Τα πρόσφατα περιστατικά τροχαίων συμβάντων στη χώρα μας, με θύματα ανήλικους χρήστες και σοβαρούς τραυματισμούς, καταδεικνύουν μία ανησυχητική τάση που επιβεβαιώνεται όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι θάνατοι που σχετίζονται με τη χρήση ηλεκτρικών πατινιών και ελαφρών προσωπικών ηλεκτρικών οχημάτων αυξήθηκαν από 61 το 2021 σε 92 το 2022, ενώ πάνω από το 80% αυτών προκύπτει από συγκρούσεις με βαρύτερα οχήματα. Αυτή η εξέλιξη αναδεικνύει με σαφήνεια ότι η μικροκινητικότητα, αν και αποτελεί βιώσιμη και ευέλικτη λύση μετακίνησης στις πόλεις, εντάσσεται σε ένα οδικό περιβάλλον υψηλού κινδύνου, ιδιαίτερα για τους ευάλωτους χρήστες του οδικού δικτύου.

Στην Ελλάδα, το ισχύον θεσμικό πλαίσιο μέσω του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας θέτει σαφείς κανόνες για τη χρήση των συγκεκριμένων μέσων, όπως το όριο ταχύτητας των 25 χλμ./ώρα, η χρήση τους στο οδικό δίκτυο από άτομα ηλικίας 15 ετών και άνω, η απαγόρευση κυκλοφορίας σε πεζοδρόμια, καθώς και η υποχρέωση ύπαρξης φωτισμού και ανακλαστικών στοιχείων. Η χρήση κράνους αποτελεί κρίσιμη προϋπόθεση για την προστασία των χρηστών και συστήνεται ανεπιφύλακτα για όλους.

Σε αυτήν την κατεύθυνση, το τελευταίο χρονικό διάστημα το Ινστιτούτο Οδικής Ασφάλειας (Ι.Ο.ΑΣ.) «Πάνος Μυλωνάς» θέτει ως μέγιστη προτεραιότητα την προστασία της ανθρώπινης ζωής στον δρόμο με την παράλληλη ενημέρωση για την ένταξη της μικροκινητικότητας στο σύγχρονο οδικό περιβάλλον. Επισημαίνει ότι η χρήση πατινιών δεν αποτελεί απλώς μία εναλλακτική μορφή μετακίνησης, αλλά συνεπάγεται την πλήρη ένταξη στο οδικό σύστημα, με δικαιώματα αλλά και υποχρεώσεις. Ο οδηγός θα πρέπει να τηρεί τους κανόνες, να προστατεύει τον εαυτό του και να σέβεσαι όλους τους χρήστες της οδού.

Για το συγκεκριμένο θέμα έχει πάρει θέση και ο Πανελλήνιος Σύλλογος Εκπαιδευτών Οδήγησης και Κυκλοφοριακής Αγωγής ο οποίος παρέχει δωρεάν εξειδικευμένα μαθήματα σε χρήστες ηλεκτρικών πατινιών. Αυτή η πρωτοβουλία στοχεύει στη δραστική μείωση των τροχαίων ατυχημάτων, στην καλλιέργεια υπεύθυνης οδηγικής συμπεριφοράς, στη δημιουργία μίας νέας κουλτούρας συνύπαρξης μεταξύ όλων των χρηστών του οδικού δικτύου και στην ενίσχυση της γνώσης και της αυτοπεποίθησης των οδηγών μέσων μικροκινητικότητας. Έτσι, σε ένα περιβάλλον όπου η συνύπαρξη διαφορετικών μέσων είναι συχνά άτακτη και επικίνδυνη, η σωστή εκπαίδευση παραμένει το μοναδικό αποτελεσματικό εργαλείο πρόληψης ατυχημάτων.

Αποκάλυψη ΕΤ: Τέλος τα ηλεκτρικά πατίνια σε ανήλικους

Ηλεκτρικά πατίνια: Την καθολική απαγόρευση των ηλεκτρικών πατινιών σε ανηλίκους αναμένεται να φέρει το αμέσως επόμενο διάστημα η κυβέρνηση, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες του ΕΤ.

