Η ευχάριστη αυτή έκπληξη κράτησε λίγες μόνον ώρες, καθώς όπως ενημερώθηκαν στη συνέχεια, με μήνυμα του ΕΦΚΑ, τα επιπλέον ποσά πιστώθηκαν κατά λάθος στις συντάξεις τους και θα τα επιστρέψουν στους επόμενους μήνες σε δόσεις. Το ένθετο «Ασφάλιση και Συντάξεις» πληροφορήθηκε το συμβάν από αναγνώστες που έστειλαν και τα σχετικά μηνύματα με τα ποσά που καλούνται να επιστρέψουν και ήρθε σε επικοινωνία με στελέχη του ΕΦΚΑ που ανέφεραν ότι τα επιπλέον ποσά πιστώθηκαν εκ παραδρομής από τεχνικό σφάλμα στο μηχανογραφικό σύστημα, καθώς την ίδια περίοδο βρίσκονταν σε εξέλιξη πολλές εφαρμογές ταυτόχρονα που δημιούργησαν προσωρινό τεχνικό πρόβλημα.

Το λάθος με τις επιπλέον πληρωμές έγινε άμεσα αντιληπτό και ο Οργανισμός έσπευσε να ενημερώσει τους συνταξιούχους ότι στη σύνταξή τους για τον μήνα Φεβρουάριο καταβλήθηκε εκ παραδρομής μεγαλύτερο ποσό το οποίο θα παρακρατηθεί σε δόσεις εντός των επόμενων μηνών. Στη σύνταξη Μαρτίου, πάντως, δεν έγινε καμία κράτηση και είναι πολύ πιθανό να μη γίνει ούτε στη σύνταξη του Απριλίου. Ο νόμος προβλέπει ότι η επιστροφή ποσών που καταβλήθηκαν ως αχρεώστητες παροχές γίνεται με κράτηση του 1/10 της σύνταξης, που σημαίνει ότι μια χήρα συνταξιούχος που έλαβε εκ παραδρομής 1.184 ευρώ και η σύνταξή της είναι 900 ευρώ θα έχει μηνιαία κράτηση 90 ευρώ για 13 μήνες που απαιτούνται για να συμπληρωθεί η επιστροφή του ποσού των 1.184 ευρώ.

Σε εκκρεμότητα οι διορθώσεις των περικοπών 2016-2019 στις συντάξεις χηρείας

Μία μεγάλη κατηγορία από τις εκκρεμότητες του επανυπολογισμού είναι οι συντάξεις χηρείας που απονεμήθηκαν στο διάστημα 2016-2019 σε χαμηλότερα ποσά από αυτά που έπρεπε να πάρουν οι δικαιούχοι. Το Ελεγκτικό Συνέδριο δικαίωσε προσφυγές που κατέθεσε ο Σύλλογος γυναικών συνταξιούχων χηρείας «ΑΞΙΑ», αλλά το ερώτημα είναι τι γίνεται με τις χήρες που δεν προσέφυγαν και αν ο ΕΦΚΑ θα ξανακάνει τις απαιτούμενες διορθώσεις στα ποσά δίδοντας αυξήσεις. Προς το παρόν αυτό που λέει το Ταμείο είναι ότι θα αποκαταστήσει τα λάθη για όσες συντάξεις χηρείας έχουν δικαιωθεί στο Ελεγκτικό Συνέδριο. Ωστόσο, για λόγους ίσης μεταχείρισης, θα πρέπει να ελεγχθούν όλες οι συντάξεις χηρείας της περιόδου 2016-2019 και να αποδοθούν οι αυξήσεις από τον επανυπολογισμό τους. Το λάθος που έγινε στις συντάξεις χηρείας που απονεμήθηκαν σε αυτό το διάστημα είναι ότι ο νόμος έλεγε ότι η χήρα παίρνει το 50% της σύνταξης του θανόντος, ενώ ο ΕΦΚΑ κατέβαλε το 50% αφού προηγουμένως επανυπολόγισε τη σύνταξη του θανόντος σε χαμηλότερο ποσό. Το Δικαστήριο ακύρωσε την πρακτική αυτή και είπε ότι έπρεπε να δοθεί το 50% της αρχικής σύνταξης χωρίς να επανυπολογιστεί. Μετά το 2019 οι δικαιούχοι χηρείας πήραν το 70% της σύνταξης του θανόντος, αλλά τα λάθη έμειναν και απαιτείται συνολικός επανέλεγχος, για να αποδοθούν οι οφειλόμενες αυξήσεις. Οι διορθώσεις αφορούν τις συντάξεις λόγω θανάτου που απονεμήθηκαν στο διάστημα από 13/5/2016 ως 30/4/2019 για συνταξιούχους πριν από το 2016. Για παράδειγμα, από σύνταξη θανόντος συζύγου 1.500 ευρώ ο/η επιζών/ούσα σύζυγος έπρεπε να πάρει το 50%, δηλαδή 750 ευρώ. Ο ΕΦΚΑ, όμως, επανυπολόγισε τη σύνταξη του θανόντος στα 1.300 ευρώ και μετά έδωσε το 50% στη χήρα η οποία έλαβε 650 ευρώ. Τα 100 ευρώ είναι η διαφορά που οφείλει να της καταβάλει ο ΕΦΚΑ από την ημερομηνία απονομής μέχρι σήμερα.

