Η έκθεση για την Τουρκία, που εγκρίθηκε στα τέλη Απριλίου από την Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αναμένεται να τεθεί αύριο προς ψήφιση στην Ολομέλεια, μετά την κατάθεση τροπολογιών τον τελευταίο μήνα.
Ο εισηγητής της έκθεσης σημείωσε ότι εδώ και μια δεκαετία «περιμένουμε καλά νέα» από την Τουρκία, ωστόσο καταγράφεται «απόλυτη έλλειψη βούλησης» για συμμόρφωση με τις ευρωπαϊκές αρχές.
Παράλληλα, χαρακτήρισε την Τουρκία «πραγματικά αυταρχική χώρα» και διερωτήθηκε «τι θέση μπορεί να έχει στην ΕΕ μια αυταρχική χώρα», επισημαίνοντας όμως ότι υπάρχει και μια κοινωνία πολιτών που επιθυμεί δημοκρατία και όχι απολυταρχισμό. Υπογράμμισε ότι το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την ένταξη στην ΕΕ, ενώ τόνισε ότι οι ενταξιακές διαδικασίες έχουν «ορθώς παγώσει» και δεν μπορούν να επανεκκινήσουν χωρίς ουσιαστικές αλλαγές στο εσωτερικό της χώρας.
Ο εισηγητής της έκθεσης κατήγγειλε τις συλλήψεις και φυλακίσεις στην Τουρκία, μεταξύ των οποίων και αυτή του δημάρχου Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου, καθώς και τον εκφοβισμό ακτιβιστών, επισημαίνοντας ότι οι πρακτικές αυτές μπλοκάρουν κάθε προοπτική προόδου.
Παράλληλα, τόνισε ότι είναι αναγκαία η διαμόρφωση ενός λειτουργικού πλαισίου σχέσεων με την Τουρκία, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι η Ελλάδα και η Κύπρος αποτελούν βασικούς και αναπόσπαστους πυλώνες αυτής της σχέσης. Επισήμανε ακόμη ότι, παρά τη σημασία των θεμάτων ασφάλειας και άμυνας, παραμένουν σοβαρά ελλείμματα εμπιστοσύνης και αποκλίσεις από τις αρχές της καλής γειτονίας που πρέπει να αντιμετωπιστούν ουσιαστικά.
Η Επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος σημείωσε ότι η έκθεση αποτυπώνει σοβαρές ανησυχίες για την κατάσταση στην Τουρκία, η οποία παραμένει «βασικός εταίρος, σύμμαχος στο ΝΑΤΟ και υποψήφια χώρα». Όπως ανέφερε, παρά τον στρατηγικό στόχο ένταξης, δεν έχει σημειωθεί πρόοδος στο κράτος δικαίου και τις θεμελιώδεις ελευθερίες, με αντίθετα να καταγράφεται οπισθοδρόμηση από το 2018 και έπειτα.
Η Επίτροπος Διεύρυνσης αναφέρθηκε στη φυλάκιση του δημάρχου Κωνσταντινούπολης, καθώς και σε διώξεις πολιτικών, δημοσιογράφων και επιχειρηματιών, υπογραμμίζοντας ότι οι δικαστικές εξελίξεις επηρεάζουν τον πολιτικό πλουραλισμό. Τόνισε ότι χωρίς ουσιαστική πρόοδο στο κράτος δικαίου δεν θα είναι δυνατή η επανεκκίνηση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.
Παράλληλα, σημείωσε ότι οι σχέσεις ΕΕ–Τουρκίας παρουσιάζουν επαναπροσέγγιση σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος, όπως η διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, με περίπου 2,3 εκατομμύρια πρόσφυγες στην Τουρκία, το εμπόριο καθώς η χώρα αποτελεί τον 5ο μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της ΕΕ και η τελωνειακή ένωση.
Κλείνοντας, υπογράμμισε ότι η ΕΕ ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο και για μια αμοιβαία επωφελή σχέση με την Τουρκία, επισημαίνοντας παράλληλα πως οι γεωπολιτικές ισορροπίες με την Ελλάδα και την Κύπρο αποτελούν βασικό παράγοντα σε κάθε σχεδιασμό.

