Αποτελεί ένα από τα πολλά «στολίδια» στο στέμμα της Νάουσας Ημαθίας, της πόλης που άλλοτε πρωταγωνιστούσε στον βιομηχανικό χάρτη της χώρας.
Ο ιστορικός και πανέμορφος Μύλος Ματθαίου γυρίζει σελίδα και θα μετατραπεί σε έναν σύγχρονο πολυχώρο πολιτισμού και εκπαίδευσης, φιλοδοξώντας να ξαναδώσει ζωή σε ένα από τα σημαντικότερα αρχιτεκτονικά και βιομηχανικά μνημεία της πόλης. Το εμβληματικό συγκρότημα, που συνδέει την οικονομική και παραγωγική ιστορία της Νάουσας με την αρχιτεκτονική κληρονομιά και την πορεία μιας οικογένειας που άφησε το αποτύπωμά της στην περιοχή, εισέρχεται πλέον σε τροχιά αποκατάστασης, καθώς εξασφαλίστηκε η ένταξη του έργου στο ΕΣΠΑ, με συνολική δημόσια δαπάνη 3.409.760 ευρώ.
Με απόφαση του αναπληρωτή υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκου Παπαθανάση, η αποκατάσταση της διατηρητέας κτιριακής ενότητας κατοικίας – κυλινδρόμυλου Ματθαίου εντάχθηκε στο πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή 2021-2027». Δικαιούχος είναι ο Δήμος Ηρωικής Πόλεως Νάουσας, ενώ το έργο συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης. Οπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση του υπουργείου, πρόκειται για την αποκατάσταση ενός ανενεργού κτιρίου, ενός μοναδικού μνημείου που έχει χαρακτηριστεί ως «έργο τέχνης», με στόχο την ανάδειξη του ιστορικού μηχανολογικού εξοπλισμού και την επανάχρησή του ως πολυχώρου πολιτιστικών και εκπαιδευτικών δράσεων.
Το σχέδιο παρεμβάσεων
Το σχέδιο αφορά κτιριακή επιφάνεια 1.121 τετραγωνικών μέτρων και προβλέπει εκτεταμένες οικοδομικές και ηλεκτρομηχανολογικές παρεμβάσεις. Οι εργασίες θα περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, αποκαταστάσεις τοιχοποιιών, οροφών και δαπέδων, μονώσεις, χρωματισμούς και αναγκαίες ενισχύσεις, καθώς και εγκαταστάσεις θέρμανσης και κλιματισμού, πυροπροστασίας, ύδρευσης και αποχέτευσης, αντικεραυνικής προστασίας και ανελκυστήρα. Ιδιαίτερη βαρύτητα θα δοθεί στη συντήρηση του παλαιού μηχανολογικού εξοπλισμού, ώστε να διασωθεί όχι μόνο το κέλυφος του κτιρίου, αλλά και η παραγωγική μνήμη που αυτό ενσωματώνει.
Με ειδικές κατασκευές
Η μουσειολογική και μουσειογραφική μελέτη θα καθορίσει τον εκθεσιακό εξοπλισμό και τις ειδικές κατασκευές που θα πλαισιώσουν την παρουσίαση του ιστορικού συγκροτήματος. Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, ο χώρος θα είναι ανοικτός και επισκέψιμος καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, φιλοξενώντας εκδηλώσεις, ημερίδες και πολιτιστικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες. Στόχος είναι, όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, ο πολυχώρος να εξελιχθεί σε «πυρήνα γνώσης, εκπαίδευσης και έρευνας» για θέματα τοπικής ιστορίας, μέσα από τη συνεργασία των κατοίκων, των συλλόγων και των φορέων της ευρύτερης περιοχής.
Από αρχές του 20ου αιώνα
Το συγκρότημα αναπτύχθηκε με κατοικία, κυλινδρόμυλο, φούρνο, αποθήκες και ευρύχωρη αυλή προς την πλευρά του ποταμού. Ο μηχανολογικός εξοπλισμός του μύλου προμηθεύτηκε από τη Μασσαλία, ενώ την εγκατάστασή του ανέλαβε μηχανικός γαλλικής εταιρίας, στοιχείο που μαρτυρά τον εκσυγχρονισμό της παραγωγής στις αρχές του 20ού αιώνα. Η επιχείρηση διέκοψε τη λειτουργία της περίπου το 1963, αφήνοντας πίσω της ένα σπάνιο σύνολο κτιρίων και μηχανημάτων, πολλά από τα οποία διατηρούνται μέχρι σήμερα.
Τέχνη και επιχειρηματικότητα
Η ιστορία του συγκροτήματος είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον Χριστόδουλο Ματθαίου, μια πολυσχιδή προσωπικότητα που συνδύασε την τέχνη με την επιχειρηματική δραστηριότητα. Γεννημένος στη Νάουσα τη δεκαετία του 1860, ήταν γιος του αγιογράφου Ιωάννη Ματθαίου και ακολούθησε τα βήματα του πατέρα του, αναπτύσσοντας σημαντική δραστηριότητα στο Αγιον Ορος, στα Βαλκάνια και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας. Εργα του σώζονται και σε εκκλησίες της γενέτειράς του. Το 1909, επιστρέφοντας οριστικά στη Νάουσα, οικοδόμησε στη θέση του πατρικού του σπιτιού μια επιβλητική κατοικία, σχεδιασμένη από τον αρχιτέκτονα της Θεσσαλονίκης Γραικό.