Τα πολύ συχνά ατυχήματα με ηλεκτρικά πατίνια – που σε μερικές των περιπτώσεων έχουν αποβεί μοιραία – με  τελευταίο θύμα τον 13χρονο Κωνσταντίνο από την Ηλεία, είναι ο λόγος που τα συναρμόδια υπουργεία Μεταφορών και Προστασίας του Πολίτη επεξεργάζονται ήδη νέα και πιο αυστηρή νομοθετική ρύθμιση. Παρότι τα ηλεκτρικά πατίνια έγιναν ευρέως γνωστά στην χώρα μας την περίοδο της πανδημίας, προωθώντας παράλληλα την πράσινη κινητικότητα, έξι χρόνια μετά και με ένα πλαίσιο ήδη αυστηρό – συνεχίζουν αρκετοί χρήστες να μην συμμορφώνονται με τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Παράλληλα, με μια απλή αναζήτηση στο διαδίκτυο μπορεί εύκολα κάποιος να αγοράσει «πειραγμένο» σε ταχύτητα πατίνι, το οποίο μάλιστα μπορεί να αναπτύξει ακόμη και 100 χλμ./ώρα, με αποτέλεσμα να σημειώνονται ολοένα και περισσότερα ατυχήματα.

Αποτέλεσμα αυτού, τα συναρμόδια υπουργεία να βάλουν φρένο στην χρήση των πατινιών σε ανηλίκους, ενώ αναμένεται να έρθει πιο αυστηρό πλαίσιο και για τους υπόλοιπους χρήστες που δεν μετακινούνται σύμφωνα με τους κανόνες που έχουν ήδη θεσπιστεί και θα αυστηριοποιήθουν περαιτέρω. Ταυτόχρονα, θα συνεχίσουν οι εντατικοί έλεγχοι της Τροχαίας που μόνο για το τριήμερο της Πρωτομαγιάς διενεργήθηκαν 397 στο λεκανοπέδιο Αττικής. Από αυτούς, βεβαιώθηκαν 127 παραβάσεις για μη χρήση προστατευτικού κράνους και 8 για οδήγηση υπό την επήρεια μέθης από οδηγούς Ελαφριών Προσωπικών Ηλεκτρικών Οχημάτων (Ε.Π.Η.Ο.).

ΚΟΚ: Τι επιτρέπεται και τι απαγορεύεται για τα ηλεκτρικά πατίνια

Ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας ξεχωρίζει τα ηλεκτρικά πατίνια σε δύο κατηγορίες. Στην πρώτη εντάσσονται εκείνα που κινούνται έως 6 χλμ./ώρα και θεωρούνται ως πεζοί, και στη δεύτερη εκείνα που φτάνουν έως 25 χλμ./ώρα και αντιμετωπίζονται ως ποδήλατα. Για τη δεύτερη κατηγορία ισχύουν συγκεκριμένοι κανόνες, όπως η κίνηση σε ποδηλατόδρομους ή στο δεξί άκρο του δρόμου, η χρήση κράνους και φωτισμού, καθώς και η απαγόρευση μεταφοράς δεύτερου επιβάτη.

Αναλυτικότερα:

Για το σύνολο των οχημάτων μικροκινητικότητας ορίζεται ως ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας τα 25 χλμ/ώρα.

-Οι χρήστες ηλεκτρικών πατινιών και λοιπών ΕΠΗΟ δεν επιτρέπεται να κινούνται σε οδούς που έχουν όριο ταχύτητας πάνω από 50 χλμ./ώρα. Έτσι, τα ηλεκτρικά πατίνια απαγορεύεται να κινούνται σε επαρχιακές οδούς, στις μεγάλες λεωφόρους, σε οδούς ταχείας κυκλοφορίας.

-Οι χρήστες απαγορεύεται να έχουν ακουστικά στα αυτιά τους και φυσικά να μιλάνε στο κινητό τηλέφωνο, παρά μόνο με ανοικτή ακρόαση.

