Ο Παρκ Γκιόνγκ-τζε άρχισε να φροντίζει μέλισσες πριν από σχεδόν πέντε δεκαετίες, κάνοντάς το επάγγελμα, επειδή του άρεσε να περνά χρόνο στη φύση. Στις μέρες μας, ωστόσο, η κλιματική αλλαγή τον κάνει να αναρωτιέται για πόσο ακόμα ο ίδιος και οι συνάδελφοί του στον πρωτογενή τομέα θα μπορούν να επιβιώσουν.

Ο 65χρονος διατηρεί μια μελισσοκομική φάρμα στη νότια κομητεία Σαντσεόνγκ της Νότιας Κορέας, αλλά είναι μετακινούμενος μελισσοκόμος, πράγμα που σημαίνει ότι διασχίζει τη χώρα με τις κυψέλες του για να προλάβει τις εποχιακές ανθοφορίες.

Ωστόσο, οι αυξανόμενες θερμοκρασίες λόγω της κλιματικής αλλαγής μικραίνουν τις εποχές, αναγκάζοντας τα λουλούδια να ανθίζουν νωρίτερα και για μικρότερα χρονικά διαστήματα. Οι καιρικές αλλαγές έφεραν επίσης ισχυρούς ανέμους, οι οποίοι μπορούν να δυσκολέψουν τις μέλισσες να βρουν τον δρόμο της επιστροφής προς τις κυψέλες τους.

Τα ακάρεα και νέες ασθένειες έχουν επίσης πλήξει τον πληθυσμό των μελισσών.
«Οι άνθρωποι των πόλεων δεν παρατηρούν τις εποχές, αλλά οι αγρότες τις νιώθουν άμεσα. Τώρα αισθάνεσαι σαν να έχουν απομείνει μόνο το καλοκαίρι και ο χειμώνας», δήλωσε ο Παρκ στο Reuters καθώς φρόντιζε τις κυψέλες του, σε μια συνέντευξη που δημοσιεύεται με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος. Ξεκίνησε με μόλις οκτώ κυψέλες πίσω στο 1979 και τώρα έχει περίπου 110, που φιλοξενούν περίπου 8,8 εκατομμύρια μέλισσες.

«Τώρα, λόγω της κλιματικής αλλαγής, είναι πολύ δύσκολο για τους μελισσοκόμους να επιβιώσουν», είπε ο Παρκ, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος.
Παγκόσμιες ανησυχίες

Μελέτες έχουν δείξει ότι η κλιματική αλλαγή έχει βλάψει τις μέλισσες παγκοσμίως, επηρεάζοντας την παραγωγή μελιού και πολλές άλλες καλλιέργειες εξωτερικού και εσωτερικού χώρου, όπως τα μήλα, οι φράουλες και οι ντομάτες, που χρειάζονται τα έντομα για την επικονίαση.

«Η μείωση του πληθυσμού των μελισσών επηρεάζει τελικά την παροχή τροφίμων», δήλωσε ο Γιε Σανγκ-Γουκ, καθηγητής μηχανικής κλιματικών και ενεργειακών συστημάτων στο Πανεπιστήμιο Ewha Womans στη Σεούλ. «Η πιο θεμελιώδης υποδομή του οικοσυστήματος που αποτελεί ολόκληρο τον φυσικό μας κόσμο, κατά κάποιο τρόπο, καταστρέφεται».

Η Κίνα ήταν η μεγαλύτερη παραγωγός φυσικού μελιού στον κόσμο το 2018, ακολουθούμενη από την Τουρκία και την Αργεντινή, σύμφωνα με στοιχεία των Ηνωμένων Εθνών. Η γεύση του μελιού αντανακλά τα διαφορετικά νέκταρ των λουλουδιών που συλλέγουν οι μέλισσες.

