Με την καταβολή των 6,94 δισ. ευρώ θα έχουμε αποπληρώσει πρόωρα συνολικά 30 δισ. από τα 52,9 δισ. ευρώ του δανείου, για το οποίο έχει τεθεί ως στρατηγικός στόχος να εξοφληθεί το 2031, δηλαδή 10 χρόνια νωρίτερα από τη λήξη του.
Ωστόσο, οι πρωτοβουλίες του ΥΠΕΘΟ και του ΟΔΔΗΧ για φέτος δεν σταματούν εδώ. Με τις εξόδους που θα γίνουν στις αγορές, αργότερα το καλοκαίρι και το φθινόπωρο, η Ελλάδα θα αποπληρώσει σε μία ή δύο δόσεις έως και 3 δισ. ευρώ από το δάνειο των 110 δισ. που πήρε από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF), μπαίνοντας στο δεύτερο μνημόνιο.
Αναγνώριση
Στο μεταξύ, την περασμένη Τετάρτη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβεβαίωσε ότι οι επιλογές που έκανε η Ελλάδα για το χρέος τα τελευταία χρόνια ήταν σωστές. Στην έκθεση που εκδόθηκε για το 6μηνο, η Επιτροπή αποφαινόταν ότι η Ελλάδα δεν είναι πλέον στην ομάδα των χωρών με ακραίες δημοσιονομικές ανισορροπίες. Ειδικά για το χρέος, τονιζόταν ότι, παρά το ύψος του ως ποσοστό του ΑΕΠ, είχε τα τελευταία πέντε χρόνια τη μεγαλύτερη μείωση εντός της Ε.Ε. και είναι αποδεδειγμένα βιώσιμο.
Η αλήθεια είναι ότι η σωρευτική μείωση του χρέους από το 2020 -όταν το χρέος κορυφώθηκε στο 209,4% του ΑΕΠ, λόγω και των δαπανών για να αντιμετωπιστούν οι ανάγκες που δημιούργησε ο κορονοϊός, στο 136,8% του ΑΕΠ, που αναμένεται να φτάσει στο τέλος του 2026- φτάνει το 72,6% του ΑΕΠ. Το πιο σπουδαίο είναι ότι η τάση παραμένει πτωτική και για τα επόμενα χρόνια, με το ΥΠΕΘΟ να έχει θέσει ως στόχο το χρέος στο τέλος τους χρόνου να είναι μικρότερο από αυτό της Ιταλίας και στο τέλος του 2029 να είναι μικρότερο από 120% του ΑΕΠ. Η πραγματική προσπάθεια για μείωση του χρέους -και παράλληλα για την επόμενη αναβάθμιση της οικονομίας- θα ξεκινήσει με την αυριανή καταβολή των 6,94 δισ. ευρώ από το διμερές δάνειο ύψους 52,9 δισ. ευρώ με την ευρωζώνη (GLF). Ο στόχος είναι να δοθεί ισχυρή ώθηση στην αποπληρωμή του συγκεκριμένου δανείου, που είναι το τελευταίο ανοιχτό από το πρώτο μνημόνιο. Η προσπάθεια έχει στόχο να εξοφληθεί το συγκεκριμένο δάνειο έως το τέλος του 2031, δέκα χρόνια νωρίτερα από την προγραμματισμένη λήξη του το 2041.
Δεύτερο μνημόνιο
Η προσπάθεια δεν μένει εκεί. ΥΠΕΘΟ και ΟΔΔΗΧ ετοιμάζονται να ανοίξουν το βιβλίο των δανείων του β’ μνημονίου και ειδικότερα του δανείου των 110 δισ. ευρώ από τον προκάτοχο του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), τον EFSF.
H Ελλάδα έχει περίοδο χάριτος για τα 90 δισ. ευρώ που άντλησε από το συγκεκριμένο δάνειο μέχρι το 2032, τόσο για το κεφάλαιο όσο και για τους τόκους, οι οποίοι φτάνουν τα 25 δισ. ευρώ. Ο ΟΔΔΗΧ αποπληρώνει πρόωρα και αυτό το δάνειο στην προσπάθεια να εξομαλύνει την εξυπηρέτηση του χρέους διαχρονικά. Ειδικότερα, θέλει να κατεβάσει τις «κορυφές» υποχρεώσεων που κάνουν οι λήξεις τοκοχρεoλυσίων από το 2033 μέχρι και το 2038, οι οποίες αθροίζονται σε 76 δισ. ευρώ. Στην κατεύθυνση αυτή θα αποπληρώσει πρόωρα από φέτος έως και 3 δισ. ευρώ από το δάνειο, ώστε να γίνει πιο ομαλή η καμπύλη πληρωμών στο μέλλον.