-Απαγορεύεται η μεταφορά δεύτερου ατόμου.

-Αν η μέγιστη ταχύτητά τους είναι 6χλμ/ώρα θεωρούνται και κυκλοφορούν ως πεζοί και επιτρέπεται η οδήγηση τους σε άτομα άνω των 12 ετών.

-Αν έχουν ταχύτητα από 6 έως 25 χλμ/ώρα θεωρούνται και κυκλοφορούν ως ποδήλατα. Επιτρέπεται η οδήγησή τους από 15 ετών και άνω.

-Αν υπάρχουν ποδηλατοδρόμοι υποχρεούνται να κινούνται στους ποδηλατοδρόμους. Διαφορετικά, οι οδηγοί υποχρεούνται να χρησιμοποιούν το δεξί άκρο του οδοστρώματος.

-Την νύκτα είναι υποχρεωτική η χρήση ειδικού αντανακλαστικού γιλέκου.

-Πρέπει να είναι εφοδιασμένα με κουδούνι, λευκό ή κίτρινο φως μπροστά και κόκκινο αντανακλαστικό φως πίσω.

-Οι οδηγοί τους πρέπει να φορούν κράνος.

-Σε χώρους που κυκλοφορούν πεζοί, οι οδηγοί των ΕΠΗΟ υποχρεούνται να κινούνται με ταχύτητα ανάλογη των πεζών και να τους παραχωρούν προτεραιότητα.

-Όταν δημιουργείται εμπόδιο ή κίνδυνος οι οδηγοί είναι υποχρεωμένοι να οδηγούν τα ηλεκτρικά οχήματα βαδίζοντας.

Επιστολή από τους παιδιάτρους

Τα συχνά ατυχήματα δεν προβληματίζουν μόνο την κυβέρνηση, τους συγκοινωνιολόγους και τις οικογένειες των θυμάτων αλλά και τους παιδιάτρους οι οποίοι μέσω επιστολή τους στο υπουργείο Μεταφορών ζητούν μεταξύ άλλων εκπαιδευτικές και κλινικές παρεμβάσεις.

Ειδικότερα, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ελευθεροεπαγγελµατιών Παιδιάτρων (Π.ΟΜ.Ε.Π.), εκφράζοντας την ανησυχία της για την δραματική αύξηση των τραυματισμών και θανάτων ανηλίκων από ατυχήματα µε ηλεκτρικά πατίνια, ζητά την άμεση εισαγωγή αγωγής οδικής ασφάλειας για ΕΠΗΟ στα προγράμματα σπουδών Δημοτικού και Γυμνασίου, την εθνική εκστρατεία ενημέρωσης γονέων µέσω σχολείων παιδιατρικών ιατρείων και ΜΜΕ για τους κινδύνους και τις νομικές ευθύνες, την ενσωμάτωση σύντομης συμβουλευτικής για ασφαλή χρήση ΕΠΗΟ στις τακτικές παιδιατρικές επισκέψεις των ηλικιών 10, 12 και 15 ετών (πρόγραμμα anticipatory guidance) και τη συνεργασία µε εμπορικά καταστήματα για διανομή ενημερωτικού υλικού κατά την αγορά πατινιού.

Παράλληλα, προτείνει την ίδρυση εθνικού επιδημιολογικού μητρώου καταγραφής παιδικών ατυχημάτων µε ΕΠΗΟ για τεκμηριωμένη χάραξη πολιτικής και την ανάπτυξη πρωτοκόλλου κλινικής διαχείρισης τραυματισμών από ΕΠΗΟ σε παιδιατρικά ΤΕΠ. Η Π.ΟΜ.Ε.Π. διευκρινίζει ότι «δεν τάσσεται κατά της κινητικότητας και της ελευθερίας των νέων. Αντιθέτως, αναγνωρίζει τα ηλεκτρικά πατίνια ως µέσο μεταφοράς µε θέση στις σύγχρονες πόλεις. Ωστόσο, η ελευθερία κάθε παιδιού τελειώνει εκεί που αρχίζει ο κίνδυνος για τη ζωή του».