Η πολεμική ρητορική της Μόσχας, που έφτασε στο σημείο να κατηγορήσει τον κ.κ. Βαρθολομαίο για διάλυση του ζωντανού Σώματος της Εκκλησίας, αποδίδοντάς του συνεργασίες με τις δυτικές μυστικές υπηρεσίες, εθνικιστές και νεοναζί, ερμηνεύεται ως μια προσπάθειά της να μεταφέρει τη σύγκρουση από την Ουκρανία στις χώρες της Βαλτικής και τα Βαλκάνια, απορρυθμίζοντας έτσι τον ρόλο και τον λόγο του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Στην ανακοίνωσή του, το Οικουμενικό Πατριαρχείο εκφράζει τη βαθύτατη θλίψη του για τη νέα ρωσική επίθεση κατά του κ.κ. Βαρθολομαίου, «την οποία εξαπέλυσαν αυτήν τη φορά κρατικές υπηρεσίες της χώρας» και όχι εκκλησιαστικά ή πολιτικά κέντρα.       Υπενθυμίζει, μάλιστα, με νόημα πως αποτελεί τη Μητέρα Εκκλησία και συνδέει την εχθρική στάση της Μόσχας με τη χορήγηση, το 2018, Αυτοκεφαλίας στην Ουκρανική Εκκλησία.

«Από το 2018, οπότε το Οικουμενικό Πατριαρχείο αποφάσισε την παραχώρηση αυτοκέφαλου καθεστώτος στην Εκκλησία της Ουκρανίας, η Μήτηρ Εκκλησία απέφυγε να σχολιάσει τις αναρίθμητες παρόμοιες επιθέσεις που προήλθαν είτε από εκκλησιαστικά είτε από πολιτικά κέντρα και πρόσωπα της Ρωσίας. Το ίδιο πράττει και σήμερα», τονίζει το Φανάρι.

Πολεμική τακτική

Δεν είναι η πρώτη φορά που η ρωσική πλευρά στοχοποιεί τον Οικουμενικό Πατριάρχη, Βαρθολομαίο. Από τον μακαριστό Ρώσο Πατριάρχη, Αλέξιο, η Μόσχα επεδίωκε να επικρατήσει στον ορθόδοξο και εν τέλει γεωπολιτικό παγκόσμιο χάρτη, αμφισβητώντας ευθέως τα Πρωτεία του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Ο Αλέξιος Β΄ θεωρούσε πως το Πατριαρχείο Μόσχας είναι η «τρίτη Ρώμη», λόγω του μεγάλου αριθμού των πιστών.

Μάλιστα, το 2000 ο Αλέξιος είχε απειλήσει τον Οικουμενικό Πατριάρχη με διακοπή της μνημόνευσής του, με αφορμή τη διαμάχη για τις βαλτικές χώρες. Τότε ο κ. Βαρθολομαίος επεδίωξε να διευρύνει τον ρόλο και τον λόγο του Πατριαρχείου στις νέες χώρες που προέκυψαν από την κατάρρευση της Σοβιετικής Ενωσης.

Οι επιθέσεις εναντίον του Φαναρίου θα έλεγε κανείς ότι κλιμακώθηκαν με την εκλογή (2009) του Κύριλλου στον ρωσικό πατριαρχικό θρόνο. Ο Κύριλλος εξ αρχής δεν έκρυψε τις επεκτατικές του διαθέσεις,

Το 2016 στην Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Ορθοδόξου Εκκλησίας στο Κολυμπάρι Χανίων, ο Κύριλλος συγκρούστηκε ανοιχτά με το Φανάρι, με την απόφασή του να απέχει απο τις εργασίες. Τότε γνώστες των εκκλησιαστικών πραγμάτων μετέφραζαν την κίνησή του ως μια ευθεία αμφισβήτηση των «Πρωτείων του Οικουμενικού Πατριάρχη, Βαρθολομαίου».

Ακολούθησε η απόφαση του κ.κ. Βαρθολομαίου το 2018 να χορηγήσει αυτοκεφαλία στην Ουκρανική Εκκλησία. Το Πατριαρχείο Μόσχας με τη στήριξη του Βλαντιμίρ Πούτιν κήρυξε «πόλεμο» στο Φανάρι. Με καμία διάθεση υποχώρησης διέκοψε την επικοινωνία με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, κάνοντας λόγο για οργανωμένο σχέδιο των ΗΠΑ με στόχο την αποδυνάμωσή του, καθώς και με τις υπόλοιπες Εκκλησίες (ανάμεσά τους και η Ελλαδική Εκκλησία), που αναγνώρισαν το ουκρανικό αυτοκέφαλο. Μάλιστα, στο πλαίσιο της επεκτατικής της πολιτικής η Ρωσική Εκκλησία επιχείρησε να τις «εκδικηθεί», ιδρύοντας εντός των ορίων του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας δική του εξαρχία.

Οι ενέργειες ισχυροποίησης της Μόσχας στα ορθόδοξα κέντρα (ακόμη και στον Αγιον Ορος) προβληματίζουν ακόμη και σήμερα τους ορθοδόξους Προκαθημένους. Από την αρχή, ο Κύριλλος λέγεται πως ασπάστηκε τις θέσεις του Πούτιν και το οραμά του για γεωπολιτική και εκκλησιαστική επέκταση της Ρωσίας.

ΡΩΣΙΑ

Φόβοι για τυχόν αυτοκεφαλία της Εκκλησίας Μαυροβουνίου

«Πού ακριβώς το πάει;», προβληματίζονται οι ορθόδοξοι Προκαθήμενοι, που παρακολουθουν με ιδιαίτερη προσοχή την τακτική της Ρωσίας. Χωρίς κανέναν ηθικό ενδοιασμό και με ύφος που δεν συνηθίζουν οι μυστικές υπηρεσίες, η Ρωσική Υπηρεσία Εξωτερικών Πληροφοριών (SVR) κατηγόρησαν τον κ.κ. Βαρθολομαίο ότι υποστηρίζεται από τις βρετανικές μυστικές υπηρεσίες «τροφοδοτώντας με ρωσοφοβικά συναισθήματα τις ευρωπαϊκές χώρες».

Μάλιστα, ισχυρίστηκαν ότι ο κ.κ. Βαρθολομαίος «βρήκε κοινό έδαφος με τις Αρχές των κρατών της Βαλτικής σε μια προσπάθεια να σπείρει τη διχόνοια στον ρωσικό ορθόδοξο κόσμο» και πως «βασίζεται στους ιδεολογικούς του συμμάχους, που εκπροσωπούνται από τοπικούς εθνικιστές και νεοναζί, σε μια προσπάθεια να αποσπάσει τις Ορθόδοξες Εκκλησίες της Λιθουανίας, της Λετονίας και της Εσθονίας από το Πατριαρχείο της Μόσχας.

Ανέφεραν ότι ο κ.κ. Βαρθολομαίος σκοπεύει να παραχωρήσει αυτοκεφαλία στη μη αναγνωρισμένη Ορθόδοξη Εκκλησία του Μαυροβουνίου, με σκοπό να πλήξει τη σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία. Και εδώ είναι το ζήτημα.

Για τη Μόσχα, το ζήτημα του Μαυροβουνίου χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα κρίσιμο, μια που εκτιμά ότι ενδεχόμενη αναγνώριση θα άνοιγε τον δρόμο για νέες αυτοκεφαλίες ανάλογες με εκείνη της Ουκρανίας. Σύμφωνα με το βουλγαρικό πρακτορείο ειδήσεων BGNES, «η Μόσχα στηρίζει ανοιχτά το Βελιγράδι, σε μια προσπάθεια να αποσταθεροποιήσει το Μαυροβούνιο, γι’ αυτό και επιτίθεται στον Οικουμενικό Πατριάρχη». Οι Βούλγαροι συναρτούν τον ιερό πόλεμο ανάμεσα σε Μόσχα και Κωνσταντινούπολη, με τον πολιτικό αναβρασμό που επικρατεί αυτήν την περίοδο στο Μαυροβούνιο και τη δύναμη που έχει αποκτήσει εσχάτως το φιλορωσικό και φιλοσερβικό κόμμα του Μίλαν Κνέζεβιτς.