Ο αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς Δικαίου του ΑΠΘ, Μίλτος Σαρηγιαννίδης, μιλά στο EleftherosTypos.gr και αναλύει τις γεωπολιτικές, οικονομικές και στρατηγικές προεκτάσεις της κρίσης, χωρίς να αποκλείει ακόμη και ένα ευρύτερο περιφερειακό ντόμινο εξελίξεων.
«Η Ευρώπη κινδυνεύει να διαχειρίζεται τα τετελεσμένα των άλλων»
Ο κ. Σαρηγιαννίδης επισημαίνει ότι κάθε κρίση στη Μέση Ανατολή έχει άμεσο αποτύπωμα στην ευρωπαϊκή ατζέντα. «Είναι μάλλον περιττό να υπογραμμίσουμε, γιατί πρόκειται για μόνιμη επωδό, ότι τα μεταναστευτικά ρεύματα, οι ροές στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, η ελεύθερη ναυσιπλοΐα, η ενεργειακή ασφάλεια αλλά και η ασφάλεια στους δρόμους των ευρωπαϊκών πόλεων αποτελούν ζητήματα που βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα των ευρωπαίων πολιτών και των ευρωπαϊκών θεσμών και κυβερνήσεων, κάθε φορά που ξεσπά μια κρίση στη Μέση Ανατολή», τονίζει.
Όπως εξηγεί στo ΕleftherosTypos.gr ο κ. Σαρηγιαννίδης, η κατάσταση δεν περιορίζεται στη Γάζα ή στους πληρεξουσίους της Τεχεράνης σε Λίβανο, Ιράκ και Υεμένη, αλλά αφορά «τον σχεδιασμό των σφαιρών επιρροής στη Μέση Ανατολή, τη χάραξη ασφαλών διαδρόμων, και τον ανταγωνισμό μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας». Ο ίδιος προειδοποιεί: «Αν τα κράτη της Ευρώπης επιθυμούν ρόλο στον σχεδιασμό και τη συμμετοχή σε αυτή την περιοχή του κόσμου, θα πρέπει επιτέλους να συμφωνήσουν μεταξύ τους και να προωθήσουν αποτελεσματικές ιδέες και πολιτικές. Όμως, αν δεν διαθέτουν σενάρια και επιλογές για να συμμετέχουν στον πολιτικό σχεδιασμό μιας νέας, και κυρίως πιο ασφαλούς, Μέσης Ανατολής, τότε τα κράτη στην Ευρώπη είναι καταδικασμένα να διαχειρίζονται τα τετελεσμένα των άλλων ισχυρών ενδιαφερόμενων».
Δεν αποκλείει, μάλιστα, το ενδεχόμενο άμεσης εμπλοκής ευρωπαϊκών χωρών: «Παραμένει πιθανό να συρθούν τα ευρωπαϊκά κράτη σε μια περιφερειακή σύρραξη, σε περίπτωση κατά την οποία το Ιράν πλήξει ευρωπαϊκούς στόχους στη Μέση Ανατολή ή ακόμη και την Ανατολική Μεσόγειο». Σε ένα τέτοιο σενάριο, προσθέτει, θα μπορούσε να ενισχυθεί και ο κίνδυνος τρομοκρατικών επιθέσεων εντός ευρωπαϊκών πόλεων.
Οι επιπτώσεις για την Ελλάδα – Ενέργεια, ναυτιλία και Σούδα
Ο αναπληρωτής καθηγητής είναι σαφής ότι η Ελλάδα δεν θα μείνει ανεπηρέαστη. «Ασφαλώς και θα υπάρξουν επιπτώσεις και για την Ελλάδα από τη σύρραξη στο Ιράν. Οι καθυστερήσεις και διακοπές στην εφοδιαστική αλυσίδα οδηγούν πάντα σε άνοδο των τιμών σε βασικά αγαθά και δυστυχώς και σε φαινόμενα αισχροκέρδειας σε βάρος του καταναλωτή», σημειώνει.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στην ενεργειακή ασφάλεια και στον ρόλο κρίσιμων υποδομών, όπως η Ρεβυθούσα και η Αλεξανδρούπολη, αναδεικνύοντας τη στρατηγική σημασία της ενεργειακής αυτονομίας. Στο πεδίο της ναυτιλίας, προειδοποιεί για σοβαρούς κινδύνους σε περίπτωση κλεισίματος των Στενά του Ορμούζ, ενώ υπενθυμίζει ότι στο πρόσφατο παρελθόν οι Φρουροί της Επανάστασης είχαν συλλάβει ελληνικά τάνκερ.
