Παρελθόν αποτελούν οι θλιβερές εικόνες του στεγνού παραποτάμιου σπηλαίου του Αγγίτη στη Δράμα.
Πριν από δύο χρόνια, το νερό είχε σχεδόν εξατμιστεί, ενώ οι φετινές ισχυρές βροχοπτώσεις και χιονοπτώσεις αποκατέστησαν την τάξη και επανέφεραν τη στάθμη του νερού στα φυσιολογικά επίπεδα.
Το σπήλαιο βρίσκεται 23 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Δράμας, στα Κοκκινόγεια του Δήμου Προσοτσάνης.
Η εντυπωσιακή μεταβολή στην εικόνα του μοναδικού ποτάμιου σπηλαίου της Ελλάδας προκάλεσε ανακούφιση στους επιστήμονες, στους ανθρώπους της περιοχής αλλά και στους χιλιάδες επισκέπτες που γνώριζαν τη φυσική του ομορφιά και είχαν παρακολουθήσει με αγωνία τη δραματική υποχώρηση των υδάτων τα προηγούμενα χρόνια.
Για μια ολόκληρη διετία, το σπήλαιο, που βρίσκεται 23 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Δράμας, στα Κοκκινόγεια του Δήμου Προσοτσάνης, βρέθηκε αντιμέτωπο με τις συνέπειες της παρατεταμένης ανομβρίας και των υψηλών θερμοκρασιών.
Οι καταρράκτες είχαν σιγήσει, η ροή του ποταμού είχε περιοριστεί δραματικά και σε αρκετά σημεία το νερό είχε σχεδόν εξαφανιστεί, δημιουργώντας εικόνες πρωτόγνωρες ακόμη και για έμπειρους σπηλαιολόγους.
Ο προϊστάμενος του Τμήματος Πολιτισμού, Τουρισμού και Αθλητισμού του Δήμου Προσοτσάνης, Κυριάκος Παπαδόπουλος, περιέγραψε τη μεγάλη αλλαγή που σημειώθηκε φέτος στο εσωτερικό του σπηλαίου.
«Η εικόνα τα προηγούμενα χρόνια ήταν όντως στενάχωρη. Χωρίς το νερό, το φυσικό τοπίο του σπηλαίου και του περιβάλλοντα χώρου είχε μεταβληθεί. Ηταν μεγάλη η έκπληξη εκείνων των επισκεπτών που είχαν έρθει ξανά στο σπήλαιο και θυμούνταν το νερό να αποτελεί το κυρίαρχο στοιχείο και ξαφνικά διαπίστωναν πως το νερό ήταν πραγματικά ελάχιστο», ανέφερε χαρακτηριστικά στο ΑΜΠΕ.
Φέτος, ωστόσο, οι έντονες βροχοπτώσεις και οι χιονοπτώσεις του χειμώνα επανέφεραν τη φυσική ισορροπία στο υπόγειο οικοσύστημα, με αποτέλεσμα το ποτάμι να κυλά και πάλι ορμητικά κάτω από τους εντυπωσιακούς λευκούς και κόκκινους σταλακτίτες.
Ο ξύλινος υδραυλικός τροχός που διασώζεται από την οθωμανική εποχή.
Η αποκατάσταση της στάθμης του νερού ήταν τόσο σημαντική, ώστε το σπήλαιο παρέμεινε κλειστό για περίπου δύο μήνες εξαιτίας της αυξημένης ροής του ποταμού, γεγονός που στο παρελθόν θεωρούνταν απολύτως φυσιολογικό.
«Το σπήλαιο έχει τη μοναδική ικανότητα να αναγεννάται από μόνο του. Το γεγονός ότι κάποιους μήνες τον χρόνο παραμένει κλειστό και δεν υπάρχει ανθρώπινη παρουσία ή παρέμβαση, διατηρεί τη φυσική ισορροπία του», υπογράμμισε ο κ. Παπαδόπουλος, σημειώνοντας ότι η ύπαρξη του σπηλαίου εξαρτάται άμεσα από τις βροχοπτώσεις και τις χιονοπτώσεις στο οροπέδιο του Νευροκοπίου και στο Φαλακρό όρος.
ΕΙΧΕ «ΣΤΕΓΝΩΣΕΙ» ΤΟ 2024
Πάντως, η εικόνα που επικρατούσε το 2024 είχε προκαλέσει έντονο προβληματισμό στην επιστημονική κοινότητα. Τότε, ο επίκουρος καθηγητής του Τμήματος Γεωλογίας του ΑΠΘ και πρόεδρος της Σπηλαιολογικής Ομοσπονδίας Ελλάδος, Χρήστος Πέννος, είχε περιγράψει στον «Ε.Τ.» με μελανά χρώματα την κατάσταση μέσα στο σπήλαιο.
«Υπάρχει ένα σημείο περίπου 400 μέτρα από την είσοδο, όπου ο επισκέπτης βλέπει από τη μία πλευρά ελάχιστο νερό και από την άλλη καθόλου. Πριν από έναν χρόνο υπήρχε νερό παντού», είχε δηλώσει, αποκαλύπτοντας ότι σε σημεία όπου παλαιότερα οι σπηλαιολόγοι κολυμπούσαν, πλέον περπατούσαν με το νερό να φτάνει μόλις πάνω από τον αστράγαλο.
Ο ίδιος είχε ξεκαθαρίσει ότι το ίδιο το σπήλαιο δεν κινδύνευε, καθώς είχε επιβιώσει μέσα στους αιώνες από ξηρασίες και πλημμύρες, ωστόσο η εικόνα αποτελούσε σαφή ένδειξη των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης στα καρστικά συστήματα της χώρας.
ΦΥΣΙΚΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ
Το σπήλαιο του Αγγίτη λειτουργεί ουσιαστικά ως ένας φυσικός δείκτης των κλιματικών μεταβολών που επηρεάζουν ολόκληρη τη Βόρεια Ελλάδα. Η υπόγεια διαδρομή του νερού εκτείνεται σε μήκος περίπου 12 χιλιομέτρων και δημιουργήθηκε από τη διάβρωση των ασβεστολιθικών πετρωμάτων του Φαλακρού όρους. Από το 2000 λειτουργεί οργανωμένα ως επισκέψιμος χώρος, ενώ στο εσωτερικό του δεσπόζει η περίφημη «Αίθουσα του Τροχού», όπου σώζεται ξύλινος υδραυλικός τροχός οθωμανικής εποχής.
