Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης: Πάνω από 800 άτομα με αναπηρία ζουν αυτόνομα στην Ελλάδα

Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο της επιστημονικής ημερίδας με θέμα «Φροντίδα και φιλοξενία: Οι Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης στην Κεντρική Μακεδονία», που διοργάνωσαν η Αντιπεριφέρεια Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και η Γενική Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας λένε ότι  περισσότερα από 800 άτομα με αναπηρία διαμένουν σε Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης, ενισχύοντας το δικαίωμα στην ανεξάρτητη διαβίωση και την κοινωνική ένταξη.

Με τη φράση «μαμά σε χαιρετώ, πάω στο σπίτι μου», άτομα με αναπηρία αποχαιρετούν τους δικούς τους ανθρώπους για να επιστρέψουν στη δική τους κατοικία, σε κάποια από τις Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης που λειτουργούν σε όλη τη χώρα. Εκεί ζουν αυτόνομα, οργανώνουν την καθημερινότητά τους, μαγειρεύουν, κάνουν τα ψώνια τους, διαχειρίζονται το πρόγραμμα της ημέρας τους και συμμετέχουν στην κοινωνική ζωή, έχοντας παράλληλα συνεχή υποστήριξη από εξειδικευμένους φροντιστές. Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, περισσότεροι από 800 ενήλικες με κινητικές, νοητικές ή αισθητηριακές αναπηρίες διαμένουν σήμερα σε 152 Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης σε όλη τη χώρα.

Ημερίδα στην Κεντρική Μακεδονία για τις Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης

Η αντιπεριφερειάρχης Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Μαρία (Μελίνα) Δερμεντζοπούλου, αναφέρθηκε στην αγωνία των οικογενειών για το μέλλον των ατόμων με αναπηρία όταν δεν θα υπάρχει κάποιος να τα φροντίζει, επισημαίνοντας ότι οι Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης αποτελούν μία ουσιαστική απάντηση σε αυτό το ζήτημα. «Εμείς ως περιφέρεια έχουμε την αρμοδιότητα να αδειοδοτούμε και να ελέγχουμε την παροχή των υπηρεσιών ώστε να είναι αυτή που πρέπει για να εξασφαλίζει την ασφάλεια και την ποιοτική διαβίωση των ατόμων με αναπηρία. Παράλληλα έχουμε διοχετεύσει ένα πολύ μεγάλο μέρος των χρηματοδοτικών εργαλείων του ΕΣΠΑ προκειμένου να μπορούν να ανεγερθούν και να λειτουργούν οι στέγες. Πιστεύουμε ότι αυτός ο θεσμός είναι το μέλλον της αυτόνομης διαβίωσης», υπογράμμισε.

Χρηματοδότηση μέσω ευρωπαϊκών προγραμμάτων

Ο Δημήτρης Κοντογιαννόπουλος, στέλεχος της Διαχειριστικής Αρχής του προγράμματος «Κεντρική Μακεδονία», τόνισε ότι η τρέχουσα προγραμματική περίοδος 2021-2027 περιλαμβάνει τη μεγαλύτερη κοινωνική παρέμβαση που έχει υλοποιηθεί στην περιοχή μέσω ευρωπαϊκών πόρων. Όπως ανέφερε, μέσω του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ αξιοποιούνται 370 εκατ. ευρώ για κοινωνικές δράσεις, μεταξύ των οποίων και η λειτουργία των Στεγών Υποστηριζόμενης Διαβίωσης. Στην Κεντρική Μακεδονία έχουν ήδη υποστηριχθεί 15 στέγες, με συνολικό προϋπολογισμό 5,5 εκατ. ευρώ και περισσότερους από 70 ωφελούμενους, ενώ παράλληλα χρηματοδοτούνται νέες κτιριακές υποδομές και εξοπλισμός. «Το πιο ουσιαστικό, που θα έπρεπε να ήταν αυτονόητο, είναι ότι τα άτομα με αναπηρία έχουν δικαίωμα αυτόνομης διαβίωσης και συμμετοχής στην κοινότητα», σημείωσε.

Η μετάβαση σε εθνική χρηματοδότηση

Όπως εξηγήθηκε κατά τη διάρκεια της ημερίδας, από την 1η Ιανουαρίου 2027 οι υφιστάμενες δομές θα συνεχίσουν να λειτουργούν με εθνικούς πόρους, καθώς ολοκληρώνεται η ευρωπαϊκή συγχρηματοδότηση. «Αυτό που δεν αλλάζει είναι η φιλοσοφία για τη μετάβαση από ένα μοντέλο ιδρυματικής περίθαλψης σε ένα μοντέλο ανεξάρτητης και υποστηριζόμενης διαβίωσης για τα άτομα με αναπηρία», ανέφερε ο κ. Κοντογιαννόπουλος.

Οι δυσκολίες και η κοινωνική αποδοχή

Η αντιδήμαρχος Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Υγείας του Δήμου Παύλου Μελά, Συλβάνα Καρασσαβίδου, αναφέρθηκε στα εμπόδια που αντιμετωπίστηκαν κατά τη δημιουργία δύο στεγών στην περιοχή. «Τα άτομα με αναπηρία αντιμετωπίζονται κάποιες φορές είτε ως εξωγήινοι είτε ως αντικείμενα που τα τοποθετείς κάπου και δεν μετακινούνται. Όμως είναι άνθρωποι με ανάγκες και συναισθήματα όπως όλος ο πληθυσμός και οι ανάγκες τους πρέπει να λαμβάνονται υπόψη», τόνισε. Όπως πρόσθεσε, «η πρώτη δυσάρεστη εμπειρία ήταν ότι οι ένοικοι της πολυκατοικίας όπου υπήρχαν τα διαμερίσματα θορυβήθηκαν και χρησιμοποίησαν ακόμη και δικηγόρο για να αποτρέψουν τη δημιουργία των στεγών».

«Μαμά σε χαιρετώ, πάω στο σπίτι μου»

Ιδιαίτερη συγκίνηση προκάλεσαν οι προσωπικές μαρτυρίες που παρουσιάστηκαν στην ημερίδα. Η διευθύντρια της Εταιρείας Σπαστικών Βορείου Ελλάδος, Χριστίνα Αλβανού, η οποία διαχειρίζεται πέντε Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης για 32 άτομα, στάθηκε στη σημασία που έχει για τους φιλοξενούμενους η αίσθηση του προσωπικού χώρου. «Το βίωμα της χαράς που έχουν τα παιδιά όταν λένε “μαμά σε χαιρετώ πάω στο σπίτι μου”» ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι οι άνθρωποι αυτοί έχουν πλέον συνειδητοποιήσει πως πρόκειται για το δικό τους σπίτι και τη δική τους καθημερινότητα. Από την πλευρά της, η Ντίνα Ιωάννογλου περιέγραψε τη στιγμή που η αδελφή της επέστρεψε στη στέγη μετά από νοσηλεία, λέγοντας ότι άνοιξε τα χέρια της για να αγκαλιάσει τη φροντίστριά της και συγκινήθηκε επειδή επέστρεφε στο σπίτι της.