Βρετανία: Κάνει πίσω στην επικύρωση της συμφωνίας παραχώρησης των νησιών Τσάγκος μετά τις πιέσεις Τραμπ

Πέρυσι ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ κατέληξε σε συμφωνία για τη μεταβίβαση της κυριαρχίας του Αρχιπελάγους Τσάγκος στον Μαυρίκιο, διατηρώντας τον έλεγχο της νήσου Ντιέγκο Γκαρσία μέσω μιας συμφωνίας μίσθωσης για 99 χρόνια που επιτρέπει τη χρήση της στρατιωτικής βάσης από τις ΗΠΑ.

Την περασμένη εβδομάδα, ο Τραμπ επανέλαβε την κριτική του για τη συμφωνία, λέγοντας ότι ο Στάρμερ έκανε ένα «μεγάλο λάθος», ενώ είχε προηγηθεί κι άλλη επίθεσή του στη Βρετανία για τον ίδιο λόγο: «Είναι σοκαριστικό το γεγονός ότι ο “λαμπρός” σύμμαχός μας στο ΝΑΤΟ, το Ηνωμένο Βασίλειο, σχεδιάζει αυτή τη στιγμή να παραδώσει το νησί Ντιέγκο Γκαρσία —την τοποθεσία μιας ζωτικής σημασίας στρατιωτικής βάσης των ΗΠΑ— στο Μαυρίκιο, και μάλιστα ΧΩΡΙΣ ΚΑΝΕΝΑΝ ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΛΟΓΟ».

Μιλώντας στο κοινοβούλιο, ο υφυπουργός Εξωτερικών Χάμις Φάλκονερ δήλωσε στους βουλευτές ότι η διαδικασία επικύρωσης της συμφωνίας διακόπηκε και ότι υπήρξαν συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες. «Έχουμε μια διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη στο κοινοβούλιο σε σχέση με τη συνθήκη. Θα την επαναφέρουμε στο κοινοβούλιο την κατάλληλη στιγμή. Διακόπτουμε για συζητήσεις με τους Αμερικανούς ομόλογους μας», δήλωσε ο ίδιος.

Τι είναι τα νησιά Τσάγκος

Είναι ένα αρχιπέλαγος στον Ινδικό Ωκεανό, που βρίσκεται περίπου 5.800 μίλια νοτιοανατολικά του Ηνωμένου Βασιλείου και 1.250 μίλια βορειοανατολικά του Μαυρίκιου. Έγιναν βρετανικό έδαφος μαζί με το Μαυρίκιο το 1814, στο πλαίσιο της Συνθήκης των Παρισίων μετά την ήττα του Ναπολέοντα.

Το σύμπλεγμα των νησιών ορίστηκε ως Βρετανικό Έδαφος του Ινδικού Ωκεανού το 1965 και αποσπάστηκε από τον Μαυρίκιο, ο οποίος απέκτησε την ανεξαρτησία του το 1968.

Η συμφωνία τότε ήταν ότι τα νησιά θα επέστρεφαν στον Μαυρίκιο όταν δεν θα ήταν πλέον απαραίτητα για την άμυνα της Βρετανίας.

Μια κοινή στρατιωτική βάση Ηνωμένου Βασιλείου-ΗΠΑ χτίστηκε στο μεγαλύτερο από τα νησιά, το Ντιέγκο Γκαρσία. Οι εκτοπισμένοι κάτοικοι επανεγκαταστάθηκαν στον Μαυρίκιο και τις Σεϋχέλλες, ενώ ορισμένοι μεταφέρθηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2002.

Στρατιωτική βάση σε ένα τροπικό νησί

Το Ντιέγκο Γκαρσία, ένα απομακρυσμένο νησί στον Ινδικό Ωκεανό, περίπου στα μισά του δρόμου μεταξύ της Ανατολικής Αφρικής και της Ινδονησίας, είναι ένας παράδεισος με πλούσια βλάστηση και παραλίες με λευκή άμμο, που περιβάλλεται από κρυστάλλινα γαλάζια νερά.

Αλλά δεν πρόκειται για τουριστικό προορισμό. Είναι αυστηρά απαγορευμένο για τους περισσότερους πολίτες – η τοποθεσία μιας άκρως απόρρητης στρατιωτικής βάσης του Ηνωμένου Βασιλείου και των ΗΠΑ που καλύπτεται εδώ και δεκαετίες από φήμες και μυστήριο, σύμφωνα με το BBC.

Το Ντιέγκο Γκαρσία, το οποίο απέχει περίπου 1.600 χλμ. από την πλησιέστερη ξηρά, περιλαμβάνεται σε καταλόγους με τα πιο απομακρυσμένα νησιά του κόσμου. Δεν υπάρχουν εμπορικές πτήσεις και η μετάβαση από τη θάλασσα δεν είναι ευκολότερη – οι άδειες για σκάφη χορηγούνται μόνο για τα νησιά που βρίσκονται στην άκρη του αρχιπελάγους και για να επιτραπεί η ασφαλής διέλευση μέσω του Ινδικού Ωκεανού.

Για να εισέλθει κάποιος στο νησί χρειάζεται άδεια, η οποία χορηγείται μόνο σε άτομα με διασυνδέσεις με τη στρατιωτική εγκατάσταση ή τη βρετανική αρχή που διαχειρίζεται την περιοχή. Οι δημοσιογράφοι έχουν ιστορικά αποκλειστεί.

Ενώ η περιοχή διοικείται από το Λονδίνο, το μεγαλύτερο μέρος του προσωπικού και των πόρων εκεί βρίσκεται υπό τον έλεγχο των ΗΠΑ.

Το νησί διαθέτει εκπληκτική φυσική ομορφιά, από πλούσια βλάστηση μέχρι παρθένες λευκές παραλίες, και φιλοξενεί επίσης το μεγαλύτερο χερσαίο αρθρόποδο στον κόσμο, ένα καβούρι που ανήκει στο είδος coconut crab.

Ο ιστότοπος Biot υπερηφανεύεται ότι διαθέτει τη «μεγαλύτερη θαλάσσια βιοποικιλότητα στο Ηνωμένο Βασίλειο και τα υπερπόντια εδάφη του, καθώς και μερικές από τις καθαρότερες θάλασσες και τα υγιέστερα συστήματα υφάλων στον κόσμο».

Υπάρχουν όμως και ενδείξεις που παραπέμπουν στο βίαιο παρελθόν του.

Όταν το Ηνωμένο Βασίλειο πήρε τον έλεγχο των νησιών Τσάγκος – το Ντιέγκο Γκαρσία είναι το νοτιότερο – από την πρώην βρετανική αποικία Μαυρίκιο, προσπάθησε να εκδιώξει γρήγορα τον πληθυσμό τους, που ξεπερνούσε τα 1.000 άτομα, για να δημιουργήσει χώρο για τη στρατιωτική βάση.

Μεταφέρθηκαν ως σκλάβοι στα νησιά Τσάγκος από τη Μαδαγασκάρη και τη Μοζαμβίκη για να εργαστούν σε φυτείες καρύδας υπό γαλλική και βρετανική κυριαρχία. Στους επόμενους αιώνες ανέπτυξαν τη δική τους γλώσσα, μουσική και πολιτισμό.