Ποια ποσά θεωρούνται αχρεωστήτως καταβληθέντα στον e-ΕΦΚΑ;

Ως αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά νοούνται τα χρηματικά ποσά που καταβάλλονται από τον ΕΦΚΑ για οποιαδήποτε αιτία και για τα οποία βάσει νομοθεσίας δεν προκύπτει υποχρέωση καταβολής τους. Για παράδειγμα, η προσαύξηση σύνταξης σε συνταξιούχο με επίδομα για τη σύζυγο η οποία έχει συνταξιοδοτηθεί είναι αχρεώστητη παροχή. Το ίδιο και μία εκ παραδρομής πληρωμή επιπλέον ποσού σύνταξης που δεν το δικαιούται συνταξιούχος. Στην ίδια κατηγορία είναι και η αναστολή των νομοθετημένων περικοπών στις συντάξεις χηρείας, καθώς βάσει νόμου τα ποσά αυτά δεν θα έπρεπε να καταβάλλονται, εκτός αν οι περικοπές καταργούνταν με νέο νόμο.

Συντάξεις: Έξτρα αυξήσεις για αυτές τις 7 κατηγορίες συνταξιούχων [πίνακες]

Εξτρα αυξήσεις «ψήνονται» στις συντάξεις εκατοντάδων χιλιάδων συνταξιούχων μέσα από 7 επιμέρους επανυπολογισμούς συντάξεων που διενεργεί σε μόνιμη βάση ο ΕΦΚΑ και, ανάλογα με την κατηγορία που ανήκουν οι συνταξιούχοι, το πρόσθετο όφελος -ενδεικτικά- κυμαίνεται από 30 ως και 338 ευρώ τον μήνα. Το ένθετο «Ασφάλιση και Συντάξεις» εντόπισε μέσα από τη δημοσιογραφική του έρευνα τις 7 «κατηγορίες» επανυπολογισμών στις συντάξεις που διενεργούν σε μόνιμη βάση οι υπηρεσίες του ΕΦΚΑ. Οπως προέκυψε από την έρευνα, από τη στιγμή που τέθηκαν σε εφαρμογή οι ρυθμίσεις των νόμων 4387/2016 και 4670/2020 για τον μαζικό επανυπολογισμό περίπου 4 εκατομμυρίων συντάξεων, έχουν αποκαλυφθεί χιλιάδες περιπτώσεις στις οποίες οι επανυπολογισμοί πρέπει να ξαναγίνουν από την αρχή με συμπληρωματικά στοιχεία.

Στις περισσότερες περιπτώσεις οι συνταξιούχοι έχουν να κερδίσουν από τους συμπληρωματικούς επανυπολογισμούς των συντάξεων.

