Αν και η επίσκεψη συνέπεσε με τον εορτασμό των ονομαστηρίων του, το γεγονός ξεπέρασε τα στενά προσωπικά πλαίσια, αποκτώντας ιστορική σημασία. Στο επίκεντρο βρέθηκαν τα εγκαίνια του νέου Ιστορικού Αρχείου «Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος Β’», ενός σύγχρονου χώρου που φιλοδοξεί να εξελιχθεί σε σημείο αναφοράς για την εκπαίδευση και την έρευνα των νεότερων γενεών.
Το νέο κτίριο, το οποίο υλοποιήθηκε με τη δωρεά των εφοπλιστών Αθανάσιου και Μαρίνας Μαρτίνου, εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σύνολο δράσεων, μαζί με την Πρότυπη Βιβλιοθήκη και το Κέντρο Εκκλησιαστικής Διακονίας. Τα τρία αυτά έργα συνθέτουν ένα δυναμικό τρίπτυχο προσφοράς στην καρδιά της πόλης, με στόχο να λειτουργήσουν ως «ζωντανές κυψέλες γνώσης, πολιτισμού, συνάντησης και πνευματικής παρακαταθήκης στην ιδιαίτερη πατρίδα του Μακαριωτάτου».
Η τελετή των εγκαινίων ήταν έντονα φορτισμένη συναισθηματικά για τον Προκαθήμενο της Ελλαδικής Εκκλησίας, ο οποίος εμφανώς συγκινημένος επέστρεψε στον τόπο όπου μεγάλωσε.
Παρά το εορταστικό και αναδρομικό κλίμα, η επικαιρότητα δεν έμεινε εκτός. Στο περιθώριο της εκδήλωσης, απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων, ο Αρχιεπίσκοπος τοποθετήθηκε με αυστηρό τόνο για τη συνεχιζόμενη δημόσια συζήτηση γύρω από τις πρόσφατες μισθολογικές ρυθμίσεις που αφορούν τους Μητροπολίτες.
Κάνοντας λόγο για διαστρέβλωση της πραγματικότητας, υπογράμμισε χαρακτηριστικά: «Εγώ απορώ για τη διαστροφή όλου του πράγματος. Αφού αυτά που έχει πάρει το κράτος από την Εκκλησία είναι απείρως απέραντα από αυτά που έλαβε. Όλα αυτά δεν ανταποκρίνονται στην αλήθεια».
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση αποτυπώνει τη διαχρονική θέση της Εκκλησίας στο σύνθετο ζήτημα της εκκλησιαστικής περιουσίας και των σχέσεών της με το ελληνικό κράτος, ένα θέμα που φαίνεται να συνοδεύει τον Αρχιεπίσκοπο ακόμη και σε στιγμές προσωπικού χαρακτήρα.
Επιστροφή στις ρίζες με μήνυμα προσφοράς
Παρά τη σύντομη πολιτική διάσταση που πήρε η εκδήλωση, το κύριο βάρος παρέμεινε στην έννοια της προσφοράς και της σύνδεσης με τον τόπο. Νωρίτερα, ο Αρχιεπίσκοπος είχε χοροστατήσει στον πανηγυρικό εσπερινό στον Ιερό Ναό Αγίου Σπυρίδωνος, στην ενορία όπου πέρασε τα παιδικά του χρόνια.
Σε μια περίοδο που η Εκκλησία της Ελλάδος καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην παράδοση και τις σύγχρονες προκλήσεις, το έργο που υλοποιείται στα Οινόφυτα αναδεικνύεται ως μια ακόμη απόδειξη ότι ένας μικρός τόπος μπορεί να αποτελέσει πηγή μεγάλων και διαχρονικών πρωτοβουλιών για την κοινωνία, την Εκκλησία και τον πολιτισμό.
Για τον ίδιο τον Αρχιεπίσκοπο, η επιστροφή αυτή λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι οι ανθρώπινες ρίζες και η τοπική ιστορία αποτελούν το πιο σταθερό και ισχυρό θεμέλιο.

