Μια ξεχωριστή ιστορία ελληνικής καταγωγής, στρατιωτικής αριστείας και βαθιάς σύνδεσης με την πατρίδα των προγόνων του κρύβεται πίσω από τη διαδρομή του Πέτρου (Peter Demosthenes) Κλαϊνού, ενός Σπαρτιάτη που μετανάστευσε παιδί στις Ηνωμένες Πολιτείες και έμελλε να γράψει τη δική του σελίδα στην αμερικανική στρατιωτική ιστορία.
Από τη γενέτειρά του, τη Σπάρτη, στη φημισμένη Στρατιωτική Ακαδημία του West Point και από εκεί στη διοίκηση του 122ου Τάγματος Πεζικού, γνωστού ως «Ελληνικό Τάγμα», ο Κλαϊνός αποτέλεσε μία από τις πλέον χαρακτηριστικές μορφές της ελληνοαμερικανικής ομογένειας κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η ιστορία του ήρθε στο προσκήνιο με αφορμή την εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη για τη συμπλήρωση 100 χρόνων από την παρουσία της Αμερικανικής Λεγεώνας στην Ελλάδα, συνδέοντας τη μνήμη των βετεράνων με τους ιστορικούς δεσμούς των δύο χωρών.

Ο Πέτρος Κλαϊνός γεννήθηκε στη Σπάρτη το 1907 και μόλις πέντε χρόνια αργότερα, το 1912, πέρασε μαζί με την οικογένειά του τον Ατλαντικό, αναζητώντας μια καλύτερη ζωή στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η οικογένεια εγκαταστάθηκε στο Μάντσεστερ του Νιου Χάμσαϊρ, όπου ο νεαρός Έλληνας μεγάλωσε, χωρίς να χάσει τη σύνδεσή του με την ελληνική καταγωγή του.
Η πορεία που ακολούθησε ήταν κάθε άλλο παρά συνηθισμένη. Εισήχθη στη Στρατιωτική Ακαδημία του West Point, από την οποία αποφοίτησε το 1933, καταγράφοντας ένα ιστορικό επίτευγμα: σύμφωνα με τις διαθέσιμες ιστορικές αναφορές, ήταν ο πρώτος Αμερικανός ελληνικής γέννησης που ολοκλήρωσε τις σπουδές του στην περίφημη στρατιωτική σχολή. Μια διάκριση που άνοιξε τον δρόμο για μια σημαντική στρατιωτική σταδιοδρομία, αλλά και ανέδειξε τις δυνατότητες της ελληνικής ομογένειας στις ΗΠΑ.

Η σχέση του με τον Ελληνισμό, ωστόσο, δεν περιοριζόταν στην καταγωγή του. Πριν ακόμη ακολουθήσει τη στρατιωτική του σταδιοδρομία, υπήρξε ένας από τους συνιδρυτές των Sons of Pericles, της νεολαίας της AHEPA, μιας οργάνωσης που είχε ως στόχο την καλλιέργεια και τη διατήρηση του ελληνικού πολιτισμού, των παραδόσεων και των δεσμών της ομογένειας με την Ελλάδα. Η ενεργή συμμετοχή του στην ελληνοαμερικανική κοινότητα αποδείχθηκε καθοριστική και για το επόμενο μεγάλο κεφάλαιο της ζωής του.