Οι κατηγορίες στις οποίες γίνεται νέος επανυπολογισμός στις συντάξεις που ήδη καταβάλλονται και φέρνουν αυξήσεις στις συντάξεις είναι:

1. Οι επανυπολογισμοί σύνταξης με την προσθήκη χρόνου από διαδοχική ασφάλιση που δεν ελήφθη υπόψη στους αρχικούς επανυπολογισμούς. Υπάρχουν πολλές συντάξεις στις οποίες οι χρόνοι διαδοχικής ασφάλισης δεν έχουν προσμετρηθεί στο σύνολό τους. Το όφελος που μπορεί να προκύψει κυμαίνεται στα 40 ως 80 ευρώ τον μήνα στη σύνταξη.
2. Οι επανυπολογισμοί με την προσαύξηση συντάξεων από εισφορές βαρέων και υπερβαρέων «ενσήμων». Εδώ το κέρδος μπορεί να φτάνει ως και τα 150 ευρώ, ανάλογα με το διάστημα της ασφάλισης με καθεστώς «βαρέων» και «υπερβαρέων».
3. Επανυπολογισμοί συντάξεων με διαστήματα παράλληλης ασφάλισης. Σε αυτή την κατηγορία υπάρχουν δύο ομάδες συντάξεων: α) όσοι συνταξιοδοτήθηκαν πριν από τον νόμο «Κατρούγκαλου», δηλαδή συνταξιούχοι πριν από τις 13/5/2016, οι οποίοι θα πρέπει να συμπληρώνουν 16 χρόνια παράλληλης ασφάλισης ώστε να δικαιωθούν με δεύτερη σύνταξη στο 67ο έτος, και β) όσοι συνταξιοδοτούνται από 13/5/2016 και μετά και για τον παράλληλο χρόνο ασφάλισης, ανεξάρτητα από το αν είναι 10 έτη, 16 έτη ή 26 έτη, δικαιούνται προσαύξηση σύνταξης, η οποία ενδεικτικά μπορεί να φτάνει στα 338 ευρώ τον μήνα.
4. Επανυπολογισμοί συντάξεων με πολλαπλή ασφάλιση. Αφορούν συνταξιούχους που είχαν ασφαλιστεί ταυτόχρονα μεν σε δύο ταμεία κατά το παρελθόν, αλλά σε κάθε ταμείο ή σε ένα από αυτά κατέβαλλαν πολλαπλές εισφορές από δύο ή περισσότερους εργοδότες. Οι συντάξεις υπολογίζονται εκ νέου και οι αυξήσεις είναι της τάξης των 50 ως 100 ευρώ.
5. Επανυπολογισμοί συντάξεων με πρόσθετο χρόνο ασφάλισης, ο οποίος αποκαλύφθηκε εκ των υστέρων, αφού δηλαδή προηγήθηκε ο αρχικός επανυπολογισμός χωρίς τους επιπλέον μήνες ή και έτη ασφάλισης. Συνήθως δεν υπερβαίνουν τους 12 μήνες και οι έξτρα αυξήσεις κυμαίνονται από 30 ως 90 ευρώ τον μήνα. Σε αυτή την κατηγορία οι αυξήσεις έχουν δοθεί, αλλά οφείλονται τα αναδρομικά των αυξήσεων από το 2019.
6. Επανυπολογισμοί με τροποποίηση αρχικής συνταξιοδοτικής απόφασης λόγω συνυπολογισμού «χαμένων ενσήμων». Σε πολλές περιπτώσεις τα παλιά ένσημα δεν εντοπίζονται στο σύνολό τους και, όταν βρεθούν, η σύνταξη υπολογίζεται ξανά με νέα απόφαση.
7. Επανυπολογισμοί και αύξηση συντάξεων με τον συνυπολογισμό εισφορών από δύο ή τρεις δουλειές μετά το 2017. Οι συνταξιούχοι που αποχωρούν μετά το 2017 και έχουν δύο μισθούς, σε διαφορετικούς εργοδότες, λαμβάνουν υψηλότερη σύνταξη, καθώς οι μισθοί αθροίζονται και λαμβάνουν μεγαλύτερη ανταποδοτική σύνταξη. Οι δύο δουλειές μπορεί να αυξήσουν τη σύνταξη ως και 120 ευρώ τον μήνα.

Πόσο αυξάνουν τη σύνταξη τα «χαμένα ένσημα»

1. Με 9 μήνες ασφάλισης επιπλέον

*Ποσά συντάξεων μικτά

2. Με 12 μήνες ασφάλισης επιπλέον

*Ποσά συντάξεων μικτά

Η προσαύξηση σύνταξης για συνταξιούχους με παράλληλη ασφάλιση