Παρότι σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης η συνολική χρήση νερού παραμένει σχετικά χαμηλή, μόλις στο 5,8% των διαθέσιμων υδάτινων πόρων, οι ανισότητες μεταξύ των κρατών είναι μεγάλες και αποκαλυπτικές.
Στατιστικά στοιχεία:
Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά: χρήση μόλις 5,8% των διαθέσιμων αποθεμάτων γλυκού νερού. Όριο προειδοποίησης υδατικής πίεσης: άνω του 20%.
Χώρες με υψηλή υδατική πίεση
Κύπρος: 72% ετήσια χρήση αποθεμάτων γλυκού νερού (έως 92% το καλοκαίρι)
Μάλτα: 33% (έως 67% το καλοκαίρι)
Ελλάδα: 37%
Ρουμανία: 34%
Πορτογαλία: 31%
Ιταλία: 27%
Ισπανία: 26,5%
Πρόσβαση σε καθαρό νερό (ΕΕ)
Μέσος όρος ΕΕ: 9% δυσκολία πρόσβασης
Κύπρος: 36,5%
Ελλάδα: 31,5%
Η Κύπρος στην πιο κρίσιμη θέση της Ευρώπης
Στην κορυφή της λίστας με τη μεγαλύτερη υδατική πίεση βρίσκεται η Κύπρος, η οποία καταναλώνει περίπου το 72% των διαθέσιμων αποθεμάτων γλυκού νερού σε ετήσια βάση, ενώ τους θερινούς μήνες το ποσοστό αυτό φτάνει ακόμη και το 92%. Τα επίπεδα αυτά θεωρούνται εξαιρετικά υψηλά, δεδομένου ότι η επιστημονική κοινότητα τοποθετεί το όριο προειδοποίησης στο 20% χρήσης των υδάτινων πόρων.
Η κατάσταση έχει οδηγήσει τις κυπριακές αρχές σε σειρά μέτρων εξοικονόμησης, με πρόσφατη σύσταση προς τους πολίτες για μείωση της κατανάλωσης νερού κατά 10%, ενώ ταυτόχρονα ενισχύονται οι υποδομές μέσω νέων μονάδων αφαλάτωσης, προκειμένου να καλυφθεί η αυξανόμενη ζήτηση, ιδιαίτερα κατά την τουριστική περίοδο.
Ελλάδα: σταθερά στις χώρες υψηλού κινδύνου
Η Ελλάδα καταγράφεται επίσης ανάμεσα στις χώρες με σημαντική υδατική πίεση, με το ποσοστό χρήσης των υδάτινων πόρων να φτάνει περίπου το 37%. Η επίδοση αυτή την κατατάσσει στις υψηλότερες θέσεις στην Ευρώπη και σαφώς πάνω από το όριο ασφαλείας, δείχνοντας ότι η πίεση στο υδρολογικό σύστημα είναι διαρκής, ιδιαίτερα τους θερινούς μήνες.
Παράλληλα, στη λίστα των χωρών με υψηλή κατανάλωση νερού βρίσκονται η Μάλτα με 33%, η Ρουμανία με 34%, η Πορτογαλία με 31%, η Ιταλία με 27% και η Ισπανία με 26,5%, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως στη Νότια Ευρώπη, όπου οι κλιματικές συνθήκες είναι πιο ξηρές και οι ανάγκες υψηλότερες.
Αυξανόμενη πίεση και στην πρόσβαση σε καθαρό νερό
Πέρα από την κατανάλωση, ανησυχητικά είναι και τα στοιχεία για την πρόσβαση σε ασφαλές και καθαρό νερό. Σύμφωνα με ευρωπαϊκές εκτιμήσεις, περίπου το 10% των πολιτών της ΕΕ αντιμετωπίζει δυσκολίες, ποσοστό που αναμένεται να αυξηθεί λόγω της κλιματικής αλλαγής και των συχνότερων περιόδων ξηρασίας έως το 2030.
Η κατάσταση εμφανίζεται πιο έντονη στην Κύπρο, όπου το 36,5% των κατοίκων αναφέρει προβλήματα πρόσβασης σε καθαρό νερό, ενώ στην Ελλάδα το ποσοστό φτάνει το 31,5%, καταδεικνύοντας ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο την κατανάλωση, αλλά και την επάρκεια και ποιότητα των υποδομών.
Την ίδια ώρα, χώρες όπως η Βουλγαρία, η Ουγγαρία, η Κροατία και η Ιρλανδία αντιμετωπίζουν επίσης δυσκολίες πρόσβασης, αν και δεν καταγράφουν ιδιαίτερα υψηλή χρήση υδάτινων πόρων, κάτι που αποδίδεται κυρίως σε παλαιωμένα ή ανεπαρκή δίκτυα ύδρευσης. Αντίθετα, χώρες όπως η Γαλλία, η Πορτογαλία και η Ισπανία φαίνεται να διαχειρίζονται πιο αποτελεσματικά τη διανομή νερού, διατηρώντας χαμηλότερα ποσοστά προβλημάτων σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