View this post on Instagram
Αναφερόμενος στη Ναυτική Βάση Σούδας, επισημαίνει ότι «το γεγονός ότι η αμερικανική βάση στη Σούδα βρίσκεται εντός του βεληνεκούς των ιρανικών μη-επανδρωμένων αεροσκαφών και βαλλιστικών και τηλεκατευθυνόμενων (κρουζ) πυραύλων αποτελεί μια εύλογη πηγή ανησυχίας», αν και διευκρινίζει πως οι στόχοι προτεραιότητας της Τεχεράνης ενδέχεται να βρίσκονται αλλού στην Ανατολική Μεσόγειο. Παράλληλα, δεν αποκλείει νέο κύμα μεταναστευτικών ροών προς την Ευρώπη και την Ελλάδα, εφόσον η εσωτερική κατάσταση στο Ιράν οδηγηθεί σε αποσταθεροποίηση ή ακόμη και σε εμφυλιοπολεμικές συνθήκες.
Τα κίνητρα των ΗΠΑ και του Ισραήλ
Αναλύοντας τα συμφέροντα της Ουάσιγκτον, ο κ. Σαρηγιαννίδης υπογραμμίζει ότι οι ΗΠΑ «δεν θα μπορούσαν να διακινδυνεύσουν την απόκτηση πυρηνικού όπλου από το ολοκληρωτικό και θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης». «Οι ΗΠΑ δεν θα ήθελαν απέναντί τους μια “Βόρεια Κορέα” στη Μέση Ανατολή», τονίζει χαρακτηριστικά στο EleftherosTypos.gr, προσθέτοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα αποδυνάμωνε σημαντικά την αμερικανική επιρροή στην περιοχή.
Κατά την εκτίμησή του, πέραν της αναχαίτισης του πυρηνικού προγράμματος, στο τραπέζι βρίσκεται και η αλλαγή καθεστώτος. Μια μεταβατική, μετριοπαθής κυβέρνηση στην Τεχεράνη «θα ενίσχυε τα σχέδια των ΗΠΑ στο πλαίσιο των Συμφωνιών του Αβραάμ και την επιτυχία του εγχειρήματος για τον μεσανατολικό διάδρομο που θα συνδέει την Ινδία και τη Μεσόγειο». Ωστόσο, προειδοποιεί για το αρνητικό σενάριο: «Αν δεν επικρατήσει η πολιτική μετριοπάθεια σε μια μεταβατική διαδικασία διακυβέρνησης, τότε το ενδεχόμενο ενός εμφυλίου με διαστάσεις εθνοτικές και θρησκευτικές, θα μπορούσε να οδηγήσει σε τραγικές συνέπειες».
View this post on Instagram
Ποιοι θα στηρίξουν την Τεχεράνη – Και πόσο θα κρατήσει η κρίση
Σύμφωνα με τον καθηγητή, ούτε η Ρωσία ούτε η Κίνα αναμένεται να παράσχουν ανοιχτή στήριξη στο Ιράν, αν και δεν αποκλείεται διακριτική συνδρομή σε επίπεδο πληροφοριών. Το καθεστώς της Τεχεράνης, όπως εκτιμά, «θα προσπαθήσει να εμπλέξει όσα περισσότερα κράτη μπορεί σε μια γενικευμένη περιφερειακή σύρραξη, προκειμένου να αυξήσει το πολιτικό κόστος». Ως προς τη διάρκεια της σύγκρουσης, ο ίδιος επισημαίνει ότι όλα θα εξαρτηθούν από την ανθεκτικότητα των ιρανικών στρατιωτικών υποδομών, την ενεργοποίηση των πληρεξουσίων και την ικανότητα εξαπόλυσης ασύμμετρων επιθέσεων.
«Με δεδομένο ότι η διάρκεια της σύρραξης είναι συνυφασμένη με τον διακηρυγμένο πλέον σκοπό των ΗΠΑ και του Ισραήλ, δηλαδή την αλλαγή του καθεστώτος στην Τεχεράνη, φαίνεται ότι τα πάντα εξαρτώνται από την ικανότητά τους να πλήξουν αποφασιστικά και σε βάθος το ιρανικό σύστημα διακυβέρνησης», καταλήγει. Τέλος, το μόνο βέβαιο, σύμφωνα με τον Μίλτο Σαρηγιαννίδη, είναι ότι η επόμενη ημέρα στη Μέση Ανατολή θα κρίνει όχι μόνο το μέλλον του Ιράν, αλλά και τον ρόλο της Ευρώπης σε μια περιοχή που επηρεάζει άμεσα την ασφάλεια και τη σταθερότητά της.
Ροή Ειδήσεων 