Τα χρήματα για την αποπληρωμή του δανείου από τον EFSF θα προέλθουν από δανεισμό από τις αγορές, που θα προχωρήσει το Δημόσιο μέχρι το τέλος του χρόνου. Προς το παρόν, αναμένεται να δανειστούμε 1,5-2 δισ. ευρώ μέσα στο καλοκαίρι και αλλά τόσα τον Σεπτέμβριο ή λίγο αργότερα. Υστερα από τις απαραίτητες συνεννοήσεις, τα χρήματα θα καταβάλλονται μόλις αντλούνται από τις αγορές.
Με τις νέες εκδόσεις, εκτός από την αποπληρωμή του EFSF, ο ΟΔΔΗΧ θέλει να αυξήσει και τη ρευστότητα των ελληνικών ομολόγων, ώστε να μπορέσουν να τοποθετηθούν περισσότεροι θεσμικοί επενδυτές, εν όψει και των νέων αναβαθμίσεων της ελληνικής οικονομίας.
Επίσης, αν ληφθεί τελικά η απόφαση να μην έχουμε νέα κοινοπρακτική έκδοση ομολόγου μέχρι και το τέλος του χρόνου λόγω αστάθειας της αγοράς, τότε το καθαρό υπόλοιπο του χρέους της Γενικής Κυβέρνησης θα μειωθεί κατά 3 δισ. ευρώ.
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΙΣ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟΥ
Στον δρόμο για νέα αναβάθμιση
Η πρώτη ένδειξη για αναβάθμιση της οικονομίας στη βαθμίδα ΒΒΒ+ από ΒΒΒ σήμερα αναμένεται από τον Σεπτέμβριο, όταν θα έχουν καταβληθεί τα 7 δισ. ευρώ στην ευρωζώνη και τα πρώτα 1,5-2 δισ. προς τον Μηχανισμό Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας.
Ο δεύτερος κύκλος θα ανοίξει τον Σεπτέμβριο με άλλες τρεις αξιολογήσεις. Πρώτη -και στον δεύτερο κύκλο- θα είναι η DBRS στις 4 Σεπτεμβρίου. Στις 18 Σεπτεμβρίου είναι προγραμματισμένες δύο αξιολογήσεις από τους οίκους Moody’s και SCOPE.
Μετά την τριπλή αξιολόγηση του Σεπτεμβρίου, θα έχουμε τη δεύτερη αξιολόγηση του οίκου Standard & Poor’s στις 23 Οκτωβρίου και της Fitch στις 6 Νοεμβρίου.
Ολοι οι οίκοι στις πρώτες αξιολογήσεις που έκαναν την άνοιξη τήρησαν στάση αναμονής λόγω της κρίσης. Στον δεύτερο κύκλο αναμένεται να έχουμε αναβάθμιση-έκπληξη ή τουλάχιστον αλλαγή της αξιολόγησης της οικονομίας από «σταθερή» σε «θετική» προαναγγέλλοντας στην ουσία την αναβάθμιση.
Τα σημεία στα οποία θα πρέπει να έχουν πειστικές απαντήσεις οι ελληνικές αρχές για φέτος θα είναι τέσσερα:
1 Αν οι επικείμενες εκλογές θα οδηγήσουν σε νέα κυβέρνηση, η οποία δεν θα αλλάξει τη σημερινή οικονομική πολιτική των υψηλών πλεονασμάτων και της δημοσιονομικής σύνεσης.
2 Αν η Ελλάδα δεν θα βγει από τον δρόμο των μεταρρυθμίσεων μετά το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης.
3 Αν θα συνεχιστεί η προσπάθεια για την εκκαθάριση των κόκκινων δανείων ύψους 70 δισ. ευρώ, τα οποία «στοιχειώνουν» ακόμη την οικονομία.
4 Αν το χρέος θα συνεχίσει να μειώνεται με την ίδια ταχύτητα. Στο ερώτημα αυτό η Ελλάδα θα απαντήσει με τις πρόσφατες εκθέσεις της Κομισιόν, η οποία βεβαιώνει ότι για 5η χρονιά η Ελλάδα είχε την υψηλότερη μείωση χρέους εντός της Ε.Ε.
Ροή Ειδήσεων 