Το μεγαλύτερο μέρος του μελιού που παράγεται στη Νότια Κορέα προέρχεται από το δέντρο ψευδοακακία (black locust), το οποίο είναι ήπιο και ανθικό, αλλά υπάρχουν και άλλοι τύποι, όπως το μέλι καστανιάς, το οποίο είναι λιγότερο γλυκό και με πιο γήινη γεύση. Το 2024, η χώρα εξήγαγε 8,55 μετρικούς τόνους φυσικού μελιού, σύμφωνα με στοιχεία από την πλατφόρμα World Integrated Trade Solution.

Ωστόσο, τα στοιχεία του υπουργείου Γεωργίας δείχνουν ότι ο αριθμός των κυψελών για τη μετακινούμενη μελισσοκομία μειώθηκε κατά 14% σε 813.279 από το 2014 έως το 2023.
Η συνολική έκταση μελισσοκομικών φυτών στη Νότια Κορέα, εν τω μεταξύ, ήταν 360.000 στρέμματα το 2020, περίπου 70% λιγότερο από ό,τι ήταν στις δεκαετίες του 1970 και 1980, σύμφωνα με στοιχεία του Εθνικού Ινστιτούτου Δασικής Επιστήμης.

Τον Ιανουάριο, ερευνητές από το Εθνικό Πανεπιστήμιο Kangwon προειδοποίησαν σε μια πιλοτική μελέτη ότι η δραστηριότητα επικονίασης από τις μέλισσες της Νότιας Κορέας θα μπορούσε να μειωθεί κατά μέσο όρο κατά 53,5% μεταξύ 2040 και 2060 σε σύγκριση με τα τρέχοντα επίπεδα, εάν η κλιματική αλλαγή συνεχιστεί.
Η Νότια Κορέα έχει ενταχθεί σε μια ομάδα χωρών, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας και της Ελλάδας, με νέα αστικά έργα για την ενίσχυση των μελισσών, συμπεριλαμβανομένων των κήπων στις ταράτσες.

Η Διοίκηση Αγροτικής Ανάπτυξης της Νότιας Κορέας, μια υπηρεσία υπό το υπουργείο γεωργίας, δήλωσε στο Reuters ότι σχεδιάζει να εκθρέψει πιο δυνατές μέλισσες που μπορούν να αντέξουν την κλιματική αλλαγή, να φυτέψει δέντρα που είναι ελκυστικά για τις μέλισσες λόγω του άφθονου νέκταρ τους και να εισαγάγει τεχνολογίες «έξυπνης μελισσοκομίας».

Ο Παρκ μεταφέρει τις μέλισσές του σε όλη τη χώρα στοιβαγμένες στο πίσω μέρος τριών φορτηγών και ενός ημιφορτηγού, ταξιδεύοντας κυρίως το βράδυ, ενώ οι μέλισσες κοιμούνται.
Οι μελισσοκόμοι ανταλλάσσουν πληροφορίες σχετικά με το πού ανθίζουν τα λουλούδια και πού οι συνθήκες είναι καλές, ώστε να βρουν τις καλύτερες διαδρομές για την παραγωγή μελιού, είπε.

«Στο παρελθόν υπήρχαν μεγάλες κλιματικές διαφορές μεταξύ των νότιων και των κεντρικών περιοχών, οπότε ήταν πολύ καλό για την παραγωγή μελιού. Αλλά τώρα, λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη, τα λουλούδια φαίνεται να ανθίζουν όλα μαζί σε εθνικό επίπεδο», δήλωσε.
Μόλις ο Παρκ βρει τα λουλούδια και πάρει τη συγκατάθεση των γειτόνων, απελευθερώνει τις μέλισσες, φορώντας το χαρακτηριστικό καπέλο με το προστατευτικό δίχτυ, καθώς τις παρακολουθεί να εξάγουν το νέκταρ των λουλουδιών για να το μεταφέρουν πίσω στις κυψέλες και να το μετατρέψουν σε μέλι.
Αλλά ενώ ο Παρκ συνήθιζε να κάνει τέσσερα ταξίδια σε όλη τη Νότια Κορέα για να τρυγήσει μέλι ψευδοακακίας, ως αποτέλεσμα της πρόωρης ανθοφορίας τώρα κάνει μόνο δύο και η παραγωγή μελιού πραγματοποιείται μόνο σε έναν έως δύο μήνες του έτους.

