Βρυξέλλες, ανταπόκριση Νίκος Μπέλλος

Η αξιοποίηση και η αποσαφήνιση του παραπάνω άρθρου, που αποτελούσε πάγια ελληνική επιδίωξη τα τελευταία χρόνια, διευκολύνθηκε από το γεγονός ότι κι άλλες χώρες, όπως η Σουηδία και η Φινλανδία, ενδιαφέρονται για την ανάδειξη της συγκεκριμένης πρόνοιας της Συνθήκης.

Μάλιστα, με αφορμή τον πόλεμο στη Ουκρανία, οι κυβερνήσεις της Σουηδίας και της Φινλανδίας, χωρών που δεν ανήκουν σε κανένα στρατιωτικό συνασπισμό, εμφανίζονται ιδιαίτερα ανήσυχες λόγω της επιθετικότητας της Ρωσίας και επιδιώκουν να κατοχυρώσουν την ασφάλειά τους μέσω και της αξιοποίησης της ρήτρας του άρθρου 42 της Συνθήκης.

Επιστολή

Για το λόγο αυτό είχαν στείλει επιστολή στον πρόεδρο του Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ, να συζητηθεί το θέμα στη χθεσινή συνεδρίαση των Ευρωπαίων ηγετών στις Βερσαλλίες και να υπάρξει σχετική αναφορά στη δήλωση των «27».

Για την Ελλάδα και την Κύπρο πρόκειται για μια εξαιρετικά θετική εξέλιξη, δεδομένου ότι βρίσκονται αντιμέτωπες με την επιθετικότητα της Αγκυρας και το πλεονέκτημα για τη χώρα μας σε σχέση με τη χθεσινή εξέλιξη είναι ότι η Τουρκία δεν είναι μέλος της Ε.Ε. Την ίδια ρήτρα της αμοιβαίας συνδρομής παρέχει και το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, ωστόσο πρακτικά δεν μπορεί να τεθεί σε ισχύ στην περίπτωση Ελλάδας και Τουρκίας, δεδομένου ότι πρόκειται για δύο κράτη-μέλη της Συμμαχίας.

Σύμφωνα με το άρθρο 42, παράγραφος 7 της Συνθήκης της Ε.Ε.: «Σε περίπτωση κατά την οποία κράτος-μέλος δεχθεί ένοπλη επίθεση στο έδαφός του, τα άλλα κράτη-μέλη οφείλουν να του παράσχουν βοήθεια και συνδρομή με όλα τα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους, σύμφωνα με το άρθρο 51 του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών».

Σύμφωνες με ΝΑΤΟ

Η εν λόγω παράγραφος τονίζει επίσης ότι οι δεσμεύσεις και η συνεργασία στον τομέα αυτόν εξακολουθούν να είναι σύμφωνες προς τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο του Οργανισμού Βορείου Ατλαντικού Συμφώνου, το οποίο παραμένει, όσον αφορά στα κράτη που είναι μέλη του, το θεμέλιο της συλλογικής τους άμυνας και το όργανο της εφαρμογής της.

Στη δήλωση που υιοθετήθηκε χθες, οι Ευρωπαίοι ηγέτες, αν και αναγνωρίζουν τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της πολιτικής ασφάλειας και άμυνας ορισμένων κρατών-μελών, θα συνεχίσουν, όπως τονίζουν, να επενδύουν στην αμοιβαία συνδρομή βάσει του άρθρου 42, παράγραφος 7 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ενωση.

Πρωτοβουλίες

Αναφορικά με την ευρωπαϊκή άμυνα, οι «27» αναφέρουν ότι εν όψει των προκλήσεων που αντιμετωπίζουμε και προκειμένου να προστατεύσουμε καλύτερα τους πολίτες μας, πρέπει να ενισχύσουμε αποφασιστικά τις επενδύσεις μας σε αμυντικές δυνατότητες και καινοτόμες τεχνολογίες. Στο πλαίσιο αυτό συμφώνησαν στα εξής:

– Να αυξήσουν ουσιαστικά τις αμυντικές δαπάνες, με σημαντικό μερίδιο για επενδύσεις, με επίκεντρο τις εντοπισμένες στρατηγικές ελλείψεις και με τις αμυντικές ικανότητες που αναπτύσσονται με συνεργατικό τρόπο εντός της Ε.Ε.

– Να αναπτύξουν περαιτέρω κίνητρα για την τόνωση των συνεργατικών επενδύσεων των κρατών-μελών σε κοινά έργα και από κοινού προμήθεια αμυντικών δυνατοτήτων.

– Να επενδύσουν περαιτέρω στις απαραίτητες ικανότητες για τη διεξαγωγή του πλήρους φάσματος των αποστολών και των επιχειρήσεων.

– Να ενθαρρύνουν συνέργειες μεταξύ της μη στρατιωτικής, αμυντικής και Διαστημικής έρευνας και καινοτομίας και της επένδυσης σε κρίσιμες και αναδυόμενες τεχνολογίες και καινοτομία για την ασφάλεια και την άμυνα.

– Να λάβουν μέτρα για την ενίσχυση και ανάπτυξη της αμυντικής μας βιομηχανίας.

Τέλος, αποφάσισαν να προετοιμαστεί η Ε.Ε. καλύτερα για ταχέως αναδυόμενες προκλήσεις, όπως ο διαρκώς αναπτυσσόμενος υβριδικός πόλεμος, να ενισχύσει την ανθεκτικότητά της στον κυβερνοχώρο, να προστατεύσει τις υποδομές – ιδιαίτερα τις κρίσιμες υποδομές- και να καταπολεμήσει την παραπληροφόρηση.

ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

• Να αυξήσουν ουσιαστικά τις αμυντικές δαπάνες.

• Να αναπτύξουν περαιτέρω κίνητρα για τόνωση των συνεργατικών επενδύσεων σε κοινά έργα και από κοινού προμήθεια αμυντικών δυνατοτήτων.

• Να επενδύσουν περαιτέρω στις ικανότητες για διεξαγωγή του πλήρους φάσματος των αποστολών και των επιχειρήσεων.

• Να ενθαρρύνουν συνέργειες αμυντικής και Διαστημικής έρευνας και επενδύσεις σε κρίσιμες και αναδυόμενες τεχνολογίες για την ασφάλεια και την άμυνα.

• Να προετοιμαστεί η Ε.Ε. για ταχέως αναδυόμενες προκλήσεις, όπως ο αναπτυσσόμενος υβριδικός πόλεμος, και να ενισχύσει την ανθεκτικότητά της στον κυβερνοχώρο.