Το Σύμφωνο Άμυνας και Ασφάλειας μεταξύ των τριών κρατών αναδιαμορφώνει τον στρατηγικό χάρτη της Μέσης Ανατολής, αφού τρεις από τις πιο σημαντικές δυνάμεις του μουσουλμανικού κόσμου (η τέταρτη είναι η Αίγυπτος) συγκλίνουν σε θέματα στρατιωτικά και όχι μόνο.
Το Σύμφωνο της Μέκκας ονομάστηκε από την ιερή πόλη όπου υπογράφηκε και ορίζει ότι μια επίθεση εναντίον ενός μέλους είναι επίθεση εναντίον και των τριών, στα πρότυπα του Αρθρου 5 του ΝΑΤΟ.
Για το Πακιστάν, το μοναδικό κράτος που διαθέτει τριαδικά πυρηνικά όπλα (χερσαία, ναυτικά, εναέρια) στον κόσμο (επίσημα από το 1998), η συμφωνία σηματοδοτεί μια εντυπωσιακή απόκλιση από την παραδοσιακά επιφυλακτική στάση του ως περιφερειακός μεσολαβητής. Το σύμφωνο σηματοδοτεί μια δυνητικά σημαντική μετατόπιση. Καθώς η μακροχρόνια περιφερειακή τάξη που εδραιώνεται από την Ουάσιγκτον δέχεται αυξανόμενη πίεση εν μέσω πολέμου και μεταβαλλόμενων συμμαχιών, οι δυνάμεις της Μέσης Ανατολής επιδιώκουν να αναλάβουν μεγαλύτερο έλεγχο της ασφάλειάς τους, με τις πυρηνικές και συμβατικές στρατιωτικές δυνατότητες του Πακιστάν να παρέχουν ενδεχομένως μια ενισχυμένη θέση.
Και οι τρεις χώρες έχουν κοινό οικονομικό και επαγγελματικό ενδιαφέρον για την πρόληψη της περαιτέρω κλιμάκωσης, η οποία τελικά τις ανάγκασε να υπογράψουν τη Συμφωνία.
Οι διαταραχές στη ναυτιλία μέσω των Στενών του Ορμούζ έχουν επηρεάσει τις προμήθειες ενέργειας και λιπασμάτων της Σαουδικής Αραβίας, ενώ Πακιστάν και Τουρκία είναι μεταξύ των χωρών που είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένες στην κρίση.
Η Αγκυρα αντιμετωπίζει ένα πρόσθετο αγκάθι ασφαλείας: τον εξοπλισμό των ιρανικών κουρδικών πολιτοφυλακών από εξωτερικές δυνάμεις.
Διαβάστε Επίσης
Πακιστανοί αναλυτές χαρακτηρίζουν τη Συμφωνία της Μέκκας ως το πρώτο τσιμεντένιο δομικό στοιχείο μιας αναδυόμενης περιφερειακής αρχιτεκτονικής ασφάλειας. Οι αναλυτές τονίζουν ότι το σύμφωνο δεν είναι μια απομονωμένη εξέλιξη, αλλά μάλλον η κορύφωση της εμβάθυνσης της τριμερούς συνεργασίας.
Βασίζεται σε υπάρχοντα θεμέλια. Ριάντ και Ισλαμαμπάντ υπέγραψαν διμερή συμφωνία αμοιβαίας άμυνας στα τέλη του 2025, η οποία είδε περίπου 9.000 πακιστανικά στρατεύματα, μαχητικά αεροσκάφη και συστήματα αεράμυνας να αναπτύσσονται στο βασίλειο, ενώ η Τουρκία παραμένει σημαντικός αμυντικός προμηθευτής και στα δύο έθνη. Δεν αποκλείεται πακιστανικά τακτικά πυρηνικά όπλα να αναπτυχθούν στη Σαουδική Αραβία.
Για το Πακιστάν, ωστόσο, το σύμφωνο είναι κάτι περισσότερο από γεωπολιτικό. Είναι επίσης βαθιά συνδεδεμένο με τα οικονομικά τρωτά σημεία της χώρας, ανέφεραν αναλυτές.
Το σύμφωνο σηματοδοτεί μια αξιοσημείωτη στροφή για το Ισλαμαμπάντ, το οποίο λειτούργησε τους τελευταίους μήνες ως διπλωματική γέφυρα μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Για το Ριάντ, το Πακιστάν προσφέρει πρόσβαση σε έναν μεγάλο, έμπειρο στρατό με δεκαετίες μαχητικής και αντιεξέγερσης εμπειρίας. Υπό αυτή την έννοια, η στρατιωτική ισχύς του Πακιστάν γίνεται οικονομικό πλεονέκτημα καθώς και στρατηγικό.
Το Πακιστάν συνεισφέρει έναν τεράστιο στρατό και τον μοναδικό πυρηνικό αποτρεπτικό παράγοντα του μουσουλμανικού κόσμου.
Οι αναλυτές, όμως, προειδοποιούν για… εμπλοκή, αν το Πακιστάν συρθεί σε αντιπαραθέσεις που δεν εξυπηρετούν τα δικά του συμφέροντα.
Η συμφωνία έχει προκαλέσει έντονη συζήτηση για το αν θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα ευρύτερο μπλοκ ασφάλειας πολλών εθνών σε όλο τον μουσουλμανικό κόσμο.
Το σύμφωνο έχει επίσης προεκτάσεις πολύ πέρα από τη Μέση Ανατολή.
Για το Πακιστάν, οι στενότεροι δεσμοί με τη Σαουδική Αραβία και την Τουρκία θα μπορούσαν να προσφέρουν ένα στρατηγικό αντίβαρο στην Ινδία.
Ενώ η Σαουδική Αραβία διατηρεί εκτεταμένους οικονομικούς και εμπορικούς δεσμούς με το Νέο Δελχί, το πλαίσιο συλλογικής άμυνας ενισχύει περαιτέρω τον ρόλο του Πακιστάν ως εταίρου ασφαλείας για τις βασικές δυνάμεις του Κόλπου.
Αν και το υπουργείο Εξωτερικών της Ινδίας απάντησε επιφυλακτικά, λέγοντας ότι το Νέο Δελχί «παρακολουθούσε στενά τις εξελίξεις», οι Ινδοί αναλυτές εθνικής ασφάλειας παρακολουθούν την κατάσταση με αυξανόμενη ανησυχία.