Το 1943, όταν η Ελλάδα βρισκόταν ακόμη υπό γερμανική, ιταλική και βουλγαρική κατοχή, η εξόριστη ελληνική κυβέρνηση επιδίωξε τη δημιουργία μιας στρατιωτικής μονάδας στις ΗΠΑ, η οποία θα εξέφραζε έμπρακτα τη συμπαράσταση των Ελληνοαμερικανών προς την πατρίδα των προγόνων τους και θα συνέβαλλε στην πολεμική προσπάθεια κατά των δυνάμεων του Άξονα. Έτσι συγκροτήθηκε το 122ο Τάγμα Πεζικού, γνωστό ως «Ελληνικό Τάγμα», με διοικητή τον Πέτρο Κλαϊνό, ο οποίος ανέλαβε την ευθύνη της οργάνωσης και της εκπαίδευσής του με τον βαθμό του ταγματάρχη. Η ονομασία της μονάδας δεν ήταν τυχαία, καθώς ο αριθμός 122 παρέπεμπε στα χρόνια που είχαν μεσολαβήσει από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Στις τάξεις της εντάχθηκαν Ελληνοαμερικανοί, Έλληνες μετανάστες, αλλά και ναυτικοί που είχαν βρεθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες εξαιτίας του πολέμου.

Ο διοικητής της Αμερικανικής Λεγεώνας, Νίκος Παπαδόπουλος,
Η εκπαίδευση πραγματοποιήθηκε στο Camp Carson του Κολοράντο, με τον Κλαϊνό να επιμένει στην αυστηρή πειθαρχία, την επιχειρησιακή ετοιμότητα και την άριστη φυσική κατάσταση των ανδρών του. Μία από τις πλέον συμβολικές στιγμές στην ιστορία του τάγματος ήταν η παρέλασή του ενώπιον του Αμερικανού προέδρου Franklin D. Roosevelt και του στρατηγού George C. Marshall, με επικεφαλής την αμερικανική και την ελληνική σημαία. Η παρουσία των δύο σημαιών αποτύπωνε με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο τον διπλό δεσμό των ανδρών της μονάδας: την πίστη στη χώρα που τους είχε υποδεχθεί και την αφοσίωση στην πατρίδα από την οποία κατάγονταν. Σύμφωνα με τις ιστορικές αναφορές, επρόκειτο για μια εξαιρετικά συμβολική και πρωτοφανή στιγμή σε επίσημη στρατιωτική επιθεώρηση επί αμερικανικού εδάφους.
Το 1943, η αμερικανική Υπηρεσία Στρατηγικών Υπηρεσιών (OSS), πρόδρομος της CIA, αναζήτησε εθελοντές για μια αποστολή υψηλού κινδύνου στην κατεχόμενη Ελλάδα και στα Βαλκάνια. Στόχος ήταν η δράση πίσω από τις γερμανικές γραμμές, σε συνεργασία με τις ελληνικές αντιστασιακές οργανώσεις. Η ανταπόκριση των ανδρών του Ελληνικού Τάγματος υπήρξε εντυπωσιακή. Αν και αρχικά ζητήθηκαν μόλις 15 εθελοντές, τελικά επιλέχθηκαν 200, καθώς, σύμφωνα με τις σχετικές καταγραφές, ολόκληρο το τάγμα εκδήλωσε την επιθυμία να συμμετάσχει. Ωστόσο, ο Κλαϊνός δεν ακολούθησε την αποστολή, καθώς ο βαθμός του θεωρήθηκε υψηλός για τη διοίκηση μιας μικρής ομάδας ειδικών επιχειρήσεων.
Η διοίκηση του Ελληνικού Επιχειρησιακού Τμήματος ανατέθηκε στον υπολοχαγό Robert F. Houlihan, ενώ το 122ο Τάγμα διαλύθηκε και οι άνδρες του κατανεμήθηκαν σε άλλες μονάδες του αμερικανικού στρατού. Οι 200 εθελοντές εκπαιδεύτηκαν για ειδικές αποστολές και το 1944 πέρασαν στην κατεχόμενη Ελλάδα, όπου συνεργάστηκαν με Έλληνες αντάρτες και βρετανικές δυνάμεις, πραγματοποιώντας σαμποτάζ σε γέφυρες, σιδηροδρομικές γραμμές, τρένα και γερμανικές μεταφορές.

