυρας, είναι, σύμφωνα με έμπειρους διπλωμάτες, ότι στη NAVTEX που εξέδωσε η Αγκυρα αναφέρεται σε consent, δηλαδή σε συναίνεση και όχι licence (άδεια), γιατί δεν υπάρχει η έννοια της συναίνεσης στις NAVTEX.
Στο καθαρά επιχειρησιακό πεδίο, οι μηχανές του έργου ηλεκτρικής διασύνδεσης δουλεύουν πλέον στο μέγιστο. Μετά την ολοκλήρωση των τυπικών διαδικασιών, ο σταθμός του Πολεμικού Ναυτικού στο Ηράκλειο εξέδωσε στις 6 Νοεμβρίου τη σχετική NAVTEX, ανάβοντας το «πράσινο φως» για την εκκίνηση των θαλάσσιων ερευνών βυθού.
Ακολούθησε η τουρκική αντι-NAVTEX, η οποία δεν είχε καμία ισχύ. Το «Abeille Marengo» απέπλευσε από το Ηράκλειο την Τρίτη και το βράδυ η Τουρκία επανήλθε με νέα NAVTEX. Σε μια προσπάθεια να εμφανίσει δικαιοδοσία, η Αγκυρα ισχυρίζεται ότι οι έρευνες διεξάγονται «με τη συγκατάθεση και τον συντονισμό» των τουρκικών αρχών εντός της δικής της υφαλοκρηπίδας.
Η απάντηση ήρθε και από την Ελλάδα και από την Κύπρο. Ο σταθμός του Ηρακλείου κήρυξε την τουρκική αναγγελία «άκυρη και ανυπόστατη» ως εκδοθείσα από αναρμόδιο σταθμό, με την Αθήνα να ξεκαθαρίζει ότι οι έρευνες γίνονται εντός της ελληνικής ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδας και βάσει των επίσημων ελληνικών αδειών (των ετών 2024 και 2026).
Το ίδιο έπραξε και η Κύπρος, με το Κέντρο Συντονισμού Ερευνας και Διάσωσης Λάρνακας να εκδίδει τη δική του αντι-NAVTEX, απορρίπτοντας τους τουρκικούς ισχυρισμούς και τονίζοντας ότι οι έρευνες εντός της κυπριακής ΑΟΖ είναι πλήρως αδειοδοτημένες από τη Λευκωσία.
ΣΕ ΔΙΑΡΚΗ ΕΠΙΦΥΛΑΚΗ
Παρά τη θετική επιχειρησιακή εκκίνηση, η Αθήνα και η Λευκωσία βρίσκονται σε κατάσταση διαρκούς επιφυλακής, καθώς οι επόμενες ημέρες θεωρούνται εξαιρετικά κρίσιμες για την εξέλιξη του έργου.
Το μεγάλο «κρίσιμο τεστ» αναμένεται να λάβει χώρα τις αμέσως επόμενες ώρες, καθώς το γαλλικό ερευνητικό σκάφος εισέρχεται στα διεθνή ύδατα και προσεγγίζει τη θαλάσσια περιοχή ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου. Πρόκειται για το γεωγραφικό σημείο όπου η Τουρκία επιχειρεί συστηματικά να εγγράψει παράνομες αξιώσεις, υποστηρίζοντας ότι απαιτείται η δική της συγκατάθεση για οποιαδήποτε δραστηριότητα.
Η κυβέρνηση έχει καταστήσει σαφές σε όλους τους τόνους ότι δεν πρόκειται να δεχθεί καμία παρεμπόδιση των εργασιών. Οπως διαμηνύουν πηγές του υπουργείου Εξωτερικών, η Ελλάδα είναι προετοιμασμένη για όλα τα ενδεχόμενα και, εφόσον κριθεί απαραίτητο, θα υπάρξει άμεση επιχειρησιακή παρέμβαση για τη διασφάλιση της ομαλής συνέχισης των ερευνών. Η επιτυχής διέλευση και ολοκλήρωση των ερευνών σε αυτή τη ζώνη θα αποτελέσει ένα καθοριστικό βήμα, το οποίο θα αποδείξει στην πράξη ότι τα μεγάλα αναπτυξιακά και ενεργειακά έργα της Ευρώπης δεν μπορούν να κρατούνται όμηροι από τις αναθεωρητικές βλέψεις τρίτων χωρών.























