Ένα ασυνήθιστα έντονο φαινόμενο Ελ Νίνιο γιγαντώνεται με ταχείς ρυθμούς στον τροπικό Ειρηνικό. Έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει τα παγκόσμια καιρικά μοτίβα και είναι έτοιμο να καταρρίψει ρεκόρ έντασης.
Αυτό σημαίνει ότι οι μετεωρολόγοι αποκτούν μεγαλύτερη βεβαιότητα στις προβλέψεις τους για το πώς θα επηρεάσει διάφορα μέρη του πλανήτη κατά τα επόμενα ένα έως δύο χρόνια.
Οι περισσότερες προσομοιώσεις υπολογιστικών μοντέλων δείχνουν ότι αυτό το φαινόμενο θα κατακτήσει τον τίτλο του ισχυρότερου τουλάχιστον από το 1950. Ωστόσο, η επίδρασή του σε εμάς τους ανθρώπους, καθώς και στις ζωές και τις οικονομίες μας, δεν είναι απλή. Το Ελ Νίνιο είναι ένα σύνθετο σύστημα και οι επιπτώσεις του εξαρτώνται άμεσα από τη γεωγραφική θέση και την εποχή του έτους. Στην πραγματικότητα, ακόμη και η έννοια του «ισχυρότερου» Ελ Νίνιο χρειάζεται κάποια εξήγηση.
Τι είναι το Ελ Νίνιο
Οι άνθρωποι απολαμβάνουν μια ζεστή καλοκαιρινή μέρα στις αμμουδιές που αποκαλύφθηκαν πρόσφατα στον ποταμό Δούναβη λόγω ξηρασίας. REUTERS/Zorana Jevtic
Τα φαινόμενα Ελ Νίνιο αποτελούν έναν κλιματικό κύκλο που χαρακτηρίζεται από θερμότερες από το κανονικό θερμοκρασίες των ωκεανών στον κεντρικό και ανατολικό τροπικό Ειρηνικό, οι οποίες μεταφέρουν τεράστιες ποσότητες θερμότητας στην ατμόσφαιρα μέσω νεφών και έντονων βροχοπτώσεων. Οι μετατοπίσεις στα καιρικά μοτίβα ακτινοβολούν προς άλλες περιοχές της υδρογείου σαν ηχητικά κύματα από καμπάνα που χτυπά, όπως περιέγραψε ο ερευνητής κλίματος και δημόσιας υγείας Τζέφρι Σάμαν από το Πανεπιστήμιο Κολούμπια.
Ο επιστημονικός ορισμός ενός συμβάντος που αποτελεί ρεκόρ έντασης μετριέται από το πόσο ζεστό γίνεται το νερό σε μια συγκεκριμένη περιοχή-αναφοράς του τροπικού Ειρηνικού, αλλά αυτό δεν αποκαλύπτει πολλά για το τι πρέπει να περιμένει κανείς τοπικά.
Αντίθετα με αυτό που θα περίμενε κανείς, το ισχυρότερο Ελ Νίνιο δεν θα έχει απαραίτητα χειρότερες επιπτώσεις από ένα ασθενέστερο επεισόδιο, αναφέρουν οι ερευνητές. Μην περιμένετε κινηματογραφικές μεγα-πλημμύρες ή τεράστιες καταιγίδες που θα συμβαίνουν ταυτόχρονα σε όλο τον κόσμο κάθε μέρα για τον επόμενο χρόνο. Αντίθετα, όσο μεγαλύτερη είναι η μετρούμενη ένταση ενός φαινομένου, τόσο υψηλότερες είναι οι πιθανότητες να εκδηλωθούν οι συνήθεις επιπτώσεις, τις οποίες οι επιστήμονες αποκαλούν «τηλεσυνδέσεις». Για ορισμένους, αυτό εξακολουθεί να σημαίνει ακραία φαινόμενα, όπως ξηρασία ή πλημμύρες.