ο Γενικός Πρόξενος των ΗΠΑ στη Θεσσαλονίκη, Ματ Χάγκενγκρουμπερ
Όμως, η δική του πολεμική διαδρομή συνεχίστηκε στον Ειρηνικό. Το 1944 ο Κλαϊνός είχε προαχθεί σε αντισυνταγματάρχη και υπηρετούσε στο 321ο Σύνταγμα Πεζικού, συμμετέχοντας στις επιχειρήσεις κατά των ιαπωνικών δυνάμεων. Εκεί έμελλε να αποδείξει στην πράξη τις ηγετικές και στρατιωτικές του ικανότητες. Στις 21 Οκτωβρίου 1944, κατά τη διάρκεια της μάχης στη νήσο Πελελίου, ανέλαβε προσωπικά την ηγεσία μιας νέας ομάδας μάχης, όταν είχαν αποτύχει δύο προηγούμενες προσπάθειες κατάληψης μιας στρατηγικής σημασίας κορυφής.
Οργάνωσε την επίθεση και οδήγησε τους άνδρες του στην κατάληψη της θέσης και στην εξουδετέρωση της εχθρικής δύναμης που την υπερασπιζόταν. Για την ανδρεία, την ψυχραιμία και την αποφασιστικότητά του τιμήθηκε με το παράσημο Silver Star, όπως τεκμηριώνεται από τις διαταγές της 81ης Μεραρχίας Πεζικού τον Ιανουάριο του 1945. Συνέχισε τη στρατιωτική του σταδιοδρομία, αποστρατευόμενος τελικά με τον βαθμό του συνταγματάρχη. Πέθανε το 1994 και τάφηκε στο κοιμητήριο της Στρατιωτικής Ακαδημίας του West Point, μια ιδιαίτερη τιμή που επισφράγισε τη μακρά προσφορά του.
Η διαδρομή του Κλαϊνού αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της συμβολής της ελληνοαμερικανικής ομογένειας στους δύο Παγκόσμιους Πολέμους και, κυρίως, της διαχρονικής σχέσης της με την Ελλάδα. Μια σχέση που αναδείχθηκε και στην εκδήλωση της Θεσσαλονίκης για τα 100 χρόνια της Αμερικανικής Λεγεώνας στην Ελλάδα, η οποία πραγματοποιήθηκε με αφορμή την Ημέρα των Βετεράνων (Veterans Day). Η 11η Νοεμβρίου έχει ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς στις 11 το πρωί της 11ης ημέρας του 11ου μήνα του 1918 τέθηκε σε ισχύ η ανακωχή μεταξύ των Συμμάχων και της Γερμανίας, τερματίζοντας τις εχθροπραξίες στο Δυτικό Μέτωπο του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Έκτοτε, η ημερομηνία καθιερώθηκε ως ημέρα μνήμης και τιμής για όσους υπηρέτησαν στις Ένοπλες Δυνάμεις.
Στην εκδήλωση, που διοργάνωσε η American Legion Post GC01, συμμετείχαν εκπρόσωποι της αμερικανικής και ελληνικής πολιτείας, της στρατιωτικής ζωής και της ελληνοαμερικανικής κοινότητας, τιμώντας τους βετεράνους και αναδεικνύοντας την ιστορική παρουσία της οργάνωσης στη χώρα. Τη διαδρομή της Αμερικανικής Λεγεώνας παρουσίασε ο διοικητής της, Νίκος Παπαδόπουλος, ο οποίος αναφέρθηκε στην ίδρυσή της το 1919 από Αμερικανούς βετεράνους του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και στη μετέπειτα εξέλιξή της σε έναν από τους σημαντικότερους οργανισμούς υποστήριξης των βετεράνων στις ΗΠΑ.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη συμβολή της στην προώθηση του GI Bill, που προσέφερε σε εκατομμύρια βετεράνους νέες εκπαιδευτικές και επαγγελματικές δυνατότητες. Όπως εξήγησε, η παρουσία της στην Ελλάδα ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 1926, όταν Έλληνες μετανάστες στις ΗΠΑ, φοιτητές και επιχειρηματίες που είχαν πολεμήσει με το Αμερικανικό Εκστρατευτικό Σώμα στην Ευρώπη ίδρυσαν το Ελληνικό Τμήμα της Αμερικανικής Λεγεώνας, το οποίο εντάχθηκε επίσημα στο καταστατικό της οργάνωσης τον Σεπτέμβριο του 1927. Το 1930 απέκτησε το δικό του καταστατικό, ενώ στα χρόνια που ακολούθησαν η δράση του επεκτάθηκε με τη δημιουργία παραρτημάτων στη Θεσσαλονίκη και σε άλλες ελληνικές πόλεις.