«Σε σύγκριση με τη δεκαετία του 1990 ή τις αρχές της δεκαετίας του 2000, η σοδειά του μελιού έχει μειωθεί κατά περίπου 70%», είπε. «Στο παρελθόν χρειαζόταν περίπου 20 με 23 ημέρες και τρυγούσαμε 8 με 9 φορές. Τώρα μπορούμε να το κάνουμε μόνο 4 με 5 φορές».
Οι αγρότες χρησιμοποιούν τεχνητές μεθόδους για να προσπαθήσουν να αυξήσουν τον πληθυσμό των μελισσών, αλλά ο Παρκ είπε ότι ελπίζει ότι φορείς όπως το υπουργείο γεωργίας της Νότιας Κορέας θα μπορούσαν να ερευνήσουν και να παράσχουν τεχνολογία που θα βοηθήσει τις μέλισσες να επιβιώσουν καλύτερα τον χειμώνα, καθώς και να βελτιώσουν τη διαχείριση των διαφορών θερμοκρασίας.
Το υπουργείο ανακοίνωσε ότι επενδύει συνολικά 48,6 δισεκατομμύρια γουόν (27.784.944,50 ευρώ) μέχρι το 2030 για έρευνα που αποσκοπεί στην αποκατάσταση της υγείας των μελισσών.
Ο αριθμός των νοικοκυριών που διαχειρίζονται κυψέλες μελισσών μειώθηκε κατά περισσότερο από το ένα τρίτο από το 2005 έως το τέλος του 2024, αλλά ο Παρκ είναι αποφασισμένος να συνεχίσει. Σκοπεύει να επεκτείνει την κλίμακα της μελισσοκομικής του δραστηριότητας εισάγοντας έξυπνα συστήματα γεωργίας, συμπεριλαμβανομένων καμερών μέσα στις κυψέλες για την παροχή ενημερώσεων σε πραγματικό χρόνο σχετικά με την ανάπτυξη των αποικιών των μελισσών.
Η δεύτερη κόρη του έχει επίσης δείξει ενδιαφέρον για τη μελισσοκομία και την εκπαιδεύει για να αναλάβει την επιχείρηση μια μέρα.

«Έτσι, όσο παραμένω υγιής, θα συνεχίσω τη μελισσοκομία μέχρι τη μέρα που θα πεθάνω. Και ακόμα κι αν πέθαινα και γεννιόμουν ξανά ως άνθρωπος, θα ήθελα πάλι να γίνω μελισσοκόμος», είπε ο Παρκ.
Η αποφασιστικότητα του Παρκ να συνεχίσει να παλεύει, παραδίδοντας τη σκυτάλη στην κόρη του και επιστρατεύοντας την τεχνολογία, δείχνει ότι ο άνθρωπος της υπαίθρου αρνείται να καταθέσει τα όπλα.
Ωστόσο, η μάχη για τη διάσωση των μελισσών δεν μπορεί να δοθεί από έναν μόνο μελισσοκόμο, ούτε να θυμόμαστε τη σημασία της μόνο κάθε φορά που ξημερώνει η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος. Αν θέλουμε οι επόμενες γενιές να συνεχίσουν να γεύονται τους καρπούς της φύσης και το μέλι να μη μετατραπεί σε ένα είδος προς εξαφάνιση, η προστασία του οικοσυστήματος πρέπει να γίνει καθημερινή εθνική και παγκόσμια προτεραιότητα.
Άλλωστε, η φετινή Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος δεν είναι απλώς μια επέτειος γιορτής, αλλά το πιο ξεκάθαρο σήμα κινδύνου: αν αφήσουμε τον φυσικό κόσμο να καταρρεύσει, η δική μας επιβίωση θα είναι η επόμενη που θα τεθεί υπό αμφισβήτηση.