Διαβάστε Επίσης
Το Ελ Νίνιο και το Λα Νίνια αποτελούν τις μεγαλύτερες πηγές εποχικής κλιματικής προβλεψιμότητας. Αυτό σημαίνει ότι όσο μεγαλύτερο είναι το σήμα του Ελ Νίνιο, δηλαδή όσο πιο ισχυρό είναι το φαινόμενο, τόσο πιο προβλέψιμες είναι οι επιπτώσεις. Γι’ αυτό οι εποχικές προγνώσεις είναι τόσο βέβαιες αυτή τη στιγμή.
Το σημαντικότερο είναι ότι τέτοιες προγνώσεις παρέχουν στα κράτη έγκαιρη προειδοποίηση για κύματα καύσωνα, ξηρασίες, πλημμύρες και πιθανές διαταραχές στον εφοδιασμό τροφίμων, μεταξύ άλλων συνεπειών.
Τι να περιμένουμε
Πλημμύρες στην Κίνα. REUTERS/Aly Song/
Σε συνέντευξή του στο CNN, ο Σάμαν δήλωσε ότι η εκ των προτέρων γνώση των πιθανών επιπτώσεων του φαινομένου, όπως η ξηρασία στην Ινδονησία και την Αυστραλία, οι πιο ξηροί από το κανονικό θερινοί μουσώνες στην Ινδία, οι περιοχές ξηρασίας και οι εντονότερες από το μέσο όρο βροχοπτώσεις σε διαφορετικά μέρη της Αφρικής, προσφέρει ένα κρίσιμο παράθυρο ευκαιρίας στους φορείς χάραξης πολιτικής ώστε να αναλάβουν δράση και να προετοιμάσουν την κοινωνία για αυτή τη δοκιμασία.
Για παράδειγμα στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ελ Νίνιο σημαίνει έναν πιο ήπιο χειμώνα για το βόρειο τμήμα της χώρας και πιο υγρές συνθήκες κατά τους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες στο νότιο τμήμα, μεταξύ άλλων επιπτώσεων.
Επίσης, το Ελ Νίνιο συνήθως επιφέρει μια περίοδο ατλαντικών τυφώνων κάτω από το μέσο όρο, ενώ παρατηρείται αυξημένη δραστηριότητα τυφώνων στον τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό. Για τις ηπειρωτικές ΗΠΑ, αυτό αποτελεί παράδειγμα μιας δυνητικά ευεργετικής επίδρασης του φαινομένου.
Ο Ναθάνιελ Τζόνσον, ο οποίος ειδικεύεται στις εποχικές κλιματικές προγνώσεις στην Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (NOAA), δήλωσε ότι ένα ιδιαίτερα ισχυρό Ελ Νίνιο σημαίνει ότι πιθανότατα θα είναι ο κυρίαρχος παράγοντας που θα επηρεάσει τα εποχικά καιρικά μοτίβα έναντι άλλων παγκόσμιων κλιματικών προτύπων.
Είναι επίσης πιθανό ένα Ελ Νίνιο που σπάει τα ρεκόρ να σημαίνει ότι ορισμένες από τις επιπτώσεις θα είναι μεγαλύτερες ή ισχυρότερες από το συνηθισμένο, αν και αυτό δεν είναι εγγυημένο, πρόσθεσε.
Είναι εξαιρετικά ασυνήθιστο όλα τα υπολογιστικά μοντέλα που χρησιμοποιούνται για την πρόβλεψη του Ελ Νίνιο να συμφωνούν ότι ένα ισχυρό έως ιστορικά ισχυρό φαινόμενο θα συνεχιστεί καθ’ όλη τη διάρκεια του χειμώνα και ενδεχομένως μέχρι το 2027, σύμφωνα με τον Σάμαν. Συνήθως, ορισμένα μοντέλα αποκλίνουν και προβλέπουν μια εξασθένηση του φαινομένου σε κάποιο σημείο ή μια μετάβαση στο Να Λίνια, που είναι το ψυχρότερο «αδελφάκι» του Ελ Νίνιο. Αλλά όχι αυτή τη φορά. Οι προβολές δείχνουν μόνο Ελ Νίνιο για όσο βάθος χρόνου φτάνουν.