Ο κ. Παπαδόπουλος στάθηκε, επίσης, στη διαχρονική προσφορά της Λεγεώνας, επισημαίνοντας ότι η δράση της δεν περιορίστηκε στην τιμή προς τους βετεράνους, αλλά συνδέθηκε και με την κοινωνική προσφορά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το ιστορικό κτίριο στην οδό Τζιραίων 9 στην Αθήνα, το οποίο είχε αποκτήσει το 1939 και το 2010 δώρισε στον Δήμο Αθηναίων, προκειμένου να στεγάσει τις κοινωνικές υπηρεσίες του. Την ίδια περίοδο παραχώρησε και το πολύτιμο αρχειακό της υλικό, συμβάλλοντας στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης. «Η Αμερικανική Λεγεώνα αποτελεί το σύγχρονο πρότυπο μιας οργανωμένης και ενεργούς κοινότητας βετεράνων», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να παραμείνει ενεργή μέσα από δημόσιες συζητήσεις, εκδηλώσεις και πρωτοβουλίες αλληλεγγύης, που θα φέρνουν την ιστορία των βετεράνων πιο κοντά στις νεότερες γενιές.

Στους διαχρονικούς δεσμούς Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών αναφέρθηκε ο Γενικός Πρόξενος των ΗΠΑ στη Θεσσαλονίκη, Ματ Χάγκενγκρουμπερ, ο οποίος υπογράμμισε ότι η σχέση των δύο χωρών έχει βαθιές ιστορικές ρίζες και συνδέεται με κοινές αξίες και αγώνες. Υπενθύμισε τη συμπαράσταση των Αμερικανών στον αγώνα της Ελληνικής Ανεξαρτησίας, αλλά και την κοινή παρουσία Ελλήνων και Αμερικανών στρατιωτών σε σημαντικές ιστορικές στιγμές.
Ξεχωριστή θέση στην ομιλία του κ. Χάγκενγκρουμπερ, είχε η συμμετοχή των Ελλήνων στρατιωτών στον Πόλεμο της Κορέας (1950-1953), όπου πολέμησαν στο πλαίσιο της διεθνούς δύναμης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, υπό αμερικανική διοίκηση, στο πλευρό των συμμαχικών δυνάμεων. Όπως σημείωσε, αυτή η πτυχή αναδεικνύει την κοινή στρατιωτική πορεία των δύο χωρών και τη συμβολή τους στην υπεράσπιση της ελευθερίας. Υπογράμμισε, δε, ότι η τιμή προς τους βετεράνους αφορά όλους όσοι υπηρέτησαν, ανεξάρτητα από το αν επέστρεψαν από την υπηρεσία τους. Όπως χαρακτηριστικά, ανέφερε: «Απόψε τιμούμε κάθε Αμερικανό και κάθε Έλληνα που φόρεσε τη στρατιωτική στολή, όσους εξακολουθούν να υπηρετούν, αλλά και όσους δεν επέστρεψαν ποτέ στην πατρίδα τους».
Πηγή για τις φωτό αρχείου: hellenicnews, akrokorinthos.blogspot, findagrave





