Έρχονται ρεκόρ θερμότερων ετών
Καύσωνας, Παρίσι REUTERS/Sarah Meyssonnier
Μια τυπική επίπτωση του φαινομένου Ελ Νίνιο είναι η αύξηση της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας, με το σήμα θέρμανσης του Ελ Νίνιο να προστίθεται πάνω στη μακροπρόθεσμη, ανθρωπογενή υπερθέρμανση του πλανήτη. Όμως, λόγω της προβλεπόμενης κορύφωσης του τρέχοντος Ελ Νίνιο σε επίπεδα ρεκόρ, είναι ακόμη πιο πιθανό το 2026 και το 2027 να καταγράψουν ιστορικά ρεκόρ ως τα θερμότερα έτη. Οι θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας παγκοσμίως βρίσκονται ήδη σε επίπεδα ρεκόρ για τουλάχιστον δύο μήνες.
Σχεδόν κάθε σημείο του πλανήτη προβλέπεται να έχει θερμοκρασίες πάνω από το μέσο όρο από τον Αύγουστο έως τον Οκτώβριο, όπως δείχνουν οι τελευταίες προγνώσεις του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού. Αυτό συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με το ισχυρό Ελ Νίνιο, αν και οι επιστήμονες εξέφρασαν αμφιβολίες για το αν βρίσκεται πίσω από τους ισχυρούς θερμικούς θόλους που προκάλεσαν φονικούς καύσωνες και πυρκαγιές στις ΗΠΑ και την Ευρώπη αυτό το καλοκαίρι.
Αυτή η πρόγνωση ώθησε τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, να δηλώσει: «Το Ελ Νίνιο ενισχύεται, προσθέτοντας καύσιμα σε έναν πλανήτη που ήδη φλέγεται. Βρισκόμαστε σε άγνωστα νερά».
Επιμένοντας στις γλαφυρές περιγραφές του φαινομένου, ο Σάμαν παρομοίασε το Ελ Νίνιο με ένα μεγάλο μάτι κουζίνας, που θερμαίνει την ατμόσφαιρα σε μια τεράστια έκταση του Ειρηνικού Ωκεανού και οδηγεί σε περισσότερα παγκόσμια ακραία θερμικά φαινόμενα, ιδιαίτερα για το επόμενο καλοκαίρι, εάν επαληθευτούν οι τρέχουσες προγνώσεις.
Οι ειδικοί τόνισαν ότι η έγκαιρη προειδοποίηση για αυτό το έντονο φαινόμενο Ελ Νίνιο θα πρέπει να επιτρέψει στις πόλεις να σχεδιάσουν την αντιμετώπιση ακραίων καυσώνων ή έντονων βροχοπτώσεων, στους αγρότες να φυτέψουν διαφορετικές ποικιλίες καλλιεργειών ανάλογα με την πιθανότητα ξηρασίας ή πλημμυρών, και στους οργανισμούς αρωγής να τοποθετήσουν εκ των προτέρων επισιτιστική βοήθεια κοντά σε περιοχές που είναι πιθανό να υποφέρουν από συνθήκες ξηρασίας.
Ο σχεδιασμός για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας θα πρέπει επίσης να αποτελεί άμεση προτεραιότητα σε περιοχές που τείνουν να γίνονται πιο ξηρές κατά τη διάρκεια των φαινομένων Ελ Νίνιο, κατέληξε ο Σάμαν, στέλνοντας το μήνυμα ότι τώρα είναι η ώρα για να προετοιμαστούμε.